Etik Kurul İzin Belgesi
Stratium: Uluslararası Göç ve Güvenlik Çalışmaları Dergisi, bilimsel araştırmalarda etik ilkelere uygunluğun sağlanmasını ve araştırma süreçlerinde etik standartlara bağlı kalınmasını önemsemektedir.
2020 yılı itibarıyla TR Dizin Dergi Değerlendirme Kriterleri güncellenmiş ve özellikle bilimsel araştırmalarda etik kurul izni gerekliliğine ilişkin düzenlemeler ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıda belirtilmiştir.
Dergimize makale gönderimi sırasında, etik kurul izni gerektiren çalışmalar için etik kurul izin belgesinin makale dosyalarıyla birlikte sisteme yüklenmesi zorunludur. Çalışmanın etik kurul izni gerektirmeyen araştırmalar kapsamında bulunması durumunda ise ilgili beyan formunun imzalanarak sisteme yüklenmesi ve bu durumun makale içerisinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Aşağıdaki kapsamda yer alan çalışmalar için etik kurul izni alınması zorunludur:
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme gibi veri toplama yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilen nitel veya nicel araştırmalar,
- İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,
- İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
- Hayvanlar üzerinde yürütülen bilimsel araştırmalar,
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında gerçekleştirilen retrospektif çalışmalar.
Etik Kurul İzni ile İlgili Önemli Hususlar
- Olgu sunumlarında, katılımcılardan Aydınlatılmış Onam Formu alındığının belirtilmesi gerekmektedir.
- Başka kişi veya kurumlara ait ölçek, anket, fotoğraf, görsel veya benzeri materyallerin kullanılması durumunda, eser sahiplerinden gerekli izinlerin alınması ve bu durumun makalede açıkça belirtilmesi zorunludur.
- Kullanılan fikir ve sanat eserlerine ilişkin telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir.
- 2020 yılı öncesine ait araştırma verilerinin kullanıldığı, yüksek lisans veya doktora çalışmalarından üretilen (makalede belirtilmek koşuluyla) veya bir önceki yıl dergiye gönderilmiş, kabul edilmiş ancak henüz yayımlanmamış çalışmalar için geriye dönük etik kurul izni alınması gerekmemektedir.
- Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar da bulundukları bölgelerdeki Etik Kurullara başvurarak gerekli izinleri alabilirler.
- Dergilerde yayımlanacak çalışmalarda etik kurul izni ve/veya yasal ya da özel izin gerekip gerekmediği makalede açıkça belirtilmelidir. İzin alınması gerekiyorsa, iznin alındığı kurumun adı, tarih ve karar/sayı numarası belirtilmelidir.
- İnsan veya hayvan deneklerin kullanıldığı araştırmalarda, çalışmanın ilgili uluslararası deklarasyon, standart ve kılavuzlara uygun şekilde yürütüldüğü beyan edilmelidir.
Etik Kurul İzni Gerektiren ve Yayına Kabul Edilen Çalışmalar
Etik kurul izni gerektiren ve yayımlanmasına karar verilen çalışmaların etik kurul bilgileri (etik kurul adı, karar tarihi ve sayı numarası), makalenin Yöntem bölümünde açıkça belirtilmeli ve ayrıca makalenin ilk veya son sayfasında yer almalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Tüm makaleler için etik kurul izni alınması zorunlu mudur?
Hayır. Etik kurul izni yalnızca belirli araştırma türleri için gereklidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar şunlardır:
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme gibi veri toplama yöntemleriyle gerçekleştirilen nitel veya nicel araştırmalar,
- İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,
- İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
- Hayvanlar üzerinde yürütülen bilimsel çalışmalar,
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında gerçekleştirilen retrospektif çalışmalar.
Ayrıca;
- Olgu sunumlarında Aydınlatılmış Onam Formu alındığının belirtilmesi,
- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf ve benzeri materyallerin kullanımı için gerekli izinlerin alınması,
- Kullanılan fikir ve sanat eserlerine ilişkin telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
Soru 2: Önceki yıllarda tamamlanmış araştırmalar ve tezlerden üretilen yayınlar için geriye dönük etik kurul izni alınmalı mıdır?
Hayır. 2020 yılı öncesine ait araştırma verilerinin kullanıldığı, yüksek lisans veya doktora çalışmalarından üretilen (makalede açıkça belirtilmesi koşuluyla) ve bir önceki yıl dergiye gönderilmiş, kabul edilmiş ancak henüz yayımlanmamış çalışmalar için geriye dönük etik kurul izni alınması gerekmemektedir.
Soru 3: TR Dizin’in etik kurul izinleri ile ilgili kuralları üniversite dışında gerçekleştirilen araştırmalar için bir kısıtlama oluşturmakta mıdır?
Hayır. Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar da kendi bölgelerinde bulunan Etik Kurullara başvurarak gerekli izinleri alabilirler.