Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi
Öz
Amaç: Genetiği değiştirilmiş gıdalar modern biyoteknolojinin gıda üretimine uygulanan şeklidir. Gittikçe yaygınlaşan kullanım alanı, bu gıdaları toplum sağlığı açısından dikkat çekici bir noktaya taşımıştır. Bu araştırmada bu çalışma ve yayınların incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada 2008-2017 yılları arasında PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık etkileri ile ilgili yayınlar incelenmiştir. Çalışmada belirlenen anahtar kelimelerle ulaşılan 85 makalenin 49’u kriterleri sağladığı için araştırmaya dâhil edilmiştir
Bulgular: Araştırmada toplam 49 makale incelenmiştir. 16 farklı ülkeden yapılan yayınların 2’sinin türü gözlemsel araştırma (%4,1), 43’ünün türü deneysel araştırma (%87,8), 3’ünün türü derleme makale (%6,1), 1’inin türü ise olgu sunumu (%2,0) olduğu belirlenmiştir. İnsanlarda yapılmış dört çalışmaya rastlanmıştır. Sağlık etkileri açısından en sık metabolik etkiler üzerinde durulduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışma kısıtlıklarına karşın bu konuda yapılan yayınların büyük oranda hayvan deneylerini kapsadığını ortaya koymaktadır. İnsan sağlığına yönelik olarak konuya ihtiyatlılık prensibi çerçevesinde yaklaşılması yararlı olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Food safety WHO web page. Accessed September 6, 2018 at http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
- 2. Frequently asked questions on genetically modified foods, May 2014. Accessed September 3, 2018 at http://www.who.int/foodsafety/areas_work/food-technology/faq-genetically-modified-food/en/
- 3. Key S, Ma JK-C, Drake PMW. Genetically modified plants and human health. J R Soc Med 2008;101: 290–8.
- 4. Bawa AS, Anilakumar KR. Genetically modified foods: safety, risks and public concerns—a review J Food Sci Technol 2013;50(6):1035–46.
- 5. James, C.. Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops. : 2014. ISAAA Brief No: 49. Ithaca NY: ISAAA.
- 6. Rzymski1 P, Królczyk A. Attitudes toward genetically modified organisms in Poland: to GMO or not to GMO? Food Sec 2016; 8:689–97.
- 7.Lachowski S, Jurkiewicz A, Choina P, Florek-Łuszczki M, Buczaj A, Goździewska M.Readiness of adolescents to use genetically modified organisms according to their knowledge and emotional attitude towards GMOs. Ann Agric Environ Med 2017;7, 24(2):194-200.
- 8.Han F, Zhou D, Liu X, Cheng J, Zhang Q, Shelton AM. Attitudes in China about Crops and Foods Developed by Biotechnology. PLoS One. 2015 Sep 29;10(9):e0139114.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cavit Yavuz
*
0000-0001-9279-1740
Türkiye
Ahmet Karer Yurtdaş
Bu kişi benim
0000-0002-7294-5623
Cansu Ece
Bu kişi benim
0000-0001-6403-2552
Merve Dilşad Gün
Bu kişi benim
0000-0003-3996-5929
Güçlü Sezai Kılıçoğlu
Bu kişi benim
0000-0001-5782-3444
Gamze Özer
Bu kişi benim
0000-0001-5545-2512
Deren Özyürek
Bu kişi benim
0000-0003-4651-1394
Muhammet Hüseyin Sarı
Bu kişi benim
0000-0002-1325-8081
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
26 Ekim 2018
Kabul Tarihi
30 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 28 Sayı: 1