Araştırma Makalesi

Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi

Sayı: 55 2 Mayıs 2022
PDF İndir

Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi

Öz

19. yüzyılda yetişen dönemin modern hekimlerini temsil eden Besim Ömer, aslında bir kadın doğum uzmanı olarak tanınsa da uzman çocuk hekimi, halka tıbbî ve sıhhî durumları öğreten ebe eğitmeni, hastabakıcı ve aşıcılara ders veren bir hocaydı. İlk olarak II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde Avrupa’ya giden daha sonra defalarca burada Osmanlı Devleti’ni temsil eden Besim Ömer, edinmiş olduğu çoğu tecrübeyi ülkesine kazandırmaya çalışmıştı. Bizzat yaşadığı deneyimleri, beraber çalıştığı ve ders aldığı hekimlerin tavsiyelerini, Osmanlı halkının faydalanabilmesi için sade bir dille yazdığı eserleri ile ölümsüz hâle getirmişti. Çalışmada, 19. yüzyılın sonlarında Hekim Besim Ömer’in anne ve çocuk sağlığı hakkında ele almış olduğu eserler ile ilk tıp yıllığı olan dört ciltlik Nevsâl-i Âfiyet kullanıldı. Amaç, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti’nin öne çıkan hekimlerinden birisi olan Besim Ömer’in çocuk beslenme ve büyütülmesi ile ilgili tavsiyeleriyle günümüzdekilerin paralelliğini karşılaştırmaktı. Genel anlamda bakıldığında anlaşılan, sağlıklı bir bireyin beslenme ve büyütülme aşamalarının benzer olmasıydı. Mesela ilk 6 ay bir yenidoğanın süt ile mümkünse anne sütü ile beslenmesine yapılan vurgu birebir aynıydı. Emzirmeye teşvik için çaba sarf edilmesi, gerekirse mükâfatlar verilmesi, 2 yaş ve sonrasına kadar düzenli ve sağlıklı beslenmeye verilen önem günümüzdeki gibi şüphesiz daha sağlıklı bir Osmanlı nesli için gerekliydi. Bu konuda yanlış beslenmeden kaynaklı Avrupa’daki çocuk ölümlerine dikkati çeken Ömer, Osmanlı Devleti’nde söz konusu vakaların artmaması için kadınlara konu ile ilgili eğitim verilmesi gerektiğini belirtmişti. Bu sebeple çocuk büyütmek ciddi bir işti ve Avrupa’da olduğu gibi bu dönemde Osmanlı Devleti’nde de nüfus politikası ve artışı ile direkt bağlantılıydı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akalın, Besim Ömer.(1339). Nüfus Meselesi ve Küçük Çocuklarda Vefeyât, İstanbul:Bâb-ı âli caddesinde Kanaat Matbaası.
  2. Akalın, Besim Ömer.(1936). Türk Çocuğu Yaşamalıdır, İstanbul: Ahmed İhsan Basımevi.
  3. Aydın, Ayten Koç. (2006). "Besim Ömer Akalın ve Bilim Tarihi Anlayışı", IX. Türk Tıp Tarihi Kongresi Bildirileri XXIV. Gevher Nesibe Tıp Günleri, (24-27 Mayıs 2006, Kayseri, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, s. 527-530.
  4. Bakar, Bülent. “Besim Ömer Akalın(1862-1940)”, Atatürk Ansiklopedisi, s.1-3. 17/02/2022 tarihinde https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/besim-omer-akalin-1862-1940/?pdf=3753 adresinden erişilmiştir.
  5. Besim Ömer. (2020). Nevsâl-i Âfiyet, Cilt I-IV, Hazırlayan: Ahmet Zeki İzgöer, İstanbul: Seçil Ofset.
  6. Cengiz, Gül Hanım. (2019), II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı Sosyal Politikalarında Çocuk. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  7. Doktor Besim Ömer. (1309a). Çocuk, İstanbul: Âlem Matbaası Ahmed İhsan Şürekâsı.
  8. Doktor Besim Ömer. (1309b). Emzirme, İstanbul: Âlem Matbaası Ahmed İhsan Şürekâsı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

5 Nisan 2022

Kabul Tarihi

10 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Cengiz, G. H. (2022). Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 55, 21-41. https://izlik.org/JA26DW65BB
AMA
1.Cengiz GH. Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;(55):21-41. https://izlik.org/JA26DW65BB
Chicago
Cengiz, Gül Hanım. 2022. “Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 55: 21-41. https://izlik.org/JA26DW65BB.
EndNote
Cengiz GH (01 Mayıs 2022) Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 55 21–41.
IEEE
[1]G. H. Cengiz, “Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 55, ss. 21–41, May. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26DW65BB
ISNAD
Cengiz, Gül Hanım. “Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 55 (01 Mayıs 2022): 21-41. https://izlik.org/JA26DW65BB.
JAMA
1.Cengiz GH. Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;:21–41.
MLA
Cengiz, Gül Hanım. “Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 55, Mayıs 2022, ss. 21-41, https://izlik.org/JA26DW65BB.
Vancouver
1.Gül Hanım Cengiz. Bir Osmanlı Hekimi Besim Ömer Ve Çocuk Beslenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 2022;(55):21-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26DW65BB

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi