Klazomenai Dalgalı Çizgili Seramiği: M.Ö. 650-550

Öz

Arkaik Dönem boyunca geniş bir coğrafyada karşımıza çıkan Dalgalı Çizgili Seramiğin Doğu Yunan kökenli olduğu bilinmekte, Samos ve Miletos en önemli üretim yeri olarak kabul edilmektedir. Öte yandan birçok çalışma bu seramik türünün Güney İonia dışında birçok kentte de üretilmiş olduğunu göstermektedir. Klazomenai’de elde edilen veriler kentin bu tür seramik üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu göstermiştir. Kentte M.Ö. 7. yüzyıldan 5. yüzyıla değin bu tür seramiğin üretildiğini gösteren buluntular ele geçmektedir. Ortaya çıkış ve erken dönemlere ait veriler, geç Arkaik Dönem’e göre sınırlı olmakla birlikte, Dalgalı Çizgili Seramiğin Güney İonia kentleri ile eş zamanlı olarak üretilmiş olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• İonia,Klazomenai,Arkaik Seramik,Dalgalı Çizgili Seramik

Kaynakça

1. ALEXANDRESCU, P, “Un groupe de céramique fabriquée a Istros”, Dacia, S. 16, 1972, s.113- 131.
2. ARSLAN, N.-BȊRZESCU, I.-KARAGÖZ, Ş.-MOMMSEN, H.-POSAMENTIR, R., “Zur Herkunftsbestimmung Hellespontstädten, Histria, Olbia und Istanbul”, Istanbuler Mitteilungen, S. 59, 2009, s. 35-50. Keramik III: Funde aus den
3. ARSLAN, N., Kilikia Demir Çağı Seramiği. İthal Boyalı Seramikler ve İlişkiler, Ege Yayınları, İstanbul, 2010.
4. ASHTON, S.A.-HUGHES, M., “Large, Late and Local?, Scientific Analysis of Pottery Types from Al Mina”, The Greeks in the East, (ed. Alexandra Villing), The British Museum Research Publication No. 157, Oxford, 2005, s.93-103.
5. AYTAÇLAR, N., “The Early Iron Age at Klazomenai”, Klazomenai, Teos and Abdera Metropoleis and Colony, Proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera, 20-21 October 2001, (ed. Moustaka vd.), University Studio Press, Thessaloniki, 2004, s.17-42.
6. AYTAÇLAR, N., Klazomenai Orientalizan Seramiği, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, 2005.
7. AYTAÇLAR, M.N.-KOZANLI, C., “Hellespontos İşliği” ve Parion Buluntuları”, Olba, S. XX, 2012, s.27-117.
8. BAKIR, G.-ERSOY, Y.-FAZLIOĞLU, İ.-AYTAÇLAR, N.-HÜRMÜZLÜ, B.-ÖZBAY, F.- SEZGİN, Y.-ÖZBİLEN, G., “2000 Yılı Klazomenai Kazısı”, Kazı Sonuçları Toplantısı 23, 2002, s. 41-54.

9. BARNETT, R., “The Greek Pottery”, Explorations in Cilicia. The Neilson Expedition: Fifth Interim Report. Excavations at Mersin: 1938-39, (ed. John Garstang), University of Liverpool, Institute of Archaeology, Annals of Archaeology and Antropology, Vol. XXVI, 1939-40.
10. BIRZESCU, I., “Funde aus Milet. XXI. Drei Typen archaischer Reifenamphoren aus Milet”, Archäologischer Anzeiger, 2009/1, s. 121-134.
11. BOARDMAN, J.-HAYES, J., Excavations at Tocra 1963-1965, The Archaic Deposits I, The British School of Archaeology at Athens, Suppl. Vol. IV, Oxford, 1966.
12. BOARDMAN, J., Excavations in Chios 1952-1955. Greek Emporio, The British School of Archaeology at Athens, Supplementary Vol. VI, Thames and Hudson, Oxford, 1967.
13. BRANN, E.T.H., Late Geometric and Proto Attic Pottery. Mid 8th to late 7th Century B.C. The Athenian Agora, Vol. VIII, Princeton, 1962.
14. BRONEER, O., “Excavations on the North Slope of the Acropolis, 1937”, Hesperia. Journal of the American School of Classical Studies at Athens, S. 7, 1938, s.161-263.
15. CAHILL, N. D. (ed.), Lidyalılar ve Dünyaları, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2010.
16. COLDSTREAM, N., Greek Geometric Pottery. A Survey of Ten Local Styles and their Chronology, London, 1968.
17. COLDSTREAM, J.N.-SACKETT, I.H., “Knossos: Two Deposits of Orientalizing Pottery”, The Annual of the British School at Athens, S. 73, 1978, s. 45-60.
