-

Öz

Objective: This descriptive study was performed todetermine the nutritional status of third and fourthgrade students of elementary schools in villages andtowns in regard to adequate and balanced diets andto develop practical suggestions in accordance withthe results.Methods: The study was carried out in 5elementary schools in the villages and towns ofAkşehir district in Konya province. Data werecollected between October 1st and November 28 in2010. The questionnaire constructed to determinethe nutritional status in regard to adequate andwell-balanced diet of third and fourth gradeelementary school students in villages and townsconsisted of two parts and 27 questions. Chi-squaretest was used to analyse the nutritional status ofstudents according to gender; significance level wastaken as 0.05 and SPSS 17 statistical softwarepackage was used for analyses.Results: The students were between 9 and 12 yearsof age. The average number of siblings was foundas 2.78±1.02. Of the students, 73.0% statedeating 3 meals a day, whereas the same value formale students was 68.9%. While 46.9% of thefemale students expressed often buying buttermilkand milk, and 26.6% of them buying fruit juice;38.5% of the male students bought buttermilk andmilk and 20.3% of them toast, sandwiches andbagel from the school canteen. While 39.5% of thefemale students rarely consumed foods like candyand chocolate, 12.6% of the male studentsconsumed these foods daily, and there was asignificant relationship between the consumption offoods like candy and chocolate and gender(p<0.05).Conclusion: It was concluded that in addition toskipping lunch and breakfast, the percentage ofconsuming fast food type foods is high among thestudents and there are differences between thegenders in terms of eating habits. The consumptionof foods regarded as unhealthy was found to behigh especially among male students

Anahtar Kelimeler

• Elementary school students, Schoolhealth, Nutritional status, Primary health care

Kasım-Aralık 2013

Öz

Amaç:Bu araştırma, köy ve kasabalarda öğrenimgören 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin yeterli ve dengelibeslenme durumlarını saptamak ve elde edilensonuçlar doğrultusunda uygulanabilir önerilergeliştirmek amacıyla yapılan tanımlayıcı tipte birçalışmadır.Yöntem: Çalışma, Konya ili Akşehir ilçesine bağlıköy ve kasabalarda bulunan 5 ilköğretim okulundayapılmıştır. Araştırmanın verileri 1 Ekim-28 Kasım2010 tarihleri arasında toplanmıştır. Köy vekasabalarda öğrenim gören 4. ve 5. sınıföğrencilerinin yeterli ve dengeli beslenme durumunusaptamaya yönelik oluşturulan anket, iki bölümdenve 27 sorudan oluşmaktadır. Cinsiyete göreöğrencilerin beslenme özelliklerinin incelenmesindeKi-kare önemlilik testli kullanılmış, veriler p<0,05anlamlılık derecesinde, SPSS-17 istatistik paketprogramı kullanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Öğrencilerin yaşları 9 ile 12 arasındadeğişmektedir. Kardeş sayıları ortalaması 2,78±1,02olarak saptanmıştır. Öğrencilerin %73,0’ı üç öğünyemek yediğini belirtirken, bu değerin erkeklerde%68,9 olduğu görülmüştür. Kız öğrencilerin%46,9’u okul kantininden sıklıkla ayran ve süt,%26,6’sı hazır meyve suları aldığını belirtirken,erkek öğrencilerin %38,5’i okul kantininden ayranve süt, %20,3’ü tost, sandviç ve simit almaktadır.Kız öğrencilerin %39,5’i nadiren şeker-çikolata türübesinleri tüketirken, erkek öğrencilerin %12,6’sı hergün çikolata türü besinleri tüketmekte ve şekerçikolata türü besinleri tüketme durumu ile cinsiyetarasında ilişki bulunmaktadır (p<0,05).Sonuç: Öğle yemeği ve kahvaltıyı atlamadurumunun yanı sıra, öğrencilerin açıkta satılanbesinleri tüketim yüzdelerinin yüksek olduğu,besinlerin tüketimi bakımından cinsiyetler arasındafaklılıklar bulunduğu, özellikle erkek öğrencilerarasında sağlıksız olarak değerlendirilen besinlerintüketiminin daha fazla olduğu saptanmıştır

Anahtar Kelimeler

• İlköğretim öğrencileri, Okulsağlığı, Beslenme durumu, Birinci basamak sağlıkhizmetleri

