Araştırma Makalesi

Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma

Cilt: 35 Sayı: 4 30 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Amaç: Hematolojik ve mikronütrient göstergelerdeki bozukluklar çocukluk çağında sık görülmektedir ve pandemiyle değişen yaşam tarzı bunların dağılımını etkilemiş olabilir. Bu çalışma, çocuk polikliniğine başvuran hastalarda hematokrit ve temel mikronütrient göstergelerinin yaş, cinsiyet ve döneme göre dağılımını değerlendirmeyi amaçladı. Yöntem: Genel çocuk polikliniklerine 01.06.2018–31.05.2021 arasında başvuran 1 ay–18 yaş hastaların laboratuvar verileri geriye dönük kesitsel olarak incelendi (n=56.405). Hematokrit, serum demir, total demir bağlama kapasitesi, ferritin, 25-hidroksivitamin D, vitamin B12, folat ve çinko önceden tanımlı eşiklere göre kategorize edildi. Kategorik karşılaştırmalarda Pearson ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: D vitamini eksikliği <1 yaş, 1–10 yaş ve 11–18 yaş gruplarında sırasıyla %17,4, %58,0 ve %78,2 idi (p<0,001); kızlarda erkeklerden daha sıktı (%68,2’ye karşı %56,1; p<0,001). Hematokrit düşüklüğü aynı yaş gruplarında %61,7, %48,9 ve %6,9; serum demir düşüklüğü %28,6, %13,2 ve %11,3 olarak saptandı (her ikisi için p<0,001). Pandemi döneminde D vitamini eksikliği %59,0’dan %67,9’a yükselirken hematokrit düşüklüğü %38,5’ten %28,4’e, serum demir düşüklüğü %17,3’ten %7,6’ya, ferritin düşüklüğü %11,3’ten %8,7’ye, vitamin B12 düşüklüğü %31,5’ten %24,8’e ve çinko düşüklüğü %24,4’ten %15,0’a geriledi (tümü p<0,001). Sonuç: Hematokrit ve serum demir düşüklüğü özellikle <1 yaş grubunda, D vitamini eksikliği ise 11–18 yaş grubunda daha belirgindi. Bulgular retrospektif ve tek merkezli tasarım dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. World Health Organization. Anaemia in women and children (Global health estimates & monitoring pages; child indicator). Geneva: WHO; 2023–2025 updates. Erişim adresi: https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/anaemia_in_women_and_children (Erişim tarihi: 18 Ağustos 2025)
  2. GBD 2021 Anaemia Collaborators. Prevalence, years lived with disability, and trends in anaemia burden by severity and cause, 1990-2021: findings from the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Haematol. 2023;10(9):e713-e734. doi:10.1016/S2352-3026(23)00160-6.
  3. Lozoff B, Beard J, Connor J, Barbara F, Georgieff M, Schallert T. Long-lasting neural and behavioral effects of iron deficiency in infancy. Nutr Rev. 2006;64(5 Pt 2):S34-S91. doi:10.1301/nr.2006.may.s34-s43
  4. Grantham-McGregor S, Ani C. A review of studies on the effect of iron deficiency on cognitive development in children. J Nutr. 2001;131(2S-2):649S-668S. doi:10.1093/jn/131.2.649S
  5. Allen LH. Causes of vitamin B12 and folate deficiency. Food Nutr Bull. 2008;29(2 Suppl):S20-S37. doi:10.1177/15648265080292S105
  6. Prasad AS. Zinc in human health: effect of zinc on immune cells. Mol Med. 2008;14(5-6):353-357. doi:10.2119/2008-00033.Prasad
  7. Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med. 2007;357(3):266-281. doi:10.1056/NEJMra070553
  8. Black RE, Victora CG, Walker SP, et al. Maternal and child undernutrition and overweight in low-income and middle-income countries. Lancet. 2013;382(9890):427-451. doi:10.1016/S0140-6736(13)60937-X

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Toplum Çocuk Sağlığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

27 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 35 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Arslanhan, İ. E., Okay, B., Üze Okay, Z., Şahin, K., & Elevli, M. (2026). Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 35(4), 280-291. https://doi.org/10.17942/sted.1768181
AMA
1.Arslanhan İE, Okay B, Üze Okay Z, Şahin K, Elevli M. Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma. STED. 2026;35(4):280-291. doi:10.17942/sted.1768181
Chicago
Arslanhan, İbrahim Ethem, Berker Okay, Zeynep Üze Okay, Kamil Şahin, ve Murat Elevli. 2026. “Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35 (4): 280-91. https://doi.org/10.17942/sted.1768181.
EndNote
Arslanhan İE, Okay B, Üze Okay Z, Şahin K, Elevli M (01 Ekim 2026) Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35 4 280–291.
IEEE
[1]İ. E. Arslanhan, B. Okay, Z. Üze Okay, K. Şahin, ve M. Elevli, “Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma”, STED, c. 35, sy 4, ss. 280–291, Eki. 2026, doi: 10.17942/sted.1768181.
ISNAD
Arslanhan, İbrahim Ethem - Okay, Berker - Üze Okay, Zeynep - Şahin, Kamil - Elevli, Murat. “Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35/4 (01 Ekim 2026): 280-291. https://doi.org/10.17942/sted.1768181.
JAMA
1.Arslanhan İE, Okay B, Üze Okay Z, Şahin K, Elevli M. Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma. STED. 2026;35:280–291.
MLA
Arslanhan, İbrahim Ethem, vd. “Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 35, sy 4, Ekim 2026, ss. 280-91, doi:10.17942/sted.1768181.
Vancouver
1.İbrahim Ethem Arslanhan, Berker Okay, Zeynep Üze Okay, Kamil Şahin, Murat Elevli. Çocuk Polikliniğine Başvuran Hastalarda Hematolojik ve Mikronütrient Göstergelerin Dağılımı: Retrospektif Kesitsel Bir Çalışma. STED. 01 Ekim 2026;35(4):280-91. doi:10.17942/sted.1768181