İdari Yargıda Kanun Yollarına Başvuru Çerçevesinde Mahkemeye Erişim Hakkının Sınırlandırılması

Öz

Hukuk devletinin en önemli unsurlarından biri olan, bağımsız mahkemeler önünde gerçekleştirilen yargısal denetimin sağlanması, adil yargılanma hakkının özüne uygun bir şekilde yerine getirilmesiyle mümkündür. Adil yargılanma hakkı, yargılama sonucunda elde edilen kararın niteliğinden ziyade yargılama sürecinin adil ve hakkaniyete uygun bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla getirilmiştir. Adil yargılanma hakkının ve sağladığı güvencelerin yerine getirilebilmesi için öncelikle kişilerin, tarafı olduğu uyuşmazlıkları mahkeme önüne taşıyabilmesi gereklidir. Nitekim mahkeme önünde inceleme olmadan “adil” bir yargılanmadan söz edebilmek mümkün olmayacaktır. Mahkemeye erişim hakkı, kişilerin tarafı olduğu uyuşmazlıkları mahkeme önüne taşıyabilme hakkı şeklinde tanımlanır ve adil yargılanma hakkına bir ön koşul teşkil eder. Mahkemeye erişim hakkı, mutlak bir hak olmayıp Anayasanın 13. maddesinde düzenlendiği üzere, meşru bir amaçla ve ölçülü olmak suretiyle yalnızca kanunlarla sınırlandırılabilecektir. Çalışma, idari yargıda mahkemeye erişim hakkının sınırlandırılmasına yönelik hususları detaylı incelemek amacıyla kaleme alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mahkemeye Erişim Hakkı
• Hükmün Denetlenmesini Talep Etme Hakkı
• Hukuk Devleti
• Adil Yargılanma Hakkı
• İdari Yargı

LIMITATION OF THE RIGHT OF ACCESS TO COURT IN THE CONTEXT OF LEGAL REMEDIES IN ADMINISTRATIVE JURISDICTION

Öz

Judicial review before independent courts, which is an important element of the rule of law, is only possible by fulfilling the right to a fair trial. The right to a fair trial was introduced in order to ensure that the judicial process is carried out in a fair and equitable manner. In order to fulfill the right to a fair trial, individuals must first be able to bring their disputes before the court. Indeed, it will not be possible to speak of a “fair” trial without a trial before a court. The right of access to a court is defined as the right to bring disputes before a court and is not absolute, it can only be limited by law for a legitimate purpose and in a proportionate manner. This study was written to examine the issues re-garding the limitation of the right of access to court in administrative jurisdic-tion.

Anahtar Kelimeler

• Right of Access to Court
• Right to Appeal
• Rule of Law
• Right to a Fair Trial
• Administrative Jurisdiction

Kaynakça

1. KAYNAKÇA AKYILMAZ, Bahtiyar/ SEZGİNER, Murat/ KAYA, Cemil: Türk İdare Hukuku, 17. Baskı, Ankara 2023.
2. ALSTON, Philip/ BUSTELO, Maro/ HEENAN, James: The EU and Hu-man Rights, 1. Baskı, New York 1999.
3. AYDIN, Alper: “Mahkemeye Erişim Hakkı Işığında Vergi Mahkemele-rinde Dava Açma Süreleri”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S.34, 2018, 537-585.
4. CHEVALLIER, Jacques: Hukuk Devleti, 1. Baskı, Ankara 2010.
5. ÇAPTUĞ DİLEK, Mehpare: “Güncel Değişiklikler Işığında İdari Yargıda Olağan Kanun Yollarına Başvuru İçin Öngörülen Parasal Sınır Krite-rinin Değerlendirilmesi”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.19, S.222, 2024, 989-1017.
6. ÇAYAN, Gökhan: “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mah-kemesi Kararları Işığında Mahkemeye Erişim Hakkı”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S.28, 2016, 235-272.
7. ÇELİK, Abdullah: Adil Yargılanma Hakkı Rehberi, 1. Baskı, Ankara 2014. DOĞAN, İlhan: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde Adil Yargılanma Hakkı “6.Madde”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır 2008.
8. EKİNCİ, Ahmet: “Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Kararla-rında Mahkemeye Erişim Hakkı”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.18, S.3, 2014, 821-848.