18. COOK, R. M., CVA Great Britain XIII, British Museum VIII, London, 1954.
19. COOK, R. M.-DUPONT, P., East Greek Pottery, Routledge, London, 1998.
20. COOK, J. M., “Old Smyrna: Ionic Black Figure and Other Sixth Century Figured Wares”, The Annual of the British School at Athens, S. 60, 1965, s. 114-142.
21. DUGAS, C.-RHOMAIOS, C., Exploration Archéologique de Délos, Vol. XV, Les vases prehelleniques et géométriques, Paris, 1934.
22. DUGAS, C., Les vases orientalisants de style non Mélien, Delos XVII, Paris, 1935.
23. DUPONT, P, “Ionie du Sud 3” Un centre producteur des confins de la Grece de l’Est et du Pont- Euxin?”, Ancient Civilizations from Scythia to Siberia, S. 14, 2008, s. 1-24.
24. EILMANN, R., “Frühe Griechische Keramik im Samischen Heraion”, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, S. 58, 1933, s. 47-145.
25. ERSOY, Y. E., “East Greek Pottery Groups of the 7th and 6th Centuries B.C. from Clazomenae”, Akten des Symposions, Die Ägäis und das Westliche Mittelmeer, Beziehungen und Weschselwirkungen 8. bis 5. Jh v. Chr., Wien, 24. bis 27. Marz 1999, (ed. Friedrich Krinzinger), Wien, 2000, s. 399-406.
26. ERSOY, Y. E., “Pottery Production and Mechanism of Workshops in Archaic Clazomenae”, Griechische Keramik im kulturellen Kontext, Akten des International Vasen- Symposions in Kiel vom bis 28.09.2001 veranstaltet durch das Archäologische Institut der Christian-Albrechts-Universität zu Kiel, Scriptorium, (ed. Bernhard Schmaltz- Magdalene Söldner), Münster, 2003, s. 254-257.
27. ERSOY, Y. E., “Klazomenai: 900-500 B.C. History and Settlement Evidence”, Klazomenai, Teos and Abdera Metropoleis and Colony, Proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera, 20-21 October 2001, University Studio Press, Thessaloniki, 2004, (ed. Moustaka vd.), s.43-76.
28. ERSOY, Y. E., “Notes on History Archaeology of Early Clazomenae”, Frühes Ionien Eine Bestandsaufnahme, Panionion-Symposion Güzelçamlı, 26. September-1.Oktober1999, Milesische Forschungen, (ed. Justus Cobet vd.),Band 5, Zabern, Mainz am Rhein, 2007, s. 149-178.
29. FANTALKIN, A., “Mesad Heshavyahu: Its Material Culture and Historical Background”, Tel Aviv. Journal of the Institute of Archaeology of Tel Aviv University, S. 28.1, 2001, s. 3-165.
30. FURTWÄNGLER, A., “Heraion von Samos: Grabungen im Südtemenos 1977, I. Schicht- und Baufunde, Keramik”, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, S. 95, 1980, s. 149-224.
31. FURTWÄNGLER, A.E.-KIENAST, H. J, Samos III. Der Nordbau im Heraion von Samos, Bonn, 1989.
32. GARSTANG, J., Prehistoric Mersin, Yumuk Tepe in Southern Turkey, Oxford, 1953.
33. GRAEVE, V., “Milet über die Arbeiten im Südschnitt an der hellenistischen Stadtmauer 1963”, Istanbuler Mitteilungen, S. 23-24, 1973-1974, s. 63-115.
34. GRAEVE, V., “Milet. Vorläufiger Bericht über die Grabungen im Südschnitt an der hellenistischen Stadtmauer”, Istanbuler Mitteilungen, S. 25, 1975, s. 35-59.
35. GREENEWALT, C. H. JR.-CAHILL, N. D.-RAUTMAN, M. L., “The Sardis Campaign of 1985”, Bulletin of the American Schools of Oriental Research, Suppl. 25, 1987, s. 55-92.
36. HANFMANN, G. M. A., “On Some Eastern Greek Wares found at Tarsus”, The Aegean and the Near East. Studies Presented to H. Goldmann on the Occasion of Her Seventy-fifth Birthday, (ed. S.S Weinberg), New York, 1956, s. 165-184.
37. HANFMANN, G. M. A., “The Iron Age Pottery of Tarsus”, Excavations at Gözlükule, Tarsus. Vol. III. The Iron Age Settlement, (ed. H. Goldmann), Princeton, 1963, s. 18-332.
