YEŞİL DÖNÜŞÜM HEDEFLERİNİN SANAYİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ KONYA SANAYİSİNDE FARKINDALIK VE UYUM ANKET ÇALIŞMASI

Yıl 2025, Cilt: 33 Sayı: 4, 2477 - 2509, 31.12.2025

İlayda İnce

https://doi.org/10.15337/suhfd.1724550

Öz

İklim değişiminin etkileri günden güne daha çok hissedilir hale gelirken, iklim değişikliği ile mücadele ve sürdürülebilir kalkınma amacıyla kaynak etkin ve yeşil ekonomiye geçiş süreci küresel bir seferberlik halini almaktadır.
19 Kasım 2019 tarihinde AB, iklim değişikliği bağlamındaki hassasiyetini bir basamak ileri taşıyarak, çevre ve sürdürülebilirlik konularında somut ve ilgili tüm taraflar açısından bağlayıcı bir rota izleyeceğini açıklamış, söz konusu yaklaşımın açık taahhüdü niteliğinde bir inisiyatifler paketi olan Avrupa Yeşil Mutabakatı’nı (AYM) kamuoyuna duyurmuştur. Bu Mutabakat, Avrupa Birliği’nin yeni sanayi politikasının ve ekonomik büyüme stratejisinin çerçevesini çizmektedir. AB, geçtiğimiz dönemde Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yardımıyla emisyon azaltımında önemli bir kazanım sağlamıştır. Ancak, Avrupa Komisyonu’nun AYM ile daha iddialı iklim hedefleri belirlemesinin, karbon fiyatlarını artırarak karbon kaçağı riskini yükseltebileceği tahmin edilmektedir. Bu riski sınırlamak amacıyla AYM’nin kilit unsurlarından biri olarak Sınırda Karbon Düzenlemesi dikkat çekmektedir.
Döngüsel Ekonomi Eylem Planı döngüsel modellerin uygulanma potansiyelinin yüksek olarak değerlendirildiği elektronik, bilişim, batarya, otomotiv, ambalaj, plastik, tekstil, inşaat, gıda ve tarım gibi sektörleri merkeze almakta, bu dönüşümün gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan politika tedbirlerinin yanı sıra davranış değişikliklerinin de sağlanmasına yönelik faaliyetler tanımlamaktadır. Sanayinin farklı sektörlerinde döngüsel ekonomi modellerinin en verimli şekilde uygulanmasını sağlamak üzere kurgulanan Eylem Planı’nın amaçlarından bir diğeri de döngüsel ekonomiyi vatandaşlar, bölgeler ve şehirler için etkin işleyen bir mekanizma olarak geliştirmektir.
Türkiye’nin AB ile olan ticari ilişkilerinin büyüklüğünü düşünecek olursak, AB ülkeleri ile ticaret yapan Türkiye sanayi kuruluşlarının Yeşil Mutabakat ile tabi olabilecekleri yükümlülüklerin getireceği yapısal ve maddi koşullar ile finansman olanakları hakkındaki bilgi düzeyleri oldukça önemlidir. Bu projeyle yukarıda da bahsedilen konular kapsamında, Konya Sanayi bölgesi kuruluşları baz alınarak, Yeşil Mutabakat Eylem Planı ve Yeşil dönüşüm hedefleri hakkındaki bilgileri, farkındalıkları ve uyumları, anket uygulamasıyla ölçülmek istenmektedir. Bu anket uygulaması için Türkiye Sanayisinin temel taşlarından olan Konya Sanayisi bölgesi seçilmiş olup, belli bir bölgenin seçilmesiyle daha küçük kuruluşların da ankete katılımı sağlanmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Avrupa Birliği , AB Yeşil Mutabakatı , Döngüsel Ekonomi , Konya Sanayi Bölgesi

THE IMPACT OF GREEN TRANSFORMATION GOALS ON THE INDUSTRIAL SECTOR: AWARENESS AND ADAPTATION SURVEY STUDY IN KONYA INDUSTRY

Öz

As the effects of climate change become increasingly palpable, the global transition to a resource-efficient and green economy in the fight against climate change and for sustainable development is taking on a mobilization of unprecedented scale. On November 19, 2019, the European Union advanced its sensitivity to climate change by announcing that it would follow a binding route on environmental and sustainability issues through the European Green Deal (EGD), an initiative package representing a clear commitment to this approach. The EGD outlines the framework for the EU’s new industrial policy and economic growth strategy. The EU has previously achieved significant gains in emission reductions with the help of the Emissions Trading System (ETS). However, it is anticipated that the European Commission’s more ambitious climate goals under the EGD may increase the risk of carbon leakage by raising carbon prices. To mitigate this risk, one of the key elements of the EGD is the Carbon Border Adjustment Mechanism.
The Circular Economy Action Plan focuses on sectors with high potential for implementing circular models, such as electronics, IT, batteries, automotive, packaging, plastics, textiles, construction, food, and agriculture. It defines activities not only for implementing the necessary policy measures for this transformation but also for promoting behavioral changes. Another goal of the Action Plan is to develop circular economy as an effectively functioning mechanism for citizens, regions, and cities.
Given the scale of Turkey's trade relations with the EU, it is crucial for Turkish industrial enterprises trading with EU countries to be well-informed about the structural and financial implications and financing opportunities associated with the Green Deal obligations they might face. This project aims to measure the knowledge, awareness, and compliance of organizations in the Konya Organized Industrial Zone regarding the Green Deal Action Plan and green transformation goals through a survey. By selecting the Konya Organized Industrial Zone -a fundamental part of Turkish industry- for this survey, participation from smaller enterprises within the region will also be facilitated.

