COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi

Mustafa Keten; Elif Keten Edis

doi:10.17942/sted.906529

COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi

Öz

Son yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından biri haline gelen COVID-19 enfeksiyonu, 2019 yılında ortaya çıkmış ve dünya çapında bir salgına dönüşmüştür. COVID-19 ciddi solunum sistemi ve kardiyovasküler sorunlar yaşanmasına hatta ölüme yol açabilmektedir. Salgın sürecinde kadınlar yüksek riskli grup olarak kabul edilmektedirler. Solunum sistemi hastalıkları ve enfeksiyonların gebe kadın ve fetüsün sağlığını önemli ölçüde etkilediği bilinmektedir. Maternal solunum sıkıntısı ve enfeksiyonlar hipoksi, fetal stres, erken doğum, fetal ölüm gibi olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Bunun yanı sıra salgın nedeniyle sağlık hizmet sunumunda yaşanan aksaklıklar riskli gebelikler ve acil obstetrik durumlar açısından anne ve yenidoğan sağlığını tehdit etmektedir. Diğer taraftan pandemi sürecinde cinsel sağlık veya üreme sağlığı hizmetlerinin salgınla mücadeleye yönlendirilmesi anne ve yenidoğanın sağlık sorunlarının artmasının yanı sıra, aile planlaması hizmetlerinin yetersizliği, istenmeyen gebelik, sağlıksız koşullarda düşük yapma gibi risklerine yol açarak kadın sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu derlemede COVID-19 pandemisinin kadın sağlığı üzerindeki etkileri gebelik ve aile planlaması hizmetleri açısından ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Proje numarası bulunmamaktadır.

Teşekkür

Yok

Kaynakça

Pollard CA, Morran MP, Nestor-Kalinoski AL. The COVID-19 pandemic: a global health crisis. Physiol Genomics. 2020;52(11):549-57.
Connor J, Madhavan S, Mokashi M, Amanuel H, Johnson NR, Pace LE, et al. Health risks and outcomes that disproportionately affect women during the Covid-19 pandemic: A review. Soc Sci Med. 2020:113364.
Lindberg LD, VandeVusse A, Mueller J, Kirstein M. Early impacts of the COVID-19 pandemic: Findings from the 2020 Guttmacher Survey of Reproductive Health Experiences. New York, NY: Guttmacher Institute. 2020;(10.2020.31482.).
Stein D, Ward K, Cantelmo C. Estimating the potential impact of COVID-19 on mothers and newborns in low-and middle-income countries. Heal Policy Plus http://wwwhealthpolicypluscom/covid-mnh-impactscfm. 2020.
World Health Organization (WHO). Pulse survey on continuity of essential health services during the COVID-19 pandemic. İnterim Report. 2020a.
Hall KS, Samari G, Garbers S, Casey SE, Diallo DD, Orcutt M, et al. Centring sexual and reproductive health and justice in the global COVID-19 response. Lancet. 2020;395(10231):1175-7.
Kingsley JP, Vijay PK, Kumaresan J, Sathiakumar N. The Changing Aspects of Motherhood in Face of the COVID-19 Pandemic in Low-and Middle-Income Countries. Matern Child Health J. 2021;25(1):15-21.
World Health Organization (WHO). Rapid assessment of service delivery for NCDs during the COVID-19 pandemic. Geneva. 2020b.