38. HÜRMÜZLÜ, B., Klazomenai Akpınar Nekropolisi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi, İzmir, 2003.
39. HÜRMÜZLÜ, B., “Burial Grounds at Klazomenai: Geometric through Hellenistic Periods”, Klazomenai, Teos and Abdera Metropoleis and Colony, Proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera, 20-21 October 2001, University Studio Press, Thessaloniki, 2004, (ed. Moustaka vd.), s. 77- 95.
40. ISLER, H. P.-KALPAXIS, E. E., Samos IV. Das archaische Nordtor und seine Umgebung im Heraion von Samos, Rudolf Habelt Verlag, Bonn, 1978.
41. JACOPI, G., Clara Rhodos, Vol. III, Scavi nella necropoli di Jalisso 1924-1928, Studi e Materiali, Istituto storico-archeologico Rodi, , Rhodos, 1928-1941.
42. JACOPI, G., Clara Rhodos, Vol. VI/VII (part I). Scavi nella necropoli di Rodi (Esploratzione Archeologica di Camiro, part II). Studi e Materiali, Istituto storico-archeologico Rodi, Rhodos, 1932-33.
43. KALAITZOGLOU, G., Assesos. Ein geschlossener Befund südionischer Keramik aus der Athena Assesia, Milesische Forschungen 6, Deutsches Archäologisches Institut, Mainz am Rhein, 2008.
44. KASAPOĞLU, H., “İlk On Yıllık Veriler Işığında Parion Güney Nekropolisi Arkaik Dönem Kremasyonları ve Urneleri”, Parion Kazıları 10. Yıl Armağanı, (ed. Cevat Başaran- Vedat Keleş), Bilgin Kültür Sanat Yayınları, Ankara, 2015.
45. KERSCHNER, M., “Zur Herkunftsbestimmung archaischer ostgriechischer Keramik: Funde aus Berezan im Akademischer Kunstmuseum der Universität Bonn und im Robertinum der Universität Halle-Wittenberg”, Istanbuler Mitteilungen, S. 56, 2006, s. 129-156.
46. KHUDIAK, M. M., “Raskopki Svyatilishcha Nimfeya”, Sovetskaya archeologiya, S. 16, 1952, s. 232-281.
47. KINCH, K. F., Fouilles de Vroulia, Fondation Carlsberg-Copenhague, Berlin, 1914.
48. KLEINER, G., Panionion und Melie, Jahrbuch des Deutschen Archäologischen Instituts, Suppl. 23, 1967.
49. KOPCKE, G., “Heraion von Samos: Die Kampagnen 1961/1965 im Südtemenos (8.-6.Jhr)”, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, S. 83, 1968, s. 250-314.
50. KYRIELEIS, H.-KIENAST, H. J.-WEIßHAAR, H. J., “Ausgrabungen im Heraion von Samos 1980/1981”, Archäologischer Anzeiger, 1985, s.365-450.
51. LAMBRINO, M. F., Les Vases archaïques d’Histria, Bucarest, 1938.
52. LEMOS, A., “Archaic Chian Pottery on Chios”, Chios. A Conference at the Homereion in Chios 1984, (ed. John Boardman-C. E. Vaphopoulou-Richardson), Clarendon Press, Oxford, 1986, s. 233-249.
53. LEMOS, A., “Rizari. A Cemetery in Chios Town”, Greek Offerings. Essays on Greek Art in honour of John Boardman, (ed. Olga Palagia), Oxbow Monograph 89, Oxford, 1997, s. 73-85.
54. MADER, I., “Die frühe Keramik von Limyra”, Probleme der Keramikchronologie des südlischen und westlischen Kleinasiens in geometrischer und archaischer Zeit, Internationales Kolloquium, Tübingen 24.3-26.3 1998, (ed. Birgit. Rückert-Frank Kolb), Bonn, 2003, s. 31-36.
55. MOUSTAKA, A.-SKARLATIDOU, E.-TZANNES, M.-C.-ERSOY, Y., (eds.), Klazomenai, Teos and Abdera Metropoleis and Colony, Proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera, 20-21 October 2001, University Studio Press, Thessaloniki, 2004.
56. MYLONAS, G. E., “Pre-Persian Pottery from Olynthus”, Excavation at Olynthus, Part V. Mosaics, Vases and Lamps of Olynthus Found in 1928 and 1931, (ed. David M. Robinson), The John Hopkins University Studies in Archaeology 18, Baltimore, 1933.
57. NAVEH, J., “The Excavations at Mesad Heshavyahu, Preliminary Report”, Israel Exploration Journal, S. 12, 1962, s. 89-113.