9. ERGUN, Muhammed Kürşad: Türk Anayasa Hukukunda Mahkemeye Erişim Hakkı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2020.
10. ERGÜN, Tevfik Burak: “Adil Yargılanma Hakkı Çerçevesinde İdari Yar-gılama Hukukunda İvedi Yargılama Usulü”, Ankara Sosyal Bi-limler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.3, S.1, 2021, 192-223.
11. GERARDS, Janneke H/ GLAS, Lize R: “Access to justice in the Euro-pean Convention on Human Rights system”, Netherlands Quarterly of Human Rights, C.35, S.1, 2017, 11-30.
12. GÖÇGÜN, Muhammed: “Hükmün Denetlenmesini Talep Etme Hakkı Açısından İdare ve Bölge İdare Mahkemelerinde Birden Çok Hakimin Reddi”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergi-si, C.11, S.1, 2025, 163- 184.
13. GÖLCÜKLÜ, Feyyaz: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde ‘Adil Yar-gılama’”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, İlhan Öztrak’a Ar-mağan, C.49, S.01, 1994, 199-234.
14. GÖRGÜLÜ ERGENÇ, Funda: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Mahkemeye Erişim Hakkı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversite-si Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli 2021.
15. GÖZLER, Kemal: İdare Hukuku (C.II), 3. Baskı, Bursa 2019.
16. GÖZÜBÜYÜK, A.Şeref/ GÖLCÜKLÜ, Feyyaz: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması, 9. Baskı, Ankara 2011.
17. GÖZÜBÜYÜK, A. Şeref/ TAN, Turgut: İdare Hukuku (C.I), 14. Baskı, Ankara 2021.
18. GÜNDAY, Metin: İdare Hukuku, 11. Baskı, Ankara 2017.
19. GÜNDAY, Metin: İdari Yargılama Hukuku, 3. Baskı, Ankara 2024.
20. GÜNDÜZ, F. Ebru/ GÜNDÜZ, Hakan: “Anayasa Mahkemesi Kararla-rında Hükmün Denetlenmesini Talep Etme Hakkı”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S.49, 2021, 1-28.
21. GÜVEZ, Adem: “İdari Yargılama Hukukunda Tanık Delili”, Selçuk Üni-versitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.29, S.3, 2021, 2087-2130.
22. HAYRULLAHOĞLU, Betül: “Mahkemeye Erişim Hakkı Bağlamında Vergi Uyuşmazlıklarının İncelenmesi”, Vergi Sorunları Dergisi, C.45, S.402, 2022, 101-115.
23. İNANÇ, Mehmet: İdari Yargılama Hukukunda İptal Davaları Bakımın-dan Mahkemeye Erişim Hakkı, 1. Baskı, Ankara 2025. (Mahke-meye Erişim Hakkı)
24. İNANÇ, Mehmet: “Anayasa Mahkemesinin Hükmün Denetlenmesini Talep Hakkına İlişkin Norm Denetimi Kararlarının İdari Yargı Alanında Doğurduğu Etkiler Üzerine Bir Değerlendirme”, Ana-yasa Yargısı, C.42, S.2, 2025, 1301-1336. (Hükmün Denetlenme-sini Talep Hakkı)
25. İNCEOĞLU, Sibel: Adil Yargılanma Hakkı (Anayasa Mahkemesine Bi-reysel Başvuru El Kitapları Serisi-4), 1. Baskı, Ankara 2018.
26. KAPLAN, Gürsel: “İdari Yargılama Hukukunda Sözlülük Usulü ve Ta-nık Dinlenebilmesi Hakkında Kısa Bir Değerlendirme”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.13, S.1, 2014, 33-46. KAPLAN, Gürsel: İdari Yargılama Hukuku, 9. Baskı, Bursa 2023. (İdari Yargılama)
27. KAPLAN, Onur: “İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi 6. Maddesi Çerçe-vesinde Duruşmada Hazır Bulunma Hakkının İrdelenmesi”, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.13, S.163-164, 2016, 233-273.
28. KARAKUŞ IŞIK, Zehra: “İdari Yargıda Olağan Kanun Yollarına Getiri-len Kanuni Sınırlar ve Kanuni Sınırların Anayasaya Aykırılığı”, An-kara Hacı Bayram Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.28, S.2, 2024, 545-588.