Anahtar Kelimeler

European Union , EU Green Deal , Circular Economy , Konya Organized Industrial Zone

Kaynakça

• AKKAYA Şahin, “Küresel İş Birliği Sorunu ve Küresel Karbon Vergisi”, Marmara Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Dergisi, C. 37, S. 1, 2015, ss.1-25.
• ARIKBOĞA Ülkü, “Çevre Politikalarının Ekonomik Araçları ve Türkiye'de Belediye Uygulamaları”, Marmara
• Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, C. 41, S. 1, 2019, ss.23-50.
• ATABAY Semra/KARASU Metin/KOCA Canan, İklim Değişikliği ve Geleceğimiz, Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık
• Fakültesi, İstanbul 2014, ss.1-148.
• BAĞDİKEN Muhlis/DEMİR Emre, “Küresel Isınmayla Mücadelede Türk Vergi Mevzuatı”, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 6, S.12, 2010, ss.153-177.
• ÇETİN Murat, “Ekonomide Zorunlu Dönüşüm: Doğrusal Ekonomiden Sirküler Ekonomiye Geçiş”, Journal of European Theoretical and Applied Studies, C. 8, S. 2, 2020, ss.1-56.
• DAĞLI Hatice, “İklim Değişikliği ile Mücadelede Mali Araç: Karbon Vergisi”, Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmalar Dergisi, C. 2, S. 2, 2019, ss. 30-42.
• DEİK, “AB’nin Yeni Büyüme Stratejisi “Yeşil Mutabakat” ve Türkiye İçin Önemi”, Sanayide Yeşil Dönüşümün Desteklenmesi Projesi, 2022, ss. 1-77.
• ECER Kübra/GÜNER Oğuz/ÇETİN Murat, “Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye Ekonomisinin Uyum Politikaları”, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, C. 9, S. 2, 2021, ss.125-144.
• European Commission. (2019). The European green deal. COM (2019) 640 final. Erişim adresi:
• https://eurlex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM%3A2019%3A640%3AFIN HAYRULLAHOĞLU Betül, “Çevresel Sorunlarla Mücadelede Karbon Vergisi”, Ekonomi Bilimler Dergisi, C. 4, S. 2, 2012, ss. 1-11.
• KÜÇÜK Gülay/DURAL B. Yüce, “Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Yeşil Ekonomiye Geçiş: Enerji Senaryoları Üzerinden Bir Değerlendirme”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 22, S. 1, 2022, ss. 137-156.
• ORGAN İbrahim/ÇİFTÇİ Taha Emre “Karbon Vergisi”, Niğde Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 6, S. 1, 2013, ss. 81-95. ÖZEŞ Reyhan/ÇAĞATAY Selim. “Sera Gazı Azaltımı İçin Alternatif Karbon Vergisi Uygulamaları Etki Analizi: 2018 Yılı İçin Uygulamalar”, ODTÜ Gelişme Dergisi, S. 45, 2018, ss. 255-283.
• SAPMAZ VERAL Evren, “Döngüsel Ekonomiye Geçiş Doğrultusunda Yeni Tedbirler ve AB Üye Ülkelerinin Stratejileri”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, C. 17, S. 2, 2019, ss.463-488.
• ŞAHİN Göktuğ/TAKSİM Muhammed/YİTGİN Burak, “Effects Of The European Green Deal On Turkey’s Electricity Market”, İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, S. 1, 2021, ss.40-58. T.C. Ticaret Bakanlığı,(2021).Yeşil Mutabakat Eylem Planı.
• TSKB, “Türk Sanayicisinin Yeşil Dönüşümü”, Eylül 2021. https://www.tskb.com.tr/
• UBAY Birol/BİLGİCİ Yüksel, “Karbon Fiyatlandırmasında Emisyon Ticaret Sistemi”, Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 10, S. 1, 2021, ss. 47-72.
• YALÇIN Zafer, “Sürdürülebilir Kalkınma İçin Yeşil Ekonomi Düşüncesi Ve Mali Politikalar”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 6, S. 1, 2016, ss.749-775.
• YAYLI Gizem, Karbon Vergisi Teorisi: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, 2019.
• YILMAZCAN H. Dilek/ÇAKMAK Hüseyin, “İklim Değişikliğinin Önlenmesinde Mali/İktisadi araç olarak: Karbon Emisyon Vergisi mi? Karbon Emisyon Ticareti mi?” Maltepe Üniversitesi, Uluslararası İşletme ve Pazarlama Kongresi Bildiriler Kitabı, 2018, ss. 361-378.