KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI

Zeynep Saçıkara; Deniz Koçoğlu-tanyer

doi:10.17942/sted.652657

KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı kırsal bölgede yaşayan 40 yaş ve üstü kadınların serviks ve meme kanseri taramalarına katılım durumlarının saptanması ve taramalara katılımın sosyo-demografik özellikler, ailesel özellikler ve taramalara yönelik bilgi durumu ile ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı türdeki çalışmanın örneğini g 40 yaş ve üstü meme ve serviks kanseri tanısı olmayan 285 kadın oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında a anket formu kullanılmıştır. Analizinde ise ki-kare testi kullanılmıştır. Etik izin alınmıştır. Bulgular: Meme ve serviks kanseri taramaları ilgili eğitim alan kadınların oranı %44,9 olup bunlardan %82,0’ ının eğitimi hemşireden aldığı belirlenmiştir. Kadınlardan %57,5’ inin KKMM’ ni en az bir kez yapmıştırve yapma sıklığı düzenli olanların oranı sadece %22,0’dur. Kadınların %74,7’ sinin mamografiyi hiç çektirmediği ve %66,7’sinin hiç pap smear testi yaptırmadığı belirlenmiştir. Sosyodemografik özelliklerden yaşanılan yerin ve ekonomik durumun meme kanseri taraması(mamografi) katılım durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Kadınların meme ve serviks kanser taramalarını bilme durumu ile taramalara katılım durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Çalışmamızın bulguları doğrultusunda kadınların meme ve serviks kanseri taramalarına yönelik bilgi durumunun, katılım durumunu etkilediği ve yetersiz olduğu görülmüştür Anahtar sözcükler: meme kanseri, serviks kanseri, tarama, kırsal alan

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Referans1. WHO, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death. 2016, Accessed.
Referans2. Günay Aktaş, S., Türkiye'de Kadınlarda Meme Kanseri Nedeniyle Ölüm: Mekânsal Dağılım Ve Şehirlerin Sosyoekonomik Gelişmişlik Düzeyi İle İlişkisi. Journal of International Social Research, 2014. 7(29).
Referans3. WHO. Latest global cancer data. 2018 [cited 10.10.2019; Available from: https://www.who.int/cancer/PRGlobocanFinal.pdf.
Referans4. GLOBOCAN, Cancer fact sheets: All cancers excluding non-melanoma skin. Cancer Today, International Agency for Research on Cancer, World Health Organization. Available from: http://gco. iarc. fr/today/fact-sheets-cancers, 2012.
Referans5. T.C SağlıkBakanlığı, TC Sağlık Bakanlığı Halk SağlığıMüdürlüğü, Türkiye Kanser İstatistikleri 2015. 2018.
Referans6. Kimmick, G.G. and L. Balducci, Breast cancer and aging: clinical interactions. Hematology/oncology clinics of North America, 2000. 14(1): p. 213-234.
Referans7. Colditz, G., Scaling Up Cancer Prevention. 2019. p.25-32.
Referans8. American Cancer Society, Cancer Facts & Figures 2019, in Basic Cancer Facts. 2017. p. 1-3.

