HUKUK VE EDEBİYAT BAĞLAMINDA TÜRK EDEBİYATINDAN HUKUKİ ROMANLAR LİSTESİ

Öz

Hukuk ve Edebiyat disiplini, hukuki romanlar listesi oluşturarak hukukçuların mesleki ufkunu genişletmeyi, çeşitli insan yaşantılarının derinlemesine anlaşılmasını sağlamayı ve hukuk kültürünü daha görünür kılmayı amaçlar. Fakat bu süreç, hukuki roman kavramının neyi ifade ettiğinin açıklanmasındaki belirsizlikler, edebiyat eserlerinin salt didaktik bir malzeme olarak kullanılması riski ve eserlerin keyfi seçimine dayanan dışarıda bırakma tehlikesi gibi ciddi zorlukları da beraberinde getirir. Bu çalışma, olası zorlukları ve eleştirileri akılda tutarken, ulusal bir hukuki romanlar listesi oluşturmak için John H. Wigmore’un ölçütlerini bir başlangıç noktası olarak önermekte ve uygulamaktadır. Bu doğrultuda, yirmi kitaptan oluşan kısa bir liste sunmakta ve geniş bir ulusal kanonun geliştirilmesi için daha fazla tartışma ve iş birliği çağrısında bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hukuk ve Edebiyat
• John H. Wigmore
• Hukuki Roman
• Hukuki Romanlar Listesi
• Hukuk Kültürü

LEGAL NOVELS IN TURKISH LITERATURE: A LAW AND LITERATURE PERSPECTIVE

Öz

The Law and Literature movement seeks to broaden the professional horizons of lawyers, enable a deeper understanding of diverse human experiences, and make legal culture more visible, through the creation of a list of legal novels. However, this process involves serious challenges, including uncertainties in defining what qualifies as a legal novel, the risk of instrumentalizing literature as a mere teaching tool, and the danger of exclusion resulting from subjective selection choices. Acknowledging these risks and criticisms, this study proposes and applies John H. Wigmore’s system as a starting reference point for creating a Turkish national canon of legal novels. On this basis, it presents a short list of twenty books and concludes by inviting further discussion and collaboration toward the development of a broader national canon.

Anahtar Kelimeler

• Law and Literature
• John H. Wigmore
• Legal Novel
• List of Legal Novels
• Legal Culture

Kaynakça

1. AKAL, Cemal Bâli: “Edebiyat ve Hukuk Dersini Kim Uydurdu?”, içinde Sözün İkiz Çocukları, Cemal Bâli Akal ve Yalçın Tosun, Zoe Kitap, İstanbul 2023.
2. AKAL, Cemal Bâli: Hukuk ya da Kukla Tiyatrosu – “Edebiyat ve Hukuk” Yazıları, Dost Kitabevi, 2. Baskı, Ankara 2014.
3. AKAL, Cemal Bâli/TOSUN Yalçın: Edebiyat, Hukuk ve Sair Tuhaflıklar, Dost Kitabevi, Ankara 2015.
4. AKARSU, Hikmet Temel vd.: Edebiyatta Hukuk, Papirüs Yayınları, İstanbul 2023.
5. AKI, E. İrem: “Hukuk Felsefesi Öğretiminde Edebiyat Eserleri”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 73, S. 3, 2024, ss. 1775-1798.
6. BIÇAKÇI, Barış: Dünyaya Yeni Gelen Okurlar İçin, İletişim Yayınları, İstanbul 2024.
7. CARDOZO, Benjamin: “Law and Literature” içinde Selected Writings of Benjami Nathan Cardozo, Ed. Margaret E. Hall, Fallon Publications, New York City 1949.
8. COVER, Robert M.: “The Supreme Court, 1982 Term, Foreword: Nomos and Narrative”, Harvard Law Review, Vol. 97, 1983, ss. 4-68.