Kaynakça

1. Bertan M, Çakır B. Halk sağlığı yönünden kazalar. İçinde: Bertan M, Güler Ç, çev. ed. Halk Sağlığı Temel Bilgiler Kitabı. Ankara: 1995. 462- 72.
2. Kıran S, Şemin S, Ergör A. Kazalar ve toplum sağlığı yönünden önemi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2001; 10 (2): 50-1.
3. Department of Health, Social Services and Public Safety (DHSSPS) (2004). Home accident prevention. Strategy Action Plan 2004-2009. Northern Ireland Government Departments. Investing for Health. http://www.dhsspsni.gov.uk/eqia-haps04.pdf.
4. Bhanderi DJ, Choudhary SA. Study of occurrence of domestic accidents in esmi-urban community. Indian J Community Med 2008; 33(2): 104-6.
5. Farchi S, Camilloni L, Rossi PG, Chini F, Borgia P, Guasticchi G. Home injuries mortality: Sensitivity and specificity analysis of different data sources and operative definitions. Accident Analysis & Prevention 2007; 39(4): 716-20.
6. Farchi S, Rossi PG, Chini F, Camilloni L, Giorgio M, Guasticchi G, Borgia P. Unintentional home injuries reported by an emergency-based surveillance system: Incidence, hospitalisation rate and mortality. Accident Analysis & Prevention 2006; 38 (5): 843-53.
7. Tezcan S, Aslan D, Yardım N, Demiröz AS, Coşkun E, Cengiz G ve ark. Ankara ili Altındağ Merkez 1 No’lu Sağlık Ocağı Bölgesi’nde kaza sıklığının saptanması ve kazaların bazı faktörlerle ilişkisinin belirlenmesi. Ege Tıp Dergisi 2001; 40 (3): 165- 75.
8. Kılıç B, Demiral Y, Özdemir Ç, Özdemir S, Djemalaj F, İlim O ve ark. İzmir’de bir gecekondu bölgesinde evde yaralanma insidansı. Toplum Hekimliği Bülteni 2006; 25(3): 27-32.

