İŞ GÖREMEZLİK RAPORU: GEÇERLİLİĞİ, DELİL NİTELİĞİ VE AKSİNİN İSPATI

Öz

İş göremezlik raporu, işçinin sağlık durumu nedeniyle iş görme edimini geçici olarak yerine getiremediğini belgeleyen ve iş ilişkisi bakımından hukuki sonuçlar