Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini

Yıl 2021, Cilt 47, Sayı 2, 125 - 135, 30.10.2021
https://doi.org/10.35238/sufefd.898079

Öz

Yapılan çalışmada, Türkiye’nin Konya iline bağlı Akşehir ve civarından toplanmış olan ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ZDEU-ÇOMÜ Koleksiyonu’nda bulunan örnekler kullanılmıştır. Lacertidae familyasına ait üç türden toplamda 30 birey (Lacerta trilineata 5♂♂, 5 juvenil; Ophisops elegans 5♂♂, 5♀♀; Parvilacerta parva 5♂♂, 5♀♀) değerlendirilmiştir. Örneklerden alınan falanj, femur ve humerus kemiklerinde iskelet kronolojisi yöntemi ile karşılaştırma yapılıp, kemiklere göre yaş halkalarının sayılarında herhangi bir fark olup olmadığına bakılarak, bireylerin mevcut yaşları tespit edilmiştir. Bu türler içerisinde Lacerta trilineata türüne ait 5 juvenil örnekte yaş 2 yıl, 5 erkek örnekte ise yaşlar 5-8 arasında değişmektedir. Parvilacerta parva erkek örneklerinde yaşlar 4-6 arasında, dişilerde ise 4 ve 5 olarak değişmektedir. Ophisops elegans erkek örneklerinde yaşlar 4-6 arasında, dişi örneklerde ise 5-7 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Her üç türdeki tüm örneklerde kesit alınıp incelenen üç farklı kemikte de benzer yaşlar bulunmuştur. Kemiklerin yaş halkaları arasındaki bu benzerlik sebebiyle söz konusu türler ile ilgili yapılacak olan yaş çalışmalarında örneklerin öldürülmeden sadece falanjları ile çalışılabileceği düşünülmektedir. Böylece insan faaliyetleri ve değişen çevre faktörleri nedeniyle zarar gören türlerin bu çalışmalardan olumsuz yönde etkilenmesinin önüne geçilmiş olunacaktır.