9. DAVENPORT, William H.: “A Bibliography: Readings in Legal Literature”, American Bar Association Journal, Vol. 41, 1955, ss. 939-943.
10. DELGADO, Richard / STEFANCİC, Jean: “Norms and Narratives: Can Judges Avoid Serious Moral Error”, Texas Law Review, Vol. 69, 1990, ss. 1929-1983.
11. FISH, Stanley: Is There a Text in This Class? The Authority of Interpretive Communities, Harvard University Press, Cambridge 1980.
12. GAAKEER, Jeanne: “Law and Literature”, Encyclopedia of the Philosophy of Law and Social Philosophy, Living Edition, Ed. M. Sellers – S. Kirste, Springer-Verlag, 2021, ss. 1-7.
13. GEMMETTE, Elizabeth Villiers: “Law and Literature: An Unnecessarily Suspect Class in the Liberal Arts Component of the Law School Curriculum”, Valparaiso University Law Review, Vol. 23/3, 1989, ss. 322-240.
14. GEMMETTE, Elizabeth Villiers: “Law and Literature: Joining the Class Action”, Valparaiso University Law Review, Vol. 29/2, 1995, ss. 665-693.
15. GÜLTEKİN, Sabahattin: Edebiyat ve Hukuk İlişkisi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2015.
16. HEILBRUN, Carolyn/RESNIK, Judith: “Convergences: Law, Literature, and Feminism”, The Yale Law Journal, Vol. 99, 1990, ss. 1913-1956.
17. ÖZBEKLİ, Şerif: Hukuk ve Edebiyat İlişkisine Disiplinlerarası Bir Yaklaşım: Hukuk Eğitiminde Edebiyatın Önemi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Diyarbakır 2023.
18. PETERS, Julie Stone: “Law, Literature, and the Vanishing Real: On the Future of an Interdisciplinary Illusion”, PMLA Publications of the Modern Language Association of America, Vol. 120/2, 2005, ss. 442-453.
19. POSNER, Richard A.: “Hukuk ve Edebiyat: Tekrar Tartışılmakta Olan Bir İlişki”, Çev. Hasan Yazıcı ve Osman Aydın, Journal of Human Sciences, Vol. 14, No. 4, 2017, ss. 3756-3779.
20. POSNER, Richard A.: Law & Literature, Harvard University Press, Third Edition, Londra 2009.
21. RILES, Annelise: “Wigmore’s Shadow”, Triquarterly, Vol. 124, 2006, ss. 193-212.
22. ŠKOP, Martin: “Law and Literature: A Meaningful Connection”, Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna”, Vol. 4/1, 2018, ss. 6-20.
23. TOSUN, Yalçın: “Önsöz”, içinde Sözün İkiz Çocukları, Cemal Bâli Akal ve Yalçın Tosun, Zoe Kitap, İstanbul 2023. TURANLI YÜCEL, Kıvılcım: “Hukuk ve Edebiyat Dersi: Deneyim ve Bazı Gözlemler”, Hukuk Kuramı, C. 1, S. 3, 2014, ss. 45-51.
24. WEISBERG, Richard H.: “Wigmore’s Legal Novels Revisited: New Resources for the Expansive Lawyer”, Nortwestern University Law Review, Vol. 71, Issue 1, 1976, ss. 17-28.
25. WEISBERG, Richard H.: “Wigmore and the Law and Literature Movement”, Law and Literature, Vol. 21, No. 1, 2009, ss. 129-145.
26. WEISBERG, Richard H./KRETSCHMAN, Karen: “Wigmore’s ‘Legal Novels’ Expanded: A Collaborative Effort”, The Maryland Law Forum, Vol. 7/2, 1977-1978, ss. 94-103.
27. WHITE, James Boyd: The Legal Imagination, University of Chicago Press, Chicago 1985.
28. WIGMORE, John H.: “List of Legal Novels”, Illinois Law Review, Vol. 2, 1908, s. 574.
29. WIGMORE, John H.: “A List of One Hundred Legal Novels,” Illinois Law Review, Vol. 17, 1922, ss. 26-41.