58. PAMİR, H., “Hatay Arkeoloji Müzesi Al Mina Koleksiyonundan bir Krater ve Geç Demir Çağda Al Mina’da Yerel Seramik Üretimi”, Orhan Bingöl’e 67. Yaş Armağanı, (ed. Görkem Kökdemir), Bilgin Kültür-Sanat Yayınları, Ankara, 2013, s. 523-533.
59. PASİNLİ, A., “Byzantion’un Kuruluşuna Ait Erken Dönem Seramik Buluntuları”, Calbis. Baki Öğün’e Armağan, (ed. Zeynep Çizmeli-Öğün-Burhan Varkıvanç), TTK, Ankara, 2007.
60. PETRIE, F., Tanis II, London, 1888.
61. POSAMENTIR, R.-SOLOVYOV, S., “Zur Herkunftsbestimmung archaisch-ionischer Keramik: die Funde aus Berezan in der Ermitage von St. Petersburg II”, Istanbuler Mitteilungen, S. 57, 2007, s. 179-207.
62. ROEBUCK, C., Ionian Trade and Colonization, New York, 1959.
63. ROBINSON, D.M., Excavations at Olynthus, Part XIII. Vases Found in 1934 and 1938, The John Hopkins University Studies in Archaeology 38, Oxford University Press, London- Oxford, 1950.
64. SCHLOTZHAUER, U.-VILLING, A., “East Greek Pottery from Naukratis: The Current State of Research”, Naukratis: Greek Diversity in Egypt. Studies on East Greek Pottery and Exchange in the Eastern Mediterranean, (ed. Alexandra. Villing-Udo Schlotzhauer), Oxford, 2006.
65. SEIFERT, M-YALÇIN, Ü., “Milet’te Arkeometrik Araştırmalar”, 10. Arkeometri Sonuçları Toplantısı, Ankara, 1995, s. 15-38.
66. SEIFERT, M., Herkunftsbestimmung archaischer Keramik am Beispiel von Amphoren Milet, British Archaeological Series, Oxford, 2004.
67. SEZGİN, Y., Arkaik Dönem İonia Üretimi Ticari Amphoralar, Ege Yayınları, İstanbul, 2012.
68. SEZGİN, Y.-DOĞER, E., “Klazomenai Üretimi Bir grup Ticari Amphora: İ.Ö. 650-620”, Arkeoloji Dergisi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, S. 16, 2009, s. 79- 94.
69. SONKU, F., Wave-Line Pottery from the Late Iron Age Levels of Kinet Höyük, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bilkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 1997.
70. TANRIVER, C., Klazomenai Akropolisi’nde Ele Geçen Dalgalı Çizgili Keramik, (Yayınlanmamış Lisans Tezi), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, İzmir, 1986.
71. TECHNAU, W., “Griechische Keramik im Samischen Heraion”, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, S. 54, 1929, s. 6-64.
72. TÖLLE-KASTENBEIN, R. vd., Samos XIV, Das Kastro Tigani. Die Bauten und Funde griechischer, römischer und byzantinischer Zeit, Bonn, 1974.
73. TSETSKHLADZE, G.R., “Greek Colonisation of the Black Sea Area: Stages, Models, and Native Population”, The Colonisation of the Black Sea Area: historical interpretation of archaeology, (ed. Gocha R. Tsetskhladze), Steiner Verlag, Stuttgart, 1998.
74. UZUN, K., Klazomenai Dalgalı Çizgi Bezekli Seramiği, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir, 2007.
75. VOIGTLÄNDER, W., “Umrisse eines vor-und frühgeschichtlichen Zentrums an der karisch- ionischen Küste, erster Vorbericht, Survey 1984”, Archäologischer Anzeiger, 1986, s. 613-667. VOIGTLÄNDER,
76. W., “Akbük-Teichiussa. Zweiter Vorbericht- Survey 1985/86”,
77. Archäologischer Anzeiger, 1988, s. 567-625.
78. WALTER, H., “Frühe samische Gefäße und ihre Fundlage I”, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, S. 72, 1957, s. 35-51.
79. WALTER, H.-VIERNEISEL, K, “Heraion von Samos. Die Funde der Kampagnen 1958 und 1959”, Archäologischer Anzeiger, S. 74, s.10-34.
80. WALTER-KARYDI, E., Samos V,1. Samische Gefäße des 6 Jhr.v.Chr., Rudolf habelt Verlag, Bonn, 1973.
81. WIDE, S., “Geometrische Vasen aus Griechenland”, Jahrbuch des Deutschen Archäologischen Instituts, S. 15, 1900, s. 49-58.
82. ZOROĞLU, L., “Kelenderis 1992 Yılı Kazı ve Onarım Çalışmaları”, Kazı Sonuçları Toplantısı, S. 15, 1993, s.189-209.