Armağan Kitap Nedir, Nasıl Hazırlanır?

Öz

Ülkemizde genellikle bilime ve sanata uzun yıllar hizmet etmiş öğretim üyelerini onurlandırmak amacıyla hazırlanan armağan kitapların kökenleri Doğu’nun “tuhfe” ve Batı’nın “Festschrift” kültürüne uzanmaktadır. Ne var ki temelde vefa duygusuna dayalı bu gelenek, sıkı bir editöryal süzgeçten geçirilmediğinde “makale mezarlığı”na dönüşme gibi ciddi nitelik sorunlarına maruz kalabilmektedir. Bu teknik notta, armağan kitap kavramının tarihsel kökenleri kısaca ele alınmakta, ardından bir armağan kitabın içerik inşasında dikkat edilmesi gereken bazı şekilsel ve editöryal standartlar üzerinde durulmaktadır. Bilhassa mükerrer yayınların, tekrarların (tedahüllerin) önüne geçmek adına “sipariş usulü”nün, “özgün akademik yazı” şartının ve titiz bir editöryal inceleme sürecinin önemi vurgulanmaktadır. Çalışmanın sonunda ise, 2023 yılında yayımlanan Prof. Dr. Ethem Cebecioğlu’na Armağan kitabı çizilen bu teorik çerçevenin pratiğe döküldüğü bir örnek olarak incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Armağan Kitap
• Vefa
• Hatıralar
• Editöryal Süreç
• Makale Mezarlığı
• Ethem Cebecioğlu.

What is a Festschrift, How is it Prepared?

Öz

The origins of commemorative books, which are generally prepared in our country to honor faculty members who have served science and art for many years, trace back to the “tuhfe” culture of the East and the “Festschrift” culture of the West. However, this tradition, fundamentally based on the feeling of loyalty, can be exposed to serious quality issues, such as turning into an “article graveyard” when not put through a strict editorial filter. In this technical note, the historical origins of the concept of the commemorative book are briefly discussed, and then some formal and editorial standards that should be considered in the content construction of a commemorative book are emphasized. In particular, in order to prevent duplicate publications and repetitions (overlapping), the importance of the “commissioning method” the requirement of “original academic writing” and a meticulous editorial review process are highlighted. At the end of the study, the book Prof. Dr. Ethem Cebecioglu’na Armagan, published in 2023, is examined as an example in which this theoretical framework is put into practice.

Anahtar Kelimeler

• Festschrift
• loyalty
• memories
• editorial process
• article graveyard
• Ethem Cebecioglu.

Kaynakça

1. Academia, “Prof. Dr. Ethem Cebecioğlu’na Armağan”. Erişim 03 Haziran 2026. https://www.academia.edu/110005797/TAM_DOSYA_Prof_Dr_Ethem_Cebecio%C4%9Fluna_Arma%C4%9Fan.
2. Aşkar, Mustafa-Yıldız, Mehmet (ed.). Prof. Dr. Ethem Cebecioğlu’na Armağan. Ankara: İlahiyat Yayınları, 2023.
3. Balcıoğlu, H. Bartu. “Tarihçiye Bir Armağan Kitap Örneği ‘Osmanlı Dünyasında Kimlik ve Kimlik Oluşumu: Norman Itkowitz Armağanı’”. Tarihyazımı 7/1 (Yaz 2025), 78-98.
4. Bradley, Jeremy. “In Defense of the Festschrift: Unearthing ‘Article Graves’”. Finnisch-Ugrische Forschungen 70 (2025), 222-237.
5. Düzenli, Halil İbrahim. “Armağan Kitaplar: Sanat Tarihi, Mimarlık Tarihi ve Arkeolojinin Buluşma Mekânları”. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 7/14 (2009), 643-656.
6. Kerber, Linda K. “Of the Making of Festschriften...”. Reviews in American History 2/2 (Haziran 1974), 299-305.
7. Mikroscope. “Armağan Kitaplar ve Hayatın Taklidi Dünyanın Derdi ile Başka Bir Dünyadan Şarkılar”. Erişim 11 Mayıs 2026. https://www.mikro-scope.com/ayna/armagan-kitaplar-ve-hayatin-taklidi-dunyanin-derdi-ile-baska-bir-dunyadan-sarkilar/
8. Şahin, Hafize. “2000-2010 Yılları Arasında Türkolojiye Hizmet Etmiş Akademisyenler İçin Hazırlanan Armağan Kitaplar Hakkında Bir Değerlendirme”. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 15 (Güz 2011), 167-183.

9. Temporini, Hildegard-Haase, Wolfgang (ed.). Aufstieg und Niedergang der römischen Welt: Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neueren Forschung. 1-89. Berlin-New York: Walter de Gruyter, 1972-1999.
10. Wilkinson, Greg. “Prepare A Festschrift”. BMJ: British Medical Journal 299/6699 (Eylül 1989), 612-614.