World Health Organization (WHO). Trends in maternal mortality: 1990-2015: estimates from WHO, UNICEF, UNFPA, World Bank Group and the United Nations Population Division. 2015.
Riley T, Sully E, Ahmed Z, Biddlecom A. Estimates of the potential impact of the COVID-19 pandemic on sexual and reproductive health in low-and middle-income countries. Int Perspect Sex Reprod Health. 2020;46:73-6.
Dashraath P, Wong JLJ, Lim MXK, Lim LM, Li S, Biswas A, et al. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic and pregnancy. Am J Obstet Gynecol. 2020;222(6):521-31.
Rasmussen SA, Smulian JC, Lednicky JA, Wen TS, Jamieson DJ. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) and pregnancy: what obstetricians need to know. Am J Obstet Gynecol. 2020;222(5):415-26.
Rasmussen SA, Kissin DM, Yeung LF, MacFarlane K, Chu SY, Turcios-Ruiz RM, et al. Preparing for influenza after 2009 H1N1: special considerations for pregnant women and newborns. Am J Obstet Gynecol. 2011;204(6):S13-S20.
Dang D, Wang L, Zhang C, Li Z, Wu H. Potential effects of SARS‐CoV‐2 infection during pregnancy on fetuses and newborns are worthy of attention. J Obstet Gynaecol Res. 2020;46(10):1951-7.
Zaigham M, Andersson O. Maternal and perinatal outcomes with COVID‐19: a systematic review of 108 pregnancies. Acta Obstet Gynecol Scand. 2020;99(7):823-9.
Lam CM, Wong SF, Leung TN, Chow KM, Yu WC, Wong TY, et al. A case‐controlled study comparing clinical course and outcomes of pregnant and non‐pregnant women with severe acute respiratory syndrome. BJOG. 2004;111(8):771-4.
Wong SF, Chow KM, Leung TN, Ng WF, Ng TK, Shek CC, et al. Pregnancy and perinatal outcomes of women with severe acute respiratory syndrome. Am J Obstet Gynecol. 2004;191(1):292-7.
Chen H, Guo J, Wang C, Luo F, Yu X, Zhang W, et al. Clinical characteristics and intrauterine vertical transmission potential of COVID-19 infection in nine pregnant women: a retrospective review of medical records. Lancet. 2020;395(10226):809-15.
Ellington S, Strid P, Tong VT, Woodworth K, Galang RR, Zambrano LD, et al. Characteristics of women of reproductive age with laboratory-confirmed SARS-CoV-2 infection by pregnancy status—United States, January 22–June 7, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69(25):769.
Poon LC, Yang H, Kapur A, Melamed N, Dao B, Divakar H, et al. Global interim guidance on coronavirus disease 2019 (COVID‐19) during pregnancy and puerperium from FIGO and allied partners: Information for healthcare professionals. I Int J Gynaecol Obstet. 2020;149(3):273-86.
Di Mascio D, Khalil A, Saccone G, Rizzo G, Buca D, Liberati M, et al. Outcome of coronavirus spectrum infections (SARS, MERS, COVID-19) during pregnancy: a systematic review and meta-analysis. Am J Obstet Gynecol MFM. 2020;2(2):100107.
Botto LD, Panichello JD, Browne ML, Krikov S, Feldkamp ML, Lammer E, et al. Congenital heart defects after maternal fever. Am J Obstet Gynecol. 2014;210(4):359. e1-. e11.
Edwards MJ. Hyperthermia and fever during pregnancy. Birth Defects Res A Clin Mol Teratol. 2006;76(7):507-16.
Zhang L, Dong L, Ming L, Wei M, Li J, Hu R, et al. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) infection during late pregnancy: a report of 18 patients from Wuhan, China. BMC Pregnancy Childbirth. 2020;20(1):1-7.
Zhu H, Wang L, Fang C, Peng S, Zhang L, Chang G, et al. Clinical analysis of 10 neonates born to mothers with 2019-nCoV pneumonia. Transl Pediatr. 2020;9(1):51.
Della Gatta A, Rizzo R, Pilu G, Simonazzi G. COVID19 du-ring pregnancy: a systematic review of reported cases. Am J Obstet Gynecol. 2020.
World Health Organization (WHO). Preventing unsafe abortion. https://wwwwhoint/news-room/fact-sheets/detail/preventing-unsafe-abortion. 2020c.
Aly J, Haeger KO, Christy AY, Johnson AM. Contraception access during the COVID-19 pandemic. Contracept Reprod Med. 2020;5(17):1-9
Nanda K, Lebetkin E, Steiner MJ, Yacobson I, Dorflinger LJ. Contraception in the Era of COVID-19. Glob Health Sci Pract. 2020;8(2):166-8.
Vora KS, Saiyed S, Natesan S. Impact of COVID-19 on family planning services in India. Sex Reprod Health Matters. 2020;28(1):1785378.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Mustafa Keten
0000-0003-4394-0732
Türkiye

Elif Keten Edis ^*
0000-0002-5587-6726
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

7 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2021

Kabul Tarihi

9 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.17942/sted.906529

IZ

https://izlik.org/JA99TG82XJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Keten, M., & Keten Edis, E. (2021). COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 30(4), 293-300. https://doi.org/10.17942/sted.906529

AMA

1.Keten M, Keten Edis E. COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi. STED. 2021;30(4):293-300. doi:10.17942/sted.906529

Chicago

Keten, Mustafa, ve Elif Keten Edis. 2021. “COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 (4): 293-300. https://doi.org/10.17942/sted.906529.

EndNote

Keten M, Keten Edis E (01 Eylül 2021) COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30 4 293–300.

IEEE

[1]M. Keten ve E. Keten Edis, “COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi”, STED, c. 30, sy 4, ss. 293–300, Eyl. 2021, doi: 10.17942/sted.906529.

ISNAD

Keten, Mustafa - Keten Edis, Elif. “COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 30/4 (01 Eylül 2021): 293-300. https://doi.org/10.17942/sted.906529.

JAMA

1.Keten M, Keten Edis E. COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi. STED. 2021;30:293–300.

MLA

Keten, Mustafa, ve Elif Keten Edis. “COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, c. 30, sy 4, Eylül 2021, ss. 293-00, doi:10.17942/sted.906529.

Vancouver

1.Mustafa Keten, Elif Keten Edis. COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi. STED. 01 Eylül 2021;30(4):293-300. doi:10.17942/sted.906529

Cited By

The impact of the COVID-19 pandemic on the contraceptive use and fertility preferences and behaviors of married women in Turkey

Journal of Public Health

https://doi.org/10.1007/s10389-023-02086-x

COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi

COVID-19 Pandemisinin Kadın Sağlığı Üzerindeki Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The impact of the COVID-19 pandemic on the contraceptive use and fertility preferences and behaviors of married women in Turkey

THE EVALUATION OF THE EFFECTS OF THE PANDEMIC PERIOD ON WOMEN THROUGH A FOCUS GROUP STUDY

Evaluation of family planning services: A district example in İstanbul

Hipnoterapi ve kadın sağlığı: Hipnoterapinin detaylarıyla bütüncül bir yaklaşım