Kaynakça

  • Baran İ, Ilgaz Ç, Avcı A, Kumlutaş Y, Olgun K (2012). Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri. TÜBİTAK, Ankara.
  • Başoğlu B, Baran İ (1977). Türkiye Sürüngenleri, Kısım 1. Kaplumbağa ve Kertenkeleler. İlker Matbaa, Bornova-İzmir.
  • Boretto J M, Cabezas-Cartes F, Ibargüengoytia N R (2018). Slow life histories in lizards living in the highlands of the Andes Mountains. Journal of Comparative Physiology, 188: 491–503.
  • Bülbül U, Kurnaz M, Eroğlu A İ, Koç H, Kutrup B (2016). Age and growth of the red-belied lizard, Darevskia parvula. Animal Biology, 66: 81-95.
  • Castanet J, Baez M (1991). Adaptation and evolution in Gallotia lizards from the Canary Islands: age, growth, maturity and longevity. Amphibia-Reptilia, 12: 81-102.
  • Comas M, Reguera S, Zamora-Camacho F J, Salvado H, Moreno-Rueda G (2016). Comparison of the Effectiveness of Phalanges vs. Humeri and Femurs to Estimate Lizard Age With Skeletochronolgy. Animal Biodiversity and Conservation, 39.2: 237-240.
  • Gharzi A, Yari A (2013). Age determination in the Snake-eyed Lizard, Ophisops elegans, by means of skeletochronology (Reptilia: Lacertidae). Zoology in the Middle East, 59 (1), 10-15.
  • Guarino F M, Gia I D, Sindaco R (2010). Age and Growth of the Sand Lizards (Lacerta agilis) from a High Alpine Population of North-Western Italy. Acta Herpetologica, 5(1): 23-29.
  • https://www.iucnredlist.org (Erişim Tarihi: 15.03.2021)
  • https://lacerta.de/AS/Home.php (Erişim Tarihi: 15.03.2021)
  • Kalaycı T E, Gül Ç, Tosunoğlu M, Özdemir N (2018). On the age structure of two samples of Lacerta trilineata BedriaGa, 1886, from different altitudes in Turkey. Herpetozoa, 31 (1/2), 3-9.
  • Kumaş M (2013). Türkiye’deki Laudakia stellio (Linnaeus, 1758) (Reptilia: Sauria: Agamidae) Populasyonlarında Yaş Tayini ve Uzun Kemik Histolojisi. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, İzmir, Türkiye.
  • Kumlutaş Y, Üzüm N, Avcı A, Güler H, Ilgaz Ç, Candan K (2018). Comparison of the body size and age structure of Lebanon lizard, Phoenicolacerta laevis (Gray, 1838) at different altitudes in Turkey. Vertebrate Zoology, 68(1): 83-90.
  • Kutrup B, Odabaş Y, Bülbül U, Eroğlu A İ, Koç H, Kurnaz M (2019). Age structure and growth in a Turkish population of the Balkan Green Lizard, Lacerta trilineata BedriaGa, 1886. Herpetozoa, 31 (3/4), 183-193.
  • McManus J F A, Mowry R W (1964). Staining methods: Histologic and histochemical. Ist ed. London, UK: Hoeber International.
  • Mouton P.le Fras N, Curtin A J, Chinsamy A (2005). Bone growth patterns in two cordylid lizards, Cordylus cataphractus and Pseudocordylus capensis. African Zoology, 40(1): 1-7.
  • Özdemir N, Altunışık A, Kalaycı T E, Uysal İ, Tosunoğlu M (2017). Tarla Kertenkelesi (Ophisops elegans) (Sauria: Lacertidae)‘nin Farklı Rakımlarda Yaşayan İki Populasyonunda Yaş Tayini. Anadolu Çevre ve Hayvancılık Bilimleri Dergisi, 1, 11-14.
  • Özdemir N, Kalaycı T E, Uysal İ, Gül Ç (2020). Body size and age structure of the Parvilacerta parva (Boulenger, 1887) population from Sivas, Turkey. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi , 10 (1), 39-44. Pasko L, Borczyk B (2011). How precise are size-based age estimations in the sand lizard (Lacerta agilis)? Zoologica Poloniae, 56/1-4: 11-17.
  • Tok C V, Hayretdağ S, Gürkan M, Yakın B Y (2013). Age determination in some Ophisops elegans Mènètriès 1832 (Sauria: Lacertidae) populations living in the vicinity of Çanakkale and Akşehir-Eber. Ecologia Balkanica, 5 (2), 23-30.
  • Üzüm N (2006). Türkiye'deki Triturus karelinii (Strauch 1870) (Urodela: Salamandridae) Populasyonlarında Yaş Tayini: Populasyonların Büyüme, Yaş ve Boy Bakımından Karşılaştırılması. Doktora Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın, 182.
  • Üzüm N, Beşer N, Ilgaz Ç, Kumlutaş Y, Candan K, Güçlü Ö (2020). Age and growth in two populations of Danford’s lizard, Anatololacerta danfordi (Günther, 1876), from the eastern Mediterranean. Turkish Journal of Zoology, 44, 173-180.
  • Varela C F D, Cabrera M R (2000). Testing Skeletochronology in Black Tegu Lizards (Tupinambis merianae) of Known Ages. Herpetological Review, 31 (4).
  • Yakın B Y, Tok C V, Hayretdağ S, Gürkan M (2012). Preliminary data on age estimation and body size of the dwarf lizard, Parvilacerta parva (Boulenger, 1887) (Reptilia: Lacertilia) from Akşehir, Konya (Turkey). Ecologia Balkanica, 4 (1), 81-85.
  • Yakın B Y, Tok C V (2015). Age estimation of Anatololacerta anatolica (Werner, 1902) in the vicinity of Çanakkale by skeletochronology. Turkish Journal of Zoology, 39, 66-73.
  • Yaşar Ç, Çiçek K, Mulder J, Tok C V, (Baskıda). The distribution and biogeography of Amphibians and Reptiles in Turkey. North Western Journal of Zoology 2020, e201512.

Comparative Age Determination in Some Lacertids (Lacerta trilineata s.l., Ophisops elegans, Parvilacerta parva)

Yıl 2021, Cilt 47, Sayı 2, 125 - 135, 30.10.2021
https://doi.org/10.35238/sufefd.898079

Öz

In the study, the samples collected from Akşehir, Konya, Turkey and stored in the Çanakkale Onsekiz Mart University, ZDEU-COMU collection were used. Thirty lizards belonging to the family Lacertidae (Lacerta trilineata 5 juveniles, 5 ♂♂; Ophisops elegans 5 ♂♂, 5 ♀♀; Parvilacerta parva 5 ♂♂, 5 ♀♀) were evaluated. The age of the individuals was estimated after phalanges, femurs, and humeri samples were compared whether if there is any difference in terms of skeletochronological method. Among these species, the age is 2 years in 5 juvenile specimens of Lacerta trilineata and the ages of 5 males vary between 5 and 8. The age of male specimens of Parvilacerta parva vary between 4 and 6, and the age of females vary between 4 and 5. The age of male Ophisops elegans specimens vary between 4 and 6, and the age of females vary between 5 and 7. Similar ages were found in all three different bones that were sectioned and examined in all samples of all three species. Due to this similarity between the LAGs in the cross-sections of the bones, it is thought that phalanges could be used to determine ages without killing the specimens. In this way, the species that are already damaged due to human activities and changing environmental factors will be prevented from being adversely affected by these studies.