29. KESKİN, Bayram: “İdari Yargılamada Makul Süre Kavramının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında İncelenmesi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.9, S.2, 2018, 391-414.
30. KIRAN, Aleyna: “Mahkemeye Erişim Hakkının Anayasa Mahkemesi Kararları Ekseninde İncelenmesi”, Trabzon Üniversitesi Hukuk Fa-kültesi Dergisi, C.3, S.1, 2025, 1-44.
31. KIZILCIKLI, Burçin: İdari Yargılama Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı, 1. Baskı, İstanbul 2023.
32. KOÇAK, Nazım Taha/ İBİŞ, Recep: “Vergi Yargılamasında Adil Yargı-lanma Hakkı”, Terazi Hukuk Dergisi, C.9, S.98, 2014, 69-77.
33. SERTTAŞ, Seher: “Mahkemeye Erişim Hakkı Bağlamında Türk İdari Yargılama Hukukunda Dava Açma Süresi”, Antalya Bilim Üni-versitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.8, S.15, 2020, 75-103.
34. SEVİNÇ, Ekin: “İdari Yargılama Hukukunda Kanun Yoluna Başvuru Hakkının Anayasal Güvenceye Sahip Olması Bakımından Ele Alınması”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakül-tesi Dergisi, C.XXIV, S.3, 2020, 421- 445.
35. SÖYLER, Yasin/ YILMAZ, Muhammet: “Temyiz Kanun Yolunda Uygu-lanan Parasal Sınırın Her Yıl Artırılmasının Görülmekte Olan İdari Davalara Etkisi”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.29, S.3, 2021, 2131-2168.
36. TAŞDELEN, Okan: “Çelişkili Yargı Kararlarının Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Değerlendirilmesi”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergi-si, S.7, 2016, 987-1024.
37. UÇAR AKBULUT, Seda: İHAM ve Anayasa Mahkemesi Uygulamaları Işığında Türk İdari Yargılama Hukukunda Mahkemeye Erişim Hakkı Aracı Olarak Dava Dilekçesi, Yayımlanmamış Yüksek Li-sans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü, İstanbul 2019.
38. ULUSOY, Ali D: Türk İdare Hukuku, 7. Baskı, Ankara 2024.
39. ULUSOY, Ali D: “İdari Yargı’da Temyiz Parasal Sınırı Hakkındaki Ana-yasa Mahkemesi İptal Kararının Değerlendirilmesi”, T.C. Danış-tay Dergisi, S.157, 2024, 9-34. (Temyiz Parasal Sınırı)
40. USTA, Özlem: “İdari Yargıda Temyiz Kanun Yoluna İlişkin Parasal Sınır Şartı ve Anayasa Mahkemesinin İptal Kararının Değerlendiril-mesi”, Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.10, S.1, 2024, 247-286.
41. YILDIZ, Hilal: “Mahkemeye Erişim Hakkı Kapsamında İdari Yargıda Parasal Sınırların Değerlendirilmesi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S.168, 2023, 199-226. YILMAZ, Serdar: “İdari Yargıda “Parasal Sınırlar”ın Konu ve Zaman Bakımından Uygulanması Sorunu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.72, S.4, 2023, 1905-2006.
42. YILMAZ ÖZEL, Nurcan: Adil Yargılanma Hakkı Kriterlerinin Türk İdari Yargılama Hukuku Açısından Muhtemel ve Gerçekleşen Etkile-ri, 1. Baskı, İstanbul 2016.
43. Anayasa Mahkemesi, 21.06.1991, E.1991/1, K.1991/16, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 18.01.2025).
44. Anayasa Mahkemesi, 01.11.2012, E.2010/83, K.2012/169, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 16.01.2025).
45. Anayasa Mahkemesi, 13.11.2014, E.2013/95, K.2014/176, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim
46. Tarihi: 17.01.2025).
47. Anayasa Mahkemesi, 14.01.2015, E.2014/164, K.2015/12, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 19.01.2025).
48. Anayasa Mahkemesi, 14.05.2015, E.2014/177, K.2015/49, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 22.01.2025). Anayasa Mahkemesi, 08/10/2015, E.2015/36, K.2015/87, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 21.01.2025).
