İstanbul'daki Bir Şehir Hastanesinde 2015-2020 Yılları Arasında Yapılan Erişkin Aşılarının Değerlendirilmesi

Öz

Amaç Aşılama, bulaşıcı hastalıkları önlemede kişisel hijyen, çevre sağlığı uygulamalarından sonra, en etkili ve güvenli koruyucu sağlık hizmetidir. Aşılama ile enfeksiyon hastalığı ve ölüm riskleri, sakatlıklar azaltılabilmektedir. Aşı ile önlenebilir hastalıkların çoğunun 20. yüzyıldaki insidansı aşılamalar sonrasında %99’ un üzerinde azaltılmış, bazıları ise (çiçek hastalığı) tamamen eradike edilmiştir. Aşı ile önlenebilir hastalıkların çocuklarda azalırken, ergenlerde ve erişkinlerde daha fazla görülmeye başlandığı rapor edilmektedir. Bunun başlıca nedeninin aşılarla elde edilen bağışıklığın zamanla azalması, ergen ve erişkinlerde önerilen rapel aşı dozlarının yapılmaması, çocukluk döneminde aşıları eksik kalan ya da hiç aşılanmayan kişilerin varlığı ile açıklanmaktadır. Biz de hastanemizde 5 yıl süresince yapılan erişkin aşılamasını değerlendirerek kendi verilerimizi ve erişkin aşılamasında ne durumda olduğumuzu belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ocak 2015 –Ocak 2020 yılları arasında hastanemizde yapılan aşı kayıtları retrospektif olarak bilgi işlem merkezinden çıkarıldı ve hastaların klinik bilgileri aşı hemşireliği kayıtlarından tespit edildi. Bulgular Hastanemizde Ocak 2015-Ocak 2020 tarihleri arasında 12908 tetanoz (%85,5), 124 (%0,09) mevsimsel influenza, 1151 (%7,6) konjuge 13 valanlı pnömokok aşısı, 750 (%4,9) Kızamık Kızamıkçık Kabakulak aşısı, 71 varicella zoster aşısı, 61 konjuge meningokok aşısı, 28 Hepatit B, 2 Hepatit A olmak üzere toplam 15095 aşı yapılmıştır. Sonuç Hastanemizin beş yıllık aşılama sayıları değerlendirildiğinde erişkinlerde aşılamanın istenilen düzeyde olmadığı görülmüştür. Erişkin aşılama daha çok birinci basamak sağlık kuruluşlarında yürütülmesine rağmen 3.basamak sağlık kuruluşlarında da hekim ve hasta bazında farkındalığı artırmak ve erişkinde aşılama oranlarını yükseltmek gerektiğini vurgulamaktayız.

Anahtar Kelimeler

• erişkin
• aşılama
• bağışıklık

Kaynakça

1. 1. Toprak, D., Akan, H., Köksal, İ., & Sargın, M. Erişkin aşılaması, uygulamadaki sorunlar ve çözüm önerileri, aile hekimlerinin erişkin aşılamasındaki rolü. Türk Aile Hek Derg 2018; 22(3): 166-174.
2. 2. Bolatkale, M. K., Kutlu, R., & Eryılmaz, M. A.. Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran Bireylerin Erişkin Aşıları Hakkındaki Bilgileri ve Aşılanma Durumları. Konuralp Tıp Dergisi 2019; 11(3): 362-368.
3. 3. Doherty, T. M., Del Giudice, G., &Maggi, S. Adult vaccination as part of a healthy life style: moving from medical intervention to health promotion. Annals of medicine 2019; 51(2): 128-140.
4. 4. Tan, L. Adult vaccination: now is the time torealize an unfulfilled potential. Human vaccines&immunotherapeutics 2015; 11(9): 2158-2166.
5. 5. Alici, D. E.,Sayiner, A., &Unal, S. Barriers to adul timmunization and solutions: Personalized approaches. Human Vaccines&Immunotherapeutic 2017; 13(1): 213-215.
6. 6. Ozisik, L.,Basaran, N. C., Oz, S. G., Guven, G. S., &Tanriover, M. D.. Perceptions and attitudes of patients about adult vaccination and their vaccination status: still a longway to go?. Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinica lresearch, 2017; 23:3178.
7. 7. Türk Geriatri Derneği. Ulusal Aşı Çalıştayı Raporu. Ankara 2014 ;March 27–9
8. 8. Yürüyen, G., Toprak, İ. D., & Kutlu, Y. Adult Vaccination Awareness in Physicians. Bosphorus Med J 2019; 6(3): 89-93 . 9. Mutlu, H. H., Coşkun, F. O., & SARGIN, M. Aile hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş ve üstü kişilerde aşılanma sıklığı ve farkındalığı. Ankara Medical Journal 2018; 18(1): 1-13.

9. 10. Aşık, Z., Çakmak, T., & Bilgili, P. Erişkinlerin erişkinlik dönemi aşıları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları. Türk Aile Hek Derg 2013; 17(3): 113-118.