9. Erkal S. Ev kazalarına neden olan konut faktörlerinin incelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ev İdaresi ve Aile Ekonomisi Programı Bilim Uzmanlığı Tezi; 1992.
10. Alptekin F. Aksaray il merkezinde ev kazaları epidemiyolojisi, korumaya yönelik tutum ve davranışlar, ev kazalarına yönelik ilkyardım bilgi düzeyi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi; 2004.
11. Nazlıcan E, Demirhindi H, Karaömerlioğlu Ö, Akbaba M, Gökel Y. Evaluation of home accidents among people applying to the adult emergency department of the faculty of medicine. TAF Preventive Medicine Bulletin 2008; 7(2): 137-40.
12. Can G. Anne- yenidoğan bağının önemi. Ekşi A. Ed. Ben hasta değilim- Çocuk sağlığı ve hastalıklarının psikososyal yönü. İstanbul: Nobel Tip Kitabevi; 2010. s. 1-5.
13. Scharfe E, Maternal attachment representations and initiation and duration pf breast feeding, Journal of Human Lactaction 2012; 28 (2): 218- 25.
14. Himani BK, Kumar P. Effect of initiation of breast- feeding within one hour of the delivery on "maternal- infant bonding. Nursing and Midwifery Research Journal 2011 July; 7(3).
15. Öztürk R, Saruhan A. Prematüre bebeği olan annelerin depresyon ve maternal bağlanma ilişkisi. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı. İzmir: 2010.
16. Perry DF, Ettinger AK, Mendelson T, Le HN. Prenatal depression predicts postpartum maternal attachment in low-income Latina mothers with infants. Infant Behav Dev 2011; 34(2): 339–50.
17. Bellieni CV, Ceccarelli D, Rossi F, Buonocore G, Maffei M, Perrone S, Petraglia F. Is prenatal bonding enhanced by prenatal education courses? Minerva Ginecol. 2007 Apr; 59 (2): 125-9.
18. Chang SB, Kim KY, Kim ES. Changes of maternal- fetal attachment and self efficacy for delivery after the Taekyo-perspective prenatal class. Korean Acad Womens Health Nurs 2001 Mar; 7(1): 7-17
19. Abası E, Tafazzolı M, Esmaıly H, Hasanabadı H. The effect of maternal–fetal attachment education on maternal mental health. Turkish Journal of Medical Sciences 2013; 43: 815-20.
20. Güleşen A, Yıldız D. Erken postpartum dönemde anne bebek bağlanmasının kanıta dayalı uygulamalar ile incelenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin 2013; 12 (2):177-82.
21. Potur DC. Anne rolü yeteneği-Anne olmak, hemşirelikte kavram, kuram ve model örnekleri. Editörler Ocakcı AF, Alpar E. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi. s. 67-85.
22. Çınar N, Köse D, Altınkaynak S. Emzirme yeterliliğinin maternal bağlanma ve sosyal destek ile ilişkisi. 34. Pediatri Günleri ve 13. Pediatri Hemşireliği Günleri Özet Kitabı, İstanbul, 3-6 Nisan 2012.
23. Yalçın JY, Esenay FI. Anne bebek arasındaki bağlanma olgusunun infantil kolik ile ilişkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Mersin, 2010.
24. Damato EG. Prenatal attachment and other correlates of postnatal maternal attachment to twins. Advances in Neonatal Care 2004(October); 4, (5): 274-91.
25. Ahn YM, Kim MR. The relationship between early neo-maternal exposure, and maternal attachment, maternal self-esteem and postpartum depression in the mothers of NICU infants. Taehan Kanho Hakhoe Chi 2005 Aug; 35(5): 798-809.
26. Ahn YM, Lee SM. The effects of the ıntegrated NICU hospitalization education on maternal attachment, maternal self-esteem, and postpartum depression in the mothers of high-risk infants. Korean J Child Health Nurs 2004 Jul; 10(3): 340- 49.
27. Wolke D, Madzwamusel SE, Gutbrod T. Very preterm/very low birthweight infants’ attachment: infant and maternal characteristics, Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed doi:10.1136/archdischild-2013- 303788
28. Talipoğlu Y, Esenay FI. Aile merkezli bakımın maternal bağlanma düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Mersin, 2010. (Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi)
29. World Health Organization, Skin to skin care, Accessed Nowember 1, 2013, at http://apps.who.int/rhl/newborn/gpcom/en/).
30. Meeks M, Hallsworth M. Yeo H. Yenidoğan Hemşireliği. Yurdakök M (ed):, 2. Baskı. Ankara: Rota Tıp Kitabevi; 2012.
31. Ahn HY, Lee J, Shin HJ. Kangaroo care on premature infant growth and maternal attachment and post-partum depression in South Korea. J Trop Pediatr 2010; 56( 5): 342-4.
32. Çınar N, Sözeri C, Dede C, Cevahir R. Anne ve bebeğin aynı odada uyumasının emzirmeye etkisi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi 2010. Sempozyum Özel Sayısı.
33. Tanır F. Bebekleri 0-2 yaş arasında olan bir grup annenin emzirmeye ilişkin inanç ve tutumları. T.C. Sağlık Bakanlığı Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Uzmanlık Tezi, 2006.
34. Blair PS, Ball HL The prevalence and characteristics associated with parent-infant bed-sharing in England. Archives of Disease in Childhood 2004; 89: 1106-10.
