Derleme

Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası

Cilt: 35 Sayı: 3 11 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası

Öz

Dünya Sağlık Örgütü'nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planının temel amacı, gelecekte meydana gelebilecek salgınlara bilimsel ve teknolojik açıdan daha hazırlıklı olmayı sağlamaktır. Bu kapsamda öncelikli patojenlerin belirlenmesi, aşı ve tedavi geliştirme süreçlerinin hızlandırılması ve küresel iş birliğinin artırılması hedeflenmiştir. 2018 yılı sonunda bulaşıcı hastalıklar için nihai öncelikli 10 hastalık listesini yayımlamıştır, metodolojiler değiştikçe bu listeyi güncellemekte ve hastalıkların her biri için Araştırma-Geliştirme yol haritaları geliştirmeye çalışmaktadır. COVID-19 pandemisi, Blueprint yaklaşımının etkinliğini görünür hale getirmiş; küresel ölçekte tanı, tedavi ve aşı geliştirme süreçlerinde planın sağladığı bilimsel iş birliği ve yönlendirme kapasitesi somut biçimde gözlemlenmiştir. Küresel sağlık sistemlerinin dayanıklılığını artırmak, finansal ve bilimsel kaynakların adil dağılımını sağlamak ve sürdürülebilir Araştırma-Geliştirme kapasitesi oluşturmak, Dünya Sağlık Örgütü'nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planının uzun vadeli başarısı için temel öncelikler arasında yer almalıdır. Bu derlemede Dünya Sağlık Örgütü’nün salgınlara hızlı yanıt için geliştirdiği Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı’nın ve plan dahilindeki hastalıkların incelenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar, herhangi bir dış finansman veya destek almadıklarını beyan ederler.

Etik Beyan

Yazarlar herhangi bir çıkar çatışması beyan etmemektedir.

Kaynakça

  1. Allen T, Murray KA, Zambrana-Torrelio C, et al. Global hotspots and correlates of emerging zoonotic diseases. Nat Commun. 2017;8:1124.
  2. Wu T. The socioeconomic and environmental drivers of the COVID-19 pandemic: A review. Ambio. 2021;50(4):822-33.
  3. Pitt SJ, Gunn A. The One Health Concept. Br J Biomed Sci. 2004;81:12366.
  4. Kieny MP, Røttingen JA. Research and development (R&D) preparedness for infectious disease epidemics. Bull World Health Organ. 2016;94(9):593.
  5. World Health Organization. An R&D Blueprint for action to prevent epidemics. Geneva: WHO; 2016. Available from: https://www.who.int/blueprint/en/. Accessed May 27, 2026.
  6. World Health Organization. R&D Blueprint for Epidemics. Available from: https://www.who.int/teams/blueprint/who-r-and-d-blueprint-for-epidemics. Accessed May 28, 2026.
  7. Kyobe Bosa H, Kamara N, Aragaw M, et al. The west Africa Ebola virus disease outbreak: 10 years on. Lancet Glob Health. 2024;12(7):e1081-3.
  8. Moon S, Sridhar D, Pate M, et al. Will Ebola change the game? Ten essential reforms before the next pandemic. The Lancet. 2015;386(10009):2204–21.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Başlıca Küresel Hastalık Yükleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

23 Aralık 2025

Kabul Tarihi

11 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 35 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çoban, T., & Yavuz, C. I. (2026). Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 35(3), 235-248. https://doi.org/10.17942/sted.1846083
AMA
1.Çoban T, Yavuz CI. Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası. STED. 2026;35(3):235-248. doi:10.17942/sted.1846083
Chicago
Çoban, Tülin, ve Cavit Işık Yavuz. 2026. “Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35 (3): 235-48. https://doi.org/10.17942/sted.1846083.
EndNote
Çoban T, Yavuz CI (01 Ağustos 2026) Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35 3 235–248.
IEEE
[1]T. Çoban ve C. I. Yavuz, “Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası”, STED, c. 35, sy 3, ss. 235–248, Ağu. 2026, doi: 10.17942/sted.1846083.
ISNAD
Çoban, Tülin - Yavuz, Cavit Işık. “Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 35/3 (01 Ağustos 2026): 235-248. https://doi.org/10.17942/sted.1846083.
JAMA
1.Çoban T, Yavuz CI. Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası. STED. 2026;35:235–248.
MLA
Çoban, Tülin, ve Cavit Işık Yavuz. “Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 35, sy 3, Ağustos 2026, ss. 235-48, doi:10.17942/sted.1846083.
Vancouver
1.Tülin Çoban, Cavit Işık Yavuz. Dünya Sağlık Örgütü’nün Araştırma-Geliştirme Stratejik Planı: Salgınlara Hızlı Yanıt İçin Bir Yol Haritası. STED. 01 Ağustos 2026;35(3):235-48. doi:10.17942/sted.1846083