Referans9. T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Aile Hekimliği Uygulamasında Önerilen Periyodik Muayeneleri ve Tarama Testleri Rehberi. 2015. p. 47-49.
Referans10. T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Kanser Daire Başkanlığı:Kanser taramalarında artış. 2016 http://kanser.gov.tr/haberler/2049-kanser-taramalarında-artış.html].
Referans11. T.C Sağlık Bakanlığı, Türkiye kronik hastalıklar ve risk faktörleri sıklığı çalışması. 2013: Ankara.
Referans12. Uğur, H. and İ. Avcı, Kanser tarama merkezine başvuran kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının erken tanı bilgi ve uygulamalarına etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2015. 4(2): p. 244-258.
Referans13. Karadag Arli, S., A.B. Bakan, and G. Aslan, Distribution of cervical and breast cancer risk factors in women and their screening behaviours. 2019. 28(2): p. e12960.
Referans14. Büyükkayacı Duman, N., et al., 40 Yaş Üstü Kadınların Meme ve Serviks Kanseri Taramalarına Yönelik Bilgi ve Uygulamaları. G.O.P. Taksim E.A.H. JAREN 2015. 1(1): p. 30-38.Health 2014. 10(1): p. 47-56.
Referans16. Dişcigil, G., et al., Meme Sağlığı: Ege Bölgesinde Yaşayan Bir Grup Kadının Bilgi, Davranış Ve Uygulamaları. Marmara Medical Journal, 2007. 20(1): p. 29-36.
Referans17. Allaire, B.T., et al., Cost-effectiveness of patient navigation for breast cancer screening in the National Breast and Cervical Cancer Early Detection Program. 2019. 30(9): p. 923-929.
Referans18. Farmer, P., et al., Expansion of cancer care and control in countries of low and middle income: a call to action. 2010. 376(9747): p. 1186-1193.
Referans19. Barlow, W.E., et al., Evaluating screening participation, follow-up and outcomes for breast, cervical and colorectal cancer in the PROSPR consortium. 2019.
Referans20. Lemeshow, S., et al., Under the Title Adequacy of Sample Size in Health Studies by World Health Oraganization.(tranlated: S. Og uz Kayaalp). Hacettepe Tas: Ankara, 2000: p. 38.
Referans21. Alpar, R., Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Güvenirlik-Geçerlik. Ankara: Detay Yayıncılık, 2016: p. 215.
Referans22. Kimmick, G. and H.B. Muss. Breast cancer in older patients. in Seminars in oncology. 2004. Elsevier.
Referans23. Gökgöz, N. and D. Aktaş, Kadınların Serviks Kanseri Ve Pap Smear Testi Yaptırma Durumlarına Yönelik Farkındalık Düzeylerinin Belirlenmesi. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hemşirelik E-Dergisiİ, 2016. 3(2): p. 11-23.
Referans24. Alpteker, H. and A. Avcı, Kırsal alandaki kadınların meme kanseri bilgisi ve kendi kendine meme muayenesi uygulama durumlarının belirlenmesi. Meme Sagligi Dergisi/Journal of Breast Health, 2010. 6(2).
Referans25. Güner, İ.Ç., A. Tetik, and H.D. Gönener, Kadınların kendi kendine meme muayenesi (KKMM) ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi. Gaziantep Tıp Dergisi, 2007. 13(2): p. 55-60.
Referans26. Veena, K., R. Kollipaka, and R. Rekha, The Knowledge and attitude of breast self examination and mammography among rural women. Int J Reprod Contracept Obstet Gynecol, 2015. 4(5): p. 1511-1516.
Referans27. Uğur Gök, H., et al., Aile Sağlığı Merkezlerine Başvuran 30-70 Yaş Grubu Kadınların Ulusal Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi Tutum ve Davranışları: Karadeniz Bölgesi’nde Bir İl Örneği. STED/Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 2019. 28(5): p. 340-348.
Referans28. Büyükkayacı Duman, et al., Kırk Yaş Üstü Kadınların Meme ve Serviks Kanseri Taramalarına Yönelik Bilgi ve Uygulamaları. G.O.P Taksim E.A.H.JAREN, 2015. 1(1): p. 30-38.
Referans29. Açıkgöz, A., R. Çehreli, and H. Ellidokuz, Kadınların kanser konusunda bilgi ve tutumları ile erken tanı yöntemlerine yönelik davranışları. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 2011. 25(3): p. 145-154.
Referans30. Maral, I., et al., Behaviors toward methods of breast cancer early detection in women over 40 years in a rural region of Ankara, Turkey. Journal of Cancer Education, 2009. 24(2): p. 127.
Referans31. Dündar, P.E., et al., The knowledge and attitudes of breast self-examination and mammography in a group of women in a rural area in western Turkey. BMC cancer, 2006. 6(1): p. 43.
Referans32. Demir Yıldırım, A. and A.N. Özaydın, İstanbul/Moda'da Oturan Kadınların Meme Kanseri İle İlgili Bilgileri, Bilgi Kaynakları ve Meme Kanseri Taramalarına Katılımları. Meme Sagligi Dergisi/Journal of Breast Health, 2014. 10(1).
Referans33. Pınar, G., et al., Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran kadınların HPV aşısı ve serviks kanseri ile ilgili bilgi düzeyleri. Türk Jinekolojik Onkoloji Dergisi, 2010. 13(1): p. 11-18.
Referans34. Duman, N.B., L. Algıer, and G. Pınar, Health beliefs of the female academicians about breast cancer, screening tests and the affecting factors. International Journal of Hematology and Oncology, 2013. 28(4): p. 233-241.
Referans35. Kılıç, D., R. Sağlam, and Ö. Kara, Üniversite öğrencilerinde meme kanseri farkındalığını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Meme Sagligi Dergisi/Journal of Breast Health, 2009. 5(4).
Referans36. Avcı, İ.A., et al., Kadınların meme ve servikal kanser taramalarına yönelik tutumları. TAF Prev Med Bull, 2015. 14(3): p. 235.
Referans37. Ramaiah, R. and S. Jayarama, Knowledge, attitude and practices about cervical cancer among rural married women: a cross sectional study. International Journal Of Community Medicine And Public Health, 2018. 5(4): p. 1466-1470.
Referans38. Lu, M., et al., A systematic review of interventions to increase breast and cervical cancer screening uptake among Asian women. BMC public health, 2012. 12(1): p. 413.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zeynep Saçıkara ^*
0000-0003-0392-5327
Türkiye

Deniz Koçoğlu-tanyer
0000-0001-9496-8749
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

28 Kasım 2019

Kabul Tarihi

26 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17942/sted.652657

IZ

https://izlik.org/JA72CE48EC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Saçıkara, Z., & Koçoğlu-tanyer, D. (2021). KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 30(1), 43-52. https://doi.org/10.17942/sted.652657

AMA

1.Saçıkara Z, Koçoğlu-tanyer D. KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI. STED. 2021;30(1):43-52. doi:10.17942/sted.652657

Chicago

Saçıkara, Zeynep, ve Deniz Koçoğlu-tanyer. 2021. “KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 (1): 43-52. https://doi.org/10.17942/sted.652657.

EndNote

Saçıkara Z, Koçoğlu-tanyer D (01 Şubat 2021) KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 1 43–52.

IEEE

[1]Z. Saçıkara ve D. Koçoğlu-tanyer, “KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI”, STED, c. 30, sy 1, ss. 43–52, Şub. 2021, doi: 10.17942/sted.652657.

ISNAD

Saçıkara, Zeynep - Koçoğlu-tanyer, Deniz. “KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30/1 (01 Şubat 2021): 43-52. https://doi.org/10.17942/sted.652657.

JAMA

1.Saçıkara Z, Koçoğlu-tanyer D. KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI. STED. 2021;30:43–52.

MLA

Saçıkara, Zeynep, ve Deniz Koçoğlu-tanyer. “KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 30, sy 1, Şubat 2021, ss. 43-52, doi:10.17942/sted.652657.

Vancouver

1.Zeynep Saçıkara, Deniz Koçoğlu-tanyer. KIRSAL BÖLGEDE YAŞAYAN KADINLARIN SERVİKS VE MEME KANSERİ TARAMALARINA KATILIM VE BİLGİ DURUMLARI. STED. 01 Şubat 2021;30(1):43-52. doi:10.17942/sted.652657