Kaynakça

  • Baran İ, Ilgaz Ç, Avcı A, Kumlutaş Y, Olgun K (2012). Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri. TÜBİTAK, Ankara.
  • Başoğlu B, Baran İ (1977). Türkiye Sürüngenleri, Kısım 1. Kaplumbağa ve Kertenkeleler. İlker Matbaa, Bornova-İzmir.
  • Boretto J M, Cabezas-Cartes F, Ibargüengoytia N R (2018). Slow life histories in lizards living in the highlands of the Andes Mountains. Journal of Comparative Physiology, 188: 491–503.
  • Bülbül U, Kurnaz M, Eroğlu A İ, Koç H, Kutrup B (2016). Age and growth of the red-belied lizard, Darevskia parvula. Animal Biology, 66: 81-95.
  • Castanet J, Baez M (1991). Adaptation and evolution in Gallotia lizards from the Canary Islands: age, growth, maturity and longevity. Amphibia-Reptilia, 12: 81-102.
  • Comas M, Reguera S, Zamora-Camacho F J, Salvado H, Moreno-Rueda G (2016). Comparison of the Effectiveness of Phalanges vs. Humeri and Femurs to Estimate Lizard Age With Skeletochronolgy. Animal Biodiversity and Conservation, 39.2: 237-240.
  • Gharzi A, Yari A (2013). Age determination in the Snake-eyed Lizard, Ophisops elegans, by means of skeletochronology (Reptilia: Lacertidae). Zoology in the Middle East, 59 (1), 10-15.
  • Guarino F M, Gia I D, Sindaco R (2010). Age and Growth of the Sand Lizards (Lacerta agilis) from a High Alpine Population of North-Western Italy. Acta Herpetologica, 5(1): 23-29.
  • https://www.iucnredlist.org (Erişim Tarihi: 15.03.2021)
  • https://lacerta.de/AS/Home.php (Erişim Tarihi: 15.03.2021)
  • Kalaycı T E, Gül Ç, Tosunoğlu M, Özdemir N (2018). On the age structure of two samples of Lacerta trilineata BedriaGa, 1886, from different altitudes in Turkey. Herpetozoa, 31 (1/2), 3-9.
  • Kumaş M (2013). Türkiye’deki Laudakia stellio (Linnaeus, 1758) (Reptilia: Sauria: Agamidae) Populasyonlarında Yaş Tayini ve Uzun Kemik Histolojisi. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, İzmir, Türkiye.
  • Kumlutaş Y, Üzüm N, Avcı A, Güler H, Ilgaz Ç, Candan K (2018). Comparison of the body size and age structure of Lebanon lizard, Phoenicolacerta laevis (Gray, 1838) at different altitudes in Turkey. Vertebrate Zoology, 68(1): 83-90.
  • Kutrup B, Odabaş Y, Bülbül U, Eroğlu A İ, Koç H, Kurnaz M (2019). Age structure and growth in a Turkish population of the Balkan Green Lizard, Lacerta trilineata BedriaGa, 1886. Herpetozoa, 31 (3/4), 183-193.
  • McManus J F A, Mowry R W (1964). Staining methods: Histologic and histochemical. Ist ed. London, UK: Hoeber International.
  • Mouton P.le Fras N, Curtin A J, Chinsamy A (2005). Bone growth patterns in two cordylid lizards, Cordylus cataphractus and Pseudocordylus capensis. African Zoology, 40(1): 1-7.
  • Özdemir N, Altunışık A, Kalaycı T E, Uysal İ, Tosunoğlu M (2017). Tarla Kertenkelesi (Ophisops elegans) (Sauria: Lacertidae)‘nin Farklı Rakımlarda Yaşayan İki Populasyonunda Yaş Tayini. Anadolu Çevre ve Hayvancılık Bilimleri Dergisi, 1, 11-14.
  • Özdemir N, Kalaycı T E, Uysal İ, Gül Ç (2020). Body size and age structure of the Parvilacerta parva (Boulenger, 1887) population from Sivas, Turkey. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi , 10 (1), 39-44. Pasko L, Borczyk B (2011). How precise are size-based age estimations in the sand lizard (Lacerta agilis)? Zoologica Poloniae, 56/1-4: 11-17.
  • Tok C V, Hayretdağ S, Gürkan M, Yakın B Y (2013). Age determination in some Ophisops elegans Mènètriès 1832 (Sauria: Lacertidae) populations living in the vicinity of Çanakkale and Akşehir-Eber. Ecologia Balkanica, 5 (2), 23-30.
  • Üzüm N (2006). Türkiye'deki Triturus karelinii (Strauch 1870) (Urodela: Salamandridae) Populasyonlarında Yaş Tayini: Populasyonların Büyüme, Yaş ve Boy Bakımından Karşılaştırılması. Doktora Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın, 182.
  • Üzüm N, Beşer N, Ilgaz Ç, Kumlutaş Y, Candan K, Güçlü Ö (2020). Age and growth in two populations of Danford’s lizard, Anatololacerta danfordi (Günther, 1876), from the eastern Mediterranean. Turkish Journal of Zoology, 44, 173-180.
  • Varela C F D, Cabrera M R (2000). Testing Skeletochronology in Black Tegu Lizards (Tupinambis merianae) of Known Ages. Herpetological Review, 31 (4).
  • Yakın B Y, Tok C V, Hayretdağ S, Gürkan M (2012). Preliminary data on age estimation and body size of the dwarf lizard, Parvilacerta parva (Boulenger, 1887) (Reptilia: Lacertilia) from Akşehir, Konya (Turkey). Ecologia Balkanica, 4 (1), 81-85.
  • Yakın B Y, Tok C V (2015). Age estimation of Anatololacerta anatolica (Werner, 1902) in the vicinity of Çanakkale by skeletochronology. Turkish Journal of Zoology, 39, 66-73.
  • Yaşar Ç, Çiçek K, Mulder J, Tok C V, (Baskıda). The distribution and biogeography of Amphibians and Reptiles in Turkey. North Western Journal of Zoology 2020, e201512.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Biyoloji
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Çiğdem KAPLAN (Sorumlu Yazar)
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, FEN VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, BİYOLOJİ BÖLÜMÜ
0000-0001-9323-9157
Türkiye


