EN
TR
Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği
Öz
Amaç: Bu çalışmada, kanser taramalarına katılımın artırılması için yapılan saha çalışmalarının tarama sayılarındaki değişimle ilişkisinin araştırılması, çalışma yapılan ayların çalışma yapılmayan aylarla kıyaslanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı nitelikte olup, Yozgat Merkez Toplum Sağlığı Merkezi tarafından 2022 yılı boyunca Yozgat İli Merkez İlçesinde yaşayan 30-65 yaş kadınlar için serviks kanseri, 40-69 yaş kadınlar için meme kanseri, 50-70 yaş kadın ve erkekler için kolorektal kanser taramalarını artırma faaliyetleri ve tarama sayılarını içeren veriler geriye dönük incelenmiştir. Kanser taramalarını artırma faaliyetlerinin yürütüldüğü Ekim-Aralık 2022 aylarındaki tarama sayıları, önceki Ocak-Eylül 2022 aylarındaki tarama sayıları ile karşılaştırılmıştır. Araştırma, Yozgat İli Merkez İlçe sınırlarında olup kanser taramalarına katılmayı kabul eden kişilerden elde edilen bulgularla sınırlıdır.
Bulgular: Farkındalık ve tarama faaliyetlerinin birlikte yürütüldüğü aylarda ortalama aylık kanser tarama sayıları serviks kanseri için %139,9, kolorektal kanser için %86,6 ve meme kanseri için %147,7 artmıştır. Kolorektal kanser taraması (p=0,004) ve meme kanseri taraması (p<0,001) yüzdelerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, serviks kanseri taraması yüzdesindeki artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır.
Sonuç: Multidisipliner yaklaşım ile çok yönlü müdahalelerin yapılması tarama faaliyetlerinin arttırılmasında önem teşkil etmektedir.
Anahtar Kelimeler
- kanser erken teşhisi
- kolorektal neoplaziler
- meme neoplazileri
- uterus serviks neoplazileri
- sağlığı geliştirme
Destekleyen Kurum
bulunmamaktadır
Etik Beyan
etik kurul onayı alınmıştır
Teşekkür
bulunmamaktadır
Kaynakça
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Türkiye Kanser Kontrol Programı, 2021:7-252.
- Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209-49 Feb 4. doi: 10.3322/caac.21660.
- Öztek, Z. Halk Sağlığı Kuramlar ve Uygulamalar. 1. Baskı. Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı, 2020.
- Naz MSG, Kariman N, Ebadi A, Ozgoli G, Ghasemi V, Fakari FR. Educational interventions for cervical cancer screening behavior of women: A systematic review. APJCP. 2018;19(4):875-84.
- Sano H, Goto R, Hamashima C. What is the most effective strategy for improving the cancer screening rate in Japan? Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 2014;15(6):2607-12.
- Huang WL, Lin IM, Huang WT, Fan SY. Effects of a telephone intervention on breast, cervical, and colorectal cancer screening: A meta-analysis. Prev. Med. Rep. 2025;61:103365.
- Korostoff-Larsson O, King WC, Pelegri E, Colella D, Dapkins I, Eng K, et al. Behaviorally informed text messaging to promote colon cancer screening: A quality improvement randomized clinical trial. JAMA Netw Open. 2026;9(4):e267122.
- Scaioli G, Varì MG, Siliquini R, Azzolini E, Cereda D, Piccinelli S, et al. Invitation strategies for improving uptake in cervical, breast, and colorectal cancer screening: A systematic review. Eur. J. Cancer Prev. 2025;34(4):000-000.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Sağlığın Geliştirilmesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
7 Kasım 2025
Kabul Tarihi
11 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 35 Sayı: 3
APA
Susuz, Ç., Seçkin, D., & Bozbay, D. S. (2026). Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 35(3), 168-178. https://doi.org/10.17942/sted.1819024
AMA
1.Susuz Ç, Seçkin D, Bozbay DS. Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği. STED. 2026;35(3):168-178. doi:10.17942/sted.1819024
Chicago
Susuz, Çağla, Deniz Seçkin, ve Damla Sebhan Bozbay. 2026. “Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35 (3): 168-78. https://doi.org/10.17942/sted.1819024.
EndNote
Susuz Ç, Seçkin D, Bozbay DS (01 Ağustos 2026) Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35 3 168–178.
IEEE
[1]Ç. Susuz, D. Seçkin, ve D. S. Bozbay, “Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği”, STED, c. 35, sy 3, ss. 168–178, Ağu. 2026, doi: 10.17942/sted.1819024.
ISNAD
Susuz, Çağla - Seçkin, Deniz - Bozbay, Damla Sebhan. “Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35/3 (01 Ağustos 2026): 168-178. https://doi.org/10.17942/sted.1819024.
JAMA
1.Susuz Ç, Seçkin D, Bozbay DS. Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği. STED. 2026;35:168–178.
MLA
Susuz, Çağla, vd. “Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 35, sy 3, Ağustos 2026, ss. 168-7, doi:10.17942/sted.1819024.
Vancouver
1.Çağla Susuz, Deniz Seçkin, Damla Sebhan Bozbay. Kanser Taramalarını Artırma Faaliyetleri: Yozgat Merkez İlçe Örneği. STED. 01 Ağustos 2026;35(3):168-7. doi:10.17942/sted.1819024