49. Anayasa Mahkemesi, 16.03.2016, E.2016/19, K. 2016/17, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 11.01.2025).
50. Anayasa Mahkemesi, 14.07.2016, E.2016/29, K.2016/134, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 18.02.2025).
51. Anayasa Mahkemesi, 14.07.2016, E.2016/37, K.2016/135, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 15.02.2025).
52. Anayasa Mahkemesi, 14.06.2017, E.2017/24, K.2017/112, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 10.01.2025). Anayasa Mahkemesi, 13.12.2017, E.2016/14, K.2017/170, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 14.02.2025).
53. Anayasa Mahkemesi, 05.07.2018, E.2017/20, K.2018/75, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 23.01.2025).
54. Anayasa Mahkemesi, 27.12.2018, E.2018/71, K.2018/118, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 23.02.2025).
55. Anayasa Mahkemesi, 01.10.2020, E.2020/21, K.2020/53, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 21.01.2025).
56. Anayasa Mahkemesi, 30.06.2022, E.2021/20, K.2022/84, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 05.02.2025).
57. Anayasa Mahkemesi, 20.07.2022, E.2022/48, K.2022/93, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 04.02.2025).
58. Anayasa Mahkemesi, 16.02.2023, E.2022/104, K.2023/28, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 18.01.2025).
59. Anayasa Mahkemesi, 16.02.2023, E.2022/135, K.2023/30, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 03.01.2025).
60. Anayasa Mahkemesi, 26.07.2023, E.2023/36, K.2023/142, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 11.01.2025).
61. Anayasa Mahkemesi, 26.10.2023, E.2023/81, K.2023/184, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 19.02.2025).
62. Anayasa Mahkemesi, 24.09.2024, E.2024/78, K.2024/164, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 19.02.2025).
63. Anayasa Mahkemesi, 11.02.2025, E.2025/39, K.2025/35, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 10.03.2025).
64. Anayasa Mahkemesi, 27.03.2025, E.2024/189, K.2025/83, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 22.01.2026).
65. Anayasa Mahkemesi, Remzi Durmaz Başvurusu, 02.10.2013, 2013/1718, par.27, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 13.01.2025).
66. Anayasa Mahkemesi, Kamil Koç Başvurusu, 07.11.2013, 2012/660, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 11.01.2025).
67. Anayasa Mahkemesi, Aktif Elektrik Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Baş-vurusu, 26.06.2014, 2012/855, (T.C. Anayasa Mahkemesi Karar-lar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 14.02.2025).
68. Anayasa Mahkemesi, Yaşar Çoban Başvurusu, 25.07.2017, 2014/6673, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 23.02.2025).
69. Anayasa Mahkemesi, Ertuğrul Dalbaş Başvurusu, 25.10.2017, 2014/7805, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 16.01.2025).
70. Anayasa Mahkemesi, Ahmet Yıldırım Başvurusu, 20.09.2017, 2014/18135, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 23.02.2025).
71. Anayasa Mahkemesi, Filiz Fırat Başvurusu, 05.12.2017, 2014/10305, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 18.02.2025).
72. Anayasa Mahkemesi, Ayhan Kılıçoğlu Başvurusu, 24.01.2018, 2014/14426, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 02.02.2025).
