The Industrial Encouragement Law and Its Effects on Industrialization in Turkey

Abstract

Keywords

• -

Teşvik-i Sanayi Kanunları ve Türkiye’de Sanayileşmeye Etkileri

Öz

Sanayileşme hareketleri toplumsal ve ekonomik yaşantı içinde kuralları, standartları daha doğrusu ortak akıl ve anlayışı geliştirmiştir. Gerek geçmişte ve gerekse günümüzde Türkiye’nin sıçrama yapamamasının temel nedenlerini bu ortak anlayışta aramak her zaman yerinde olacaktır. Böyle bir amacı gerçekleştirmek için; Osmanlı Devleti, 1913 yılında “Teşvik-i Sanayi Kanun-ı Muvakkatı” adı altında bir yasa çıkarmıştır. 1913 yılında çıkarılan “Teşvik-i Sanayi Muvakkatı”; Türkiye Cumhuriyeti döneminde 28 Mayıs 1927’de çıkarılan yasanın temelini teşkil etmiştir. Görünüşte sanayileşmeyi gerçekleştirmek için pek çok olumlu yanı bulunan bu yasa, istenilen sanayi atılımını istenilen seviyede sağlayamamıştır. Çünkü altyapı eksikliği, sermaye birikiminin olmaması, girişimci ve teknik eleman yetersizliği, iş gücü eksikliği, özellikle savaşın yaralarını saracak yeterli zamanın geçmemiş olması önemli etkenlerdendir. Ayrıca; nüfus azlığı, okuryazar oranının düşüklüğü gibi nedenlerin yanı sıra, özellikle kapitülasyonlar kaldırılmış olmasına rağmen Lozan Antlaşması’yla birlikte imzalanan ticaret sözleşmesi en önemli etkenler olmuştur

Anahtar Kelimeler

• sanayiyi teşvik kanunları, Türkiye ekonomisi, 20.yy’da Osmanlı ekonomisi, milli iktisat politikası, toplumsal değişim

Kaynakça

1. Avcıoğlu, Doğan, Türkiye’nin Düzeni, Dün-Bugün-Yarın, Birinci Kitap, İstanbul Boratav, Korkut, Türkiye İktisat Tarihi 1908–2002, Ankara 2003.
2. Cem, İsmail, Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi, İstanbul 2002.
3. Çavdar, Tevfik, Türkiye Ekonomisinin Tarihi, Ankara 2003.
4. Eroğlu, Nadir, “Atatürk Dönemi İktisat Politikaları (1923–1938)”, Marmara
5. Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, İstanbul 2007, C. XXIII, S. 2.
6. Kasalak, Kadir, "Sömürgecilik ve Osmanlı Devleti'nin Son Yılları", Askerî Tarih Bülteni, Ağustos 1992, Sayı:33, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı Yayınları.
7. Kasalak, Kadir, "Sistem Yaklaşımı ve Atatürk", Sosyal Bilimler Dergisi, SDÜ Fen- Edebiyat Fakültesi Yayını, Sayı:14,Isparta 2007.
8. Keyder, Çağlar, Türkiye’de Devlet ve Sınıflar, İstanbul 2003.

9. Kongar, Emre, İmparatorluktan Günümüze Türkiye’nin Toplumsal Yapısı, Basım, Remzi Kitapevi, İstanbul 1977.
10. Ökçün, A.Gündüz, “Teşvik-i Sanayi Kanun-ı Muvakkatı, 1913”, A.Ü. SBF Dergisi, C. 30, Ankara 1975.
11. Ökçün, A.Gündüz, Türkiye İktisat Kongresi 1923- İzmir Haberler- Belgeler
12. Yorumlar, Sermaye Piyasası Kurulu, Yayın No:59, 4. Baskı, Ankara 1997.
13. Sarç, Ömer Celal, “Tanzimat ve Sanayimiz”, Tanzimat, İstanbul 1940.