35. American Academy of Pediatrics. Breastfeeding and the use of human milk (electronic version). Pediatrics 2005; 115:496-506.
36. Yayın Yönetmeni’ne Mektup Mektup
37. Sayın STED Yayın Yönetmeni,
38. Dergimizin Türk Tıp Dizini içinde yer
39. almasından dolayi sizi ve yayın kurulunuzu kutlarım.
40. Derginiz elime ulaştıkça ilgiyle okumaktayım.
41. 2013 Şubat sayısında yayınlanan makaleleri
42. okudum. "Aile Sağlığı Merkezinde Çalışan
43. Sağlık Personeline Uygulanan Sözel ve Fiziksel
44. Şiddet Sıklığı" makalesi hakkında "editöre
45. mektup" yazmak istedim. Sayın Editör,
46. Akademi dışında sahada çalışan
47. meslektaşlarımızın bilimsel bir çalışma yapması
48. her türlü övgünün üzerinde takdiri hak
49. etmektedir. Bu anlamda Sayın Elmas, Baştürk
50. ve Çatak'a "Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet"
51. gibi önemli bir konuda bilimsel bir çalışma
52. yaptıkları için teşekkür ederim. Sağlık
53. çalışanlarına yönelik şiddet her geçen gün
54. artmakta ve bu şiddet karşısında sağlık
55. çalışanları fiziksel ve ruhsal sorun yaşamakta
56. ve hatta yaşamını kaybetmektedir. Yaşanan bu
57. şiddeti görsel hale getiren bilimsel çalışmaların
58. artması kamuoyunda farkındalığı artırırken,
59. sorunun çözümü konusunda yetkililere de
60. görevlerini hatırlatıcı baskı oluşturmaktadır.
61. "Aile Sağlığı Merkezinde Çalışan Sağlık
62. Personeline Uygulanan Sözel ve Fiziksel Şiddet
63. Sıklığı" başlıklı makalede Bursa Yıldırım
64. ilçesinde çalışan aile hekimleri ve aile sağlığı
65. elemanlarının son üç ay içinde hasta ve hasta
66. yakınları tarafından fiziksel ve sözel şiddete
67. maruz kalma durumu değerlendirilmiş.
68. Çalışmaya 76'sı (%24,4) erkek, 236'sı (%75,6)
69. kadın olmak üzere toplam 312 kişi katılmış.
70. Çalışmanın temel sonucu olarak çalışmaya
71. katılanların %49,0'ının sözel ve %8,3'ünün de
72. fiziksel şiddete maruz kaldığı rapor
73. edilmektedir. Yapılan önemlilik testleri
74. sonrasında hem sözel, hem de fiziksel şiddete
75. maruz kalma ile sosyodemografik ve mesleki
76. özellikler arasında istatistiksel olarak önemli bir
77. fark bulunmadığı bildirilmektedir. Elde edilen
78. bulgular yönünden her iki kişiden birinin sözel
79. şiddete, yaklaşık her on kişiden birinin de fiziksel şiddete maruz kaldığı görülmektedir.
80. Çalışmanın tartışma bölümünde kaynaklardan
81. atıf yapılarak elde edilen bulgular tartışılmış.
82. Tartışmada özellikle kadın sağlık çalışanlarının
83. şiddete daha fazla maruz kaldığı
84. vurgulanmaktadır. Aynı şekilde aile sağlığı
85. elemanlarının da hekimlere kıyasla daha fazla
86. şiddete maruz kaldığı rapor edilmektedir. Sayın Editör,
87. Çalışma bulguları değerlendirildiğinde,
88. bulgular bölümünde de belirtilmesine karşın,
89. şiddete maruz kalma ile cinsiyet ve mesleki
90. özellikler arasında istatistiksel olarak anlamlı
91. bir fark bulunmamıştır. Çalışmada böyle bir
92. ilişki bulunmamışken, tartışma ve sonuç
93. bölümünde kadınların erkeklere kıyasla, aile
94. sağlığı elemanlarının da hekimlere kıyasla
95. daha fazla şiddete maruz kalmasının
96. vurgulanması ve bunun çalışmanın temel bir
97. sonucu olarak öne çıkarılmasının gerçeği
98. yansıtmadığını düşünüyorum. Atıf yapılan
99. kaynaklarda sağlık çalışanları içinde kadınların
100. daha fazla şiddete maruz kalması yer alabilir;
101. ancak, bu araştırmadan elde edilen
102. bulgulardan böyle bir sonuca varılamaz. Bu
103. araştırmada her iki kişiden birinin sözel şiddete
104. maruz kaldıği ve her on kişiden birinin de
105. fiziksel şiddete maruz kaldığı sonucu
106. çalışmanın temel sonucu olup, şiddet ile
107. sosyodemografik ve mesleki özellikler arasında
108. önemli bir ilişki tespit edilmemiştir. Buradan
109. çalışma bölgesinde şiddetin yaygın bir sorun
110. olduğu ve bütün sağlık çalışanlarının aynı
111. boyutta etkilendiği sonucuna varılabilir. Bu
112. nedenlerle makalenin tartışma ve sonuç
113. bölümü ile bulgular bölümü birbiriyle uyuşmamaktadır.
114. Her halükârda araştırmacıları, böyle önemli bir
115. konu üzerinde bilimsel bir çalışma yaparak bu
116. sorunu ortaya koymalarından dolayı kutlarım. Saygılarımla ...
117. Prof. Dr. C. Tayyar Şaşmaz
118. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı
119. Dizin 2013 (Cilt 22)
120. Araştırma/Derleme/Olgu Sunumu
121. Bir Üniversite Hastanesinin
122. Acil Servisine Zehirlenme
123. Nedeniyle Yapılan Başvuruların Değerlendirilmesi
124. RİA Uygulaması Öncesinde
125. Kadınların Kaygı Düzeyi
126. Aile Sağlığı Merkezinde Çalışan Sağlık
127. Personeline Uygulanan Sözel ve
128. Fiziksel Şiddet Sıklığı Gazlı İçecekler:
129. Sağlık Açısından Değerlendirmeler
130. Adım Adım Kronik Hastalık Risk