73. Anayasa Mahkemesi, Songül Akça ve diğerleri Başvurusu, 19.07.2018, 2015/2401, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 05.01.2025).
74. Anayasa Mahkemesi, İsmail Arpacı Başvurusu (2), 02.06.2020, 2017/18654, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 16.01.2025).
75. Anayasa Mahkemesi, Marka Madeni Yağ Sanayi Ticaret Ltd. Şti. Başvu-rusu, 20.10.2020, 2018/20215, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 08.01.2025).
76. Anayasa Mahkemesi, Sınırlı Sorumlu Torbalı Metropolis Şehiriçi Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başvurusu, 24.02.2021, 2018/8951, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 06.01.2025).
77. Anayasa Mahkemesi, Umut Öztürk Başvurusu, 29.09.2021, 2017/37079, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 04.01.2025).
78. Anayasa Mahkemesi, Ümit Durak Özdemir Başvurusu, 24.01.2024, 2019/30047, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 12.01.2025).
79. Anayasa Mahkemesi, Tolga Güner Başvurusu, 24.10.2024, 2021/15546, (T.C. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası, Erişim Tarihi: 11.01.2025).
80. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Ashingdane v. Birleşik Krallık, 8225/78, (HUDOC, Erişim Tarihi: 20.02.2025).
81. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Bakan v. Türkiye, 50939/99, (HU-DOC, Erişim Tarihi: 24.02.2025).
82. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Bayar ve Gürbüz v. Türkiye, 37569/06, (HUDOC, Erişim Tarihi: 08.01.2025).
83. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, BĚLEŠ ve diğerleri v. Çek Cumhuri-yeti, 47273/99, (HUDOC, Erişim Tarihi: 09.01.2025).
84. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, De Geouffre de la Pradelle v. Fransa, 12964/87, (HUDOC, Erişim Tarihi: 16.01.2025).
85. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Efstathiou ve diğerleri v. Yunanistan, 36998/02, (HUDOC, Erişim Tarihi: 14.01.2025).
86. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Eşim v. Türkiye, 59601/09, (HUDOC, Erişim Tarihi: 08.02.2025).
87. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Geffre v. Fransa, 51307/99, (HUDOC, Erişim Tarihi: 09.02.2025).
88. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Golder v. Birleşik Krallık, 4451/70, (HUDOC, Erişim Tarihi: 10.02.2025).
89. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Osu v. İtalya, 36534/97, (HUDOC, Erişim Tarihi: 06.02.2025).
90. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Stanev v. Bulgaristan, 36760/06, (HUDOC, Erişim Tarihi: 19.01.2025).
91. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Stubbings ve diğerleri v. Birleşik Krallık, 22083/93, (HUDOC, Erişim Tarihi: 16.01.2025).
92. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Walchli v. Fransa, 35787/03, (HU-DOC, Erişim Tarihi: 14.02.2025).
93. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Zubac v. Hırvatistan, 40160/12, (HU-DOC, Erişim Tarihi: 14.02.2025).
94. Danıştay, 10. D, 07.07.2021, E.2021/3219, K.2021/3900, (Lexpera, Erişim Tarihi: 11.02.2025).
95. Danıştay, 8.D, 23.03.2022, E.2021/2114, K.2022/1978, (Lexpera, Erişim Tarihi: 17.02.2026).
96. Danıştay, 13. D, 19.04.2022, E.2022/1818, K.2022/1702, (Lexpera, Erişim Tarihi: 11.02.2025).
97. Danıştay, 8. D, 09.12.2022, E.2021/2423, K.2022/7502, (Lexpera, Erişim Tarihi: 12.02.2025).
98. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, 9. İDD, 06.07.2020, E.2020/682, K.2020/656, (Lexpera, Erişim Tarihi: 13.02.2025).