Araştırma Makalesi

Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi

Cilt: 28 Sayı: 1 30 Nisan 2019
  • Cavit Yavuz *
  • Hanife Ece Erik
  • Ahmet Karer Yurtdaş
  • Cansu Ece
  • Merve Dilşad Gün
  • Güçlü Sezai Kılıçoğlu
  • Gamze Özer
  • Deren Özyürek
  • Muhammet Hüseyin Sarı
PDF İndir
TR EN

Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi

Öz

Amaç: Genetiği değiştirilmiş gıdalar modern biyoteknolojinin gıda üretimine uygulanan şeklidir. Gittikçe yaygınlaşan kullanım alanı, bu gıdaları toplum sağlığı açısından dikkat çekici bir noktaya taşımıştır. Bu araştırmada bu çalışma ve yayınların incelenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Araştırmada 2008-2017 yılları arasında PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık etkileri ile ilgili yayınlar incelenmiştir. Çalışmada belirlenen anahtar kelimelerle ulaşılan 85 makalenin 49’u kriterleri sağladığı için araştırmaya dâhil edilmiştir

Bulgular: Araştırmada toplam 49 makale incelenmiştir. 16 farklı ülkeden yapılan yayınların 2’sinin türü gözlemsel araştırma (%4,1), 43’ünün türü deneysel araştırma (%87,8), 3’ünün türü derleme makale (%6,1), 1’inin türü ise olgu sunumu (%2,0) olduğu belirlenmiştir. İnsanlarda yapılmış dört çalışmaya rastlanmıştır. Sağlık etkileri açısından en sık metabolik etkiler üzerinde durulduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Çalışma kısıtlıklarına karşın bu konuda yapılan yayınların büyük oranda hayvan deneylerini kapsadığını ortaya koymaktadır. İnsan sağlığına yönelik olarak konuya ihtiyatlılık prensibi çerçevesinde yaklaşılması yararlı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Food safety WHO web page. Accessed September 6, 2018 at http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
  2. 2. Frequently asked questions on genetically modified foods, May 2014. Accessed September 3, 2018 at http://www.who.int/foodsafety/areas_work/food-technology/faq-genetically-modified-food/en/
  3. 3. Key S, Ma JK-C, Drake PMW. Genetically modified plants and human health. J R Soc Med 2008;101: 290–8.
  4. 4. Bawa AS, Anilakumar KR. Genetically modified foods: safety, risks and public concerns—a review J Food Sci Technol 2013;50(6):1035–46.
  5. 5. James, C.. Global Status of Commercialized Biotech/GM Crops. : 2014. ISAAA Brief No: 49. Ithaca NY: ISAAA.
  6. 6. Rzymski1 P, Królczyk A. Attitudes toward genetically modified organisms in Poland: to GMO or not to GMO? Food Sec 2016; 8:689–97.
  7. 7.Lachowski S, Jurkiewicz A, Choina P, Florek-Łuszczki M, Buczaj A, Goździewska M.Readiness of adolescents to use genetically modified organisms according to their knowledge and emotional attitude towards GMOs. Ann Agric Environ Med 2017;7, 24(2):194-200.
  8. 8.Han F, Zhou D, Liu X, Cheng J, Zhang Q, Shelton AM. Attitudes in China about Crops and Foods Developed by Biotechnology. PLoS One. 2015 Sep 29;10(9):e0139114.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2018

Kabul Tarihi

30 Ocak 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yavuz, C., Erik, H. E., Yurtdaş, A. K., Ece, C., Gün, M. D., Kılıçoğlu, G. S., Özer, G., Özyürek, D., & Sarı, M. H. (2019). Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 28(1), 48-53. https://doi.org/10.17942/sted.475014
AMA
1.Yavuz C, Erik HE, Yurtdaş AK, vd. Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi. STED. 2019;28(1):48-53. doi:10.17942/sted.475014
Chicago
Yavuz, Cavit, Hanife Ece Erik, Ahmet Karer Yurtdaş, vd. 2019. “Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 28 (1): 48-53. https://doi.org/10.17942/sted.475014.
EndNote
Yavuz C, Erik HE, Yurtdaş AK, Ece C, Gün MD, Kılıçoğlu GS, Özer G, Özyürek D, Sarı MH (01 Nisan 2019) Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 28 1 48–53.
IEEE
[1]C. Yavuz vd., “Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi”, STED, c. 28, sy 1, ss. 48–53, Nis. 2019, doi: 10.17942/sted.475014.
ISNAD
Yavuz, Cavit - Erik, Hanife Ece - Yurtdaş, Ahmet Karer - Ece, Cansu - Gün, Merve Dilşad - Kılıçoğlu, Güçlü Sezai - Özer, Gamze - Özyürek, Deren - Sarı, Muhammet Hüseyin. “Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 28/1 (01 Nisan 2019): 48-53. https://doi.org/10.17942/sted.475014.
JAMA
1.Yavuz C, Erik HE, Yurtdaş AK, Ece C, Gün MD, Kılıçoğlu GS, Özer G, Özyürek D, Sarı MH. Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi. STED. 2019;28:48–53.
MLA
Yavuz, Cavit, vd. “Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 28, sy 1, Nisan 2019, ss. 48-53, doi:10.17942/sted.475014.
Vancouver
1.Cavit Yavuz, Hanife Ece Erik, Ahmet Karer Yurtdaş, Cansu Ece, Merve Dilşad Gün, Güçlü Sezai Kılıçoğlu, Gamze Özer, Deren Özyürek, Muhammet Hüseyin Sarı. Son 10 yılda PubMed veri tabanında yayımlanan genetiği değiştirilmiş gıdaların sağlık üzerine etkileri konulu yayınların incelenmesi. STED. 01 Nisan 2019;28(1):48-53. doi:10.17942/sted.475014