FRANSIZ İDARİ YARGILAMA HUKUKUNDA DÜZENLEYİCİ İŞLEMİN MAHKEME TARAFINDAN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI

Öz

Genel düzenleyici işlemlerin idari yargı kararıyla iptal edilmeleri durumunda, Fransız Hukuku’ndaki olağan uygulama, düzenlemenin geçmişe etkili bir şekilde ortadan kaldırılması şeklinde gerçekleşmektedir. Fransız Dopingle Mücadele Ajansı’nın profesyonel rugby oyuncusu bir sporcu hakkında verdiği geçici men kararına karşı açılan bir davada, Fransız Danıştayı idari işlemin yargı kararıyla yürürlükten kaldırılabilmesinin (abrogation) önünü açmıştır. 2020 yılında verilen bu kararın ardından, 2021 tarihli “Association ELENA” kararı ile bu uygulama devam etmiş ve Fransız Hukukunda Conseil d’Etat’nın genel düzenleyici işlemleri yürürlükten kaldırma yetkisi tamamen yerleşmiştir. Buna göre, dava tarihi itibariyle hukuka uygun olup da kanun değişikliği sonucu hukuka aykırı hale gelen bir yönetmelik açısından örneğin, Fransız Danıştayı bunun kendisi tarafından yürürlükten kaldırılabileceğine karar vermektedir. Hatta bunun yürürlükten kaldırma tarihini, bir geçiş süreci öngörme adına, gelecekte bir tarih olarak da belirleyebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fransız İdari Yargılama Hukuku
• Genel Düzenleyici İşlemlerin Denetimi
• Mahkeme Tarafından Yürürlükten Kaldırma
• Fransız Danıştayı Uygulaması
• Conseil d’Etat Kararları

JUDICIAL REPEAL OF REGULATORY ACTS IN FRENCH ADMINISTRATIVE PROCEDURAL LAW

Öz

In French law, where general regulatory acts are annulled by a decision of the administrative judiciary, the prevailing approach traditionally consists in eliminating the regulation with retroactive effect. Nevertheless, in proceedings brought against a provisional suspension decision imposed by the French Anti-Doping Agency on a professional rugby player, the French Conseil d’État opened the door to the judicial setting aside of an administrative act by way of abrogation. Following this 2020 decision, the same reasoning was upheld in the 2021 Association ELENA judgment, through which the Conseil d’État’s authority to abrogate general regulatory acts became firmly entrenched in French law. Accordingly, with respect to a regulation that was lawful at the time the action was initiated but subsequently became unlawful as a result of a legislative amendment, the Conseil d’État may rule that the regulation be abrogated by the court itself. Moreover, in order to allow for a transitional period, the court may determine that such abrogation shall take effect at a future date.

Anahtar Kelimeler

• French Administrative Procedural Law
• Judicial Review of General Regulatory Acts
• Court Ordered Repeal of Regulatory Acts
• Practice of the French Conseil d’État
• Decisions of the Conseil d’État

Kaynakça

1. BAILLEUL, David: “Les Nouvelles Méthodes Du Juge Administratif”, AJDA, 2004, s. 1626-1633.
2. CHARITE, Maxime: “Étrangère Au Pouvoir Du Juge Administratif, L’abrogation, Pourquoi Le Serait-Elle?”, 2021, s. 1-8, blogdroi-tadministratif.net/2021/12/03/etrangere-au-pouvoir-du-juge-administratif-labrogation-pourquoi-le-serait-elle/, (E.T. 29.10.2025).
3. CONDORELLI, Martina: “Modulation Des Effets De L’annulation Et Protection De La Sécurité Juridique De La Part Du Juge De L’excès De Pouvoir”, Il Diritto Dell’economia, C. 67, S. 106, 2021, s. 269-287.
4. DE FOURNOUX, Louis: “L'abrogation D'un Acte Réglementaire Par Le Juge De L'excès De Pouvoir”, RFDA, 2022, s. 67-70.
5. EVEILLARD, Gweltaz: Droit Administratif, La Semaine Juridique - Édi-tion Générale, 2022, S. 12, La Semaine De La Doctrine, La Chronique, s. 644-650.
6. KAPLAN, Gürsel: İptal Kararlarının Etki ve Sonuçlarının Zaman Yö-nünden Yargıç Tarafından Sınırlandırılması, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi C. 14, S. 2, 2013, s. 30-38.
7. LAMY, Valentin/BERNARDINI, Niels/DUBOIS, Simon: “Recours Pour Excès De Pouvoir: Évolution De L’office Du Juge En Cas De Changement De Circonstances”, 2022, s. 1-3, www.village-justice.com/articles/possibilite-saisir-juge-exces-pouvoir-conclusions-subsidiaires-fin-abrogation,42023.html, (E.T. 06.10.2025).
8. MAUREL, Raphael: “L’abrogation Juridictionnelle Aux Mains Du Juge De L’excès De Pouvoir, Une Adaptation Dans L’air Du Temps?”, La Lettre Juridique, 2021, s. 1-6, www.lexbase.fr/article-juridique/75606523-jurisprudence-labrogation-juridictionnelle-aux-mains-du-juge-de-lexces-de-pouvoir-une-adaptation-dan, (E.T. 01.10.2025).

9. ROUSSEL, Sophie: Conclusions, CE, 19 Kasım 2021, Association ELENA vd., no. 437141 ve 437142, 2021, s. 1-29, www.conseil-etat.fr/fr/arianeweb/CRP/conclusion/2021-11-19/437141?download_pdf, (E.T. 03.10.2025).
10. YASİN, Melikşah: “İdari Yargılama Usülünde Düzenleyici İdari İşlemle-rin İhmali Meselesi”, İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi, C. 16, S. 1, 2015, s. 10-27.