C. Varol TOK
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, FEN VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, BİYOLOJİ BÖLÜMÜ
0000-0002-7153-8743
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 30 Ekim 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 47, Sayı 2

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { sufefd898079, journal = {Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi}, issn = {}, eissn = {2458-9411}, address = {Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü 3. Kat No: 324, Selçuklu, 42250, KONYA}, publisher = {Selçuk Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {47}, pages = {125 - 135}, doi = {10.35238/sufefd.898079}, title = {Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini}, key = {cite}, author = {Kaplan, Çiğdem and Tok, C. Varol} }
APA Kaplan, Ç. & Tok, C. V. (2021). Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini . Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi , 47 (2) , 125-135 . DOI: 10.35238/sufefd.898079
MLA Kaplan, Ç. , Tok, C. V. "Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini" . Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi 47 (2021 ): 125-135 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sufefd/issue/65581/898079>
Chicago Kaplan, Ç. , Tok, C. V. "Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini". Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi 47 (2021 ): 125-135
RIS TY - JOUR T1 - Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini AU - Çiğdem Kaplan , C. Varol Tok Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.35238/sufefd.898079 DO - 10.35238/sufefd.898079 T2 - Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 125 EP - 135 VL - 47 IS - 2 SN - -2458-9411 M3 - doi: 10.35238/sufefd.898079 UR - https://doi.org/10.35238/sufefd.898079 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini %A Çiğdem Kaplan , C. Varol Tok %T Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini %D 2021 %J Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi %P -2458-9411 %V 47 %N 2 %R doi: 10.35238/sufefd.898079 %U 10.35238/sufefd.898079
ISNAD Kaplan, Çiğdem , Tok, C. Varol . "Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini". Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi 47 / 2 (Ekim 2021): 125-135 . https://doi.org/10.35238/sufefd.898079
AMA Kaplan Ç. , Tok C. V. Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini. sufefd. 2021; 47(2): 125-135.
Vancouver Kaplan Ç. , Tok C. V. Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi. 2021; 47(2): 125-135.
IEEE Ç. Kaplan ve C. V. Tok , "Bazı Lacertidlerde (Lacerta trilineata s.l., Parvilacerta parva, Ophisops elegans) Karşılaştırmalı Yaş Tayini", Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi, c. 47, sayı. 2, ss. 125-135, Eki. 2021, doi:10.35238/sufefd.898079


Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Adına Dekan Prof. Dr. Semahat KÜÇÜKKOLBAŞI
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi temel bilimlerde ve diğer uygulamalı bilimlerde özgün sonuçları olan Türkçe ve İngilizce makaleleri kabul eder. Dergide ayrıca güncel yenilikleri içeren derlemelere de yer verilebilir.
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi;
İlk olarak 1981 yılında S.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi olarak yayın hayatına başlamış; 1984 yılına kadar (Sayı 1-4) bu adla yayınlanmıştır.
1984 yılında S.Ü. Fen-Edeb. Fak. Fen Dergisi olarak adı değiştirilmiş 5. sayıdan itibaren bu isimle yayınlanmıştır.
3 Aralık 2008 tarih ve 27073 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/4344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Fen-Edebiyat Fakültesi; Fen Fakültesi ve Edebiyat Fakültesi olarak ayrılınca 2009 yılından itibaren dergi Fen Fakültesi Fen Dergisi olarak çıkmıştır.


Creative Commons Lisansı
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.