GENEL HACİZ YOLUYLA TAKİP BAKIMINDAN ADİ KEFİLİN TARTIŞMA DEF’İ

Öz

Kefalet sözleşmesinde kefil, alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenmektedir. Bu sözleşmenin esas türü olarak kabul edilen adi kefalette alacaklı, kural olarak önce asıl borçlu-ya başvurmadan kefili takip edemez. Aksi takdirde kefil, alacaklıya karşı, önce asıl borçluya başvurulması gerektiği yönünde “tartışma def’i” savunmasında bulunabilir. Ancak bazı istisnai hâllerin gerçekleşmesi durumunda kefil, alacaklıya karşı bu def’iyi ileri süremez. Diğer bir ifadeyle, bu durumda alacaklı, doğrudan adi kefile başvurabilir. Tartışma def’inin ileri sürülmesi ve konuyla ilgili diğer hususlar, dava ve takipler bakımından, hatta takipler bakımından da kendi içinde farklılaşmaktadır. Bu nedenle çalışmanın konusu, ilamsız icra türlerinden biri olan “genel haciz yoluyla takip” çerçevesinde sınırlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İcra Hukuku
• Genel Haciz Yoluyla Takip
• Kefalet Sözleşmesi
• Adi Kefalet
• Tartışma Def’i

THE DISPUTE DEFENCE OF ORDINARY SURETY IN TERMS OF ORDINARY EXECUTION PROCEEDINGS

Öz

In a suretyship contract, the surety undertakes to be personally liable to the creditor for the consequences of the debtor's non-performance. In ordinary suretyship, which is accepted as the main type of this contract, the creditor, as a rule, cannot commence a legal proceeding against the surety without first effecting this procedure against the principal debtor. Otherwise, the surety may assert the “dispute defence” against the creditor that the principal debtor should be subjected to a legal proceeding first. However, in certain exceptional circumstances, the surety can not assert this defence against the creditor. In other words, in this condition, the creditor may commence a legal proceeding directly against the ordinary surety. The assertion of the dispute defence and other issues related to the subject differ in terms of cases and proceedings, and even in terms of proceedings themselves. For this reason, the subject of the study is limited within the framework of “ordinary execution proceedings”, which is one of the types of execution without judgment.

Anahtar Kelimeler

• Law of Execution
• Ordinary Execution Proceedings
• Suretyship Contract
• Ordinary Suretyship
• Dispute Defence

Kaynakça

1. AKARTEPE, Alpaslan: Türk Borçlar Kanunu’na Göre Kefalet Sözleş-mesinin Sona Ermesi, Ankara 2023.
2. AKBAŞ, Başak: “Borçlar Kanunu Tasarısı Çerçevesinde Kefilin Ala-caklıya Karşı Sahip Olduğu Savunma Olanakları”, İstanbul Barosu Dergisi, C. 83, S. 1, 2009, s. 197-215.
3. AKİL, Cenk: Genel Haciz Yoluyla Takipte Ödeme Emrine İtiraz, An-kara 2017.
4. ALBAYRAK, Hakan: İflasın Kaldırılması, Ankara 2007.
5. ARAL, Fahrettin/AYRANCI, Hasan: Borçlar Hukuku Özel Borç İlişki-leri, 16. Baskı, Ankara 2023.
6. ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder/TAŞPINAR AYVAZ, Se-ma/HANAĞASI, Emel: İcra ve İflâs Hukuku, 9. Baskı, Anka- ra 2023. AŞIK, İbrahim/ORUÇ, Yakup/TOK, Ozan/SAÇAR, Ömer Fa-ruk/AŞİT, Recep: İcra ve İflâs Hukuku, 3. Baskı, Ankara
7. 2024. ATALI, Murat/ERMENEK, İbrahim/ERDOĞAN, Ersin: İcra ve İflâs Hukuku, 7. Baskı, Ankara 2023.
8. AYAN, Serkan: Kefalet Sözleşmesi, Ankara 2018.

9. AYDEMİR, Dilek: “Konkordatonun Kefalet Sözleşmesine Etkisi”, MİHDER, C. 15, S. 43, 2019, s. 519-558.
10. BÖRÜ, Levent/PARLAK BÖRÜ, Şafak: “Konkordatonun Kefalet Söz-leşmesine Etkileri”, İstanbul Hukuk Mecmuası, C. 78, S. 3, 2020, s. 1239-1277.
11. BULUŞ, Kasım: 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununa Göre Birlikte Kefa-letin Türleri ve Hükümleri, Ankara 2017.
12. BÜYÜKAY, Ferhat: Menfi Tespit Davası (İİK m. 72), Ankara 2024.
13. CELEP, Ayça Ebru: “Kefilin Savunma İmkanları”, Çetiner, Bilge-han/Korkmaz, Abdullah Furkan (Editörler), Teminat Hukuku, Ankara 2023, s. 1073-1103.
14. ÇUKADAR, Neslihan: Borç İlişkilerinde Def’i Hakkı ve İtirazlar, An-kara 2014.
15. DEMİR, Ömer Faruk: İstirdat Davası, Ankara 2020.
16. ELÇİN GRASSINGER, Gülçin: Borçlar Kanununa Göre Kefilin Ala-caklıya Karşı Sahip Olduğu Savunma İmkânları, İstanbul 1996.
17. EREN, Fikret: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 4. Baskı, Ankara 2017.
18. ERİŞİR, Evrim: Kefilin Talilik İlkesini Haciz Yoluyla Takipte İleri Sür-mesi, İstanbul 2024.
19. GÖRGÜN, L. Şanal/BÖRÜ, Levent/KODAKOĞLU, Mehmet: İcra ve İflâs Hukuku, 4. Baskı, Ankara 2023.
20. GÜMÜŞ, Mustafa Alper: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, C. 2, 3. Bası, İstanbul 2014 (GÜMÜŞ, C. 2).
21. GÜMÜŞ, Mustafa Alper: Borçlar Hukuku Özel Hükümler Kısa Ders Kitabı, 7. Baskı, İstanbul 2023 (GÜMÜŞ, Ders Kitabı).
22. IŞIK, Melih: İcra Hukukunda Borç Ödemeden Aciz Belgesi ve Bu Ni-telikteki Haciz Tutanakları (İİK m. 143, 105), İstanbul 2019.
23. KARSLI, Abdurrahim: İcra ve İflas Hukuku, 3. Baskı, İstanbul 2014.
24. KİRAZ, Taylan Özgür: İcra Mahkemesinde İtirazın Kaldırılması (İİK md. 68-70), 4. Baskı, Ankara 2013.
25. KÖKSOY, Mesut: Adi Konkordatoda Geçici Mühlet Kararının Etkileri, Ankara 2022.
26. KURU, Baki: İcra ve İflâs Hukuku, C. 1, 3. Baskı, İstanbul 1988 (İcra).
27. KURU, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, 2. Baskı, Ankara 2013 (El Kitabı).
28. KURU, Baki: İcra ve İflâs Hukukunda Menfî Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003 (Menfi Tespit). MARKUS, Vischer: “Art 495”, Hochstrasser, Michael/Huber-Purtschert, Tina/Maissen, Eva (Editörler), CHK - Handkom-mentar zum Schweizer Privatrecht, Obligationenrecht - Ein-zelne Vertragsverhältnisse - Art 184- 529 OR und Innominat-verträge, 4. Baskı, Zürich, 2023.
29. MUŞUL, Timuçin: İcra ve İflâs Hukukunda; Menfi Tespit ve İstirdat Davaları, 2. Baskı, Ankara 2016.
30. ÖZBAY, İbrahim/ÇELİK, Ferhat: “İcra ve İflâs Hukukunda Rehin Açığı Belgesi”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Yıl 9, S. 34, 2018, s. 1-36.
31. ÖZBAY, İbrahim/YARDIMCI, Taner Emre: Tebligat Hukuku, 3. Bas-kı, Ankara 2021.
32. ÖZEN, Burak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Kefalet Sözleşmesi, 4. Bası, İstanbul 2017.
33. ÖZTEK, Selçuk: İcra ve İflas Hukukunda Borç Ödemeden Aciz Vesi-kası (İİK m.143; m.251), İstanbul 1994.
34. ÖZTEK, Selçuk/TUNÇ YÜCEL, Müjgan: “Madde 303”, Yeşilova, Bil-gehan (Editör), Yeni Konkordato Hukuku, 3. Baskı, Ankara 2023, s. 577-584.
35. PEKCANITEZ, Hakan/ERDÖNMEZ, Güray: 7101 Sayılı Kanun Çer-çevesinde Konkordato, İstanbul 2018.
36. PEKCANITEZ, Hakan/ATALAY, Oğuz/SUNGURTEKİN ÖZKAN, Meral/ÖZEKES, Muhammet: İcra ve İflâs Hukuku Ders Kita-bı, 11. Bası, İstanbul 2024.
37. PEKSÖZ, Vildan: “Kefilin İcra ve İflâs Yoluyla Takibi”, Beykent Üni-versitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Sempozyumu II ve Makaleler, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanı Merhum Mehmet Kılıç’a Armağan, 2020, s. 481-525.
38. PESTALOZZI, Christoph M.: “Die Bürgschaft, Art. 495”, Honsell, Heinrich/Vogt, Nedim Peter/Wiegand, Wolfgang (Editörler), Basler Kommentar, Obligationenrecht I, 4. Baskı, Basel 2007.
39. REİSOĞLU, Seza: Türk Kefalet Hukuku, Ankara 2013.
40. SARISÖZEN, M. Serhat: Konkordato, Ankara 2020.
41. TANDOĞAN, Halûk: Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, C. 2, 5. Basım, İstanbul 2010.
42. TERCAN, Erdal: İflâsın Sözleşmelere Etkisi, Ankara 1996.
43. TÜRK, Ahmet: Maddi Hukuk ve İcra-İflâs Hukuku Yönleriyle Menfi Tespit Davası, Ankara 2006.
44. ULUKAPI, Ömer: “İcra ve İflâs Hukukunda Gecikmiş İtiraz”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, Prof. Dr. Ha-lil CİN’e Selçuk Üniversitesinde 10. Hizmet Yılı Armağanı, 1995, s. 299-334.
45. UYAR, Talih/UYAR, Alper/UYAR, Cüneyt: Olumsuz (Menfi) Tespit ve Geri Alma (İstirdat) Davaları, 4. Baskı, Ankara 2015.
46. UYUMAZ, Alper: İcra ve İflâs Hukukunda Gecikmiş İtiraz, İstanbul 2011
47. YAVUZ, Cevdet/ACAR, Faruk/ÖZEN, Burak: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, C. 2, 11. Baskı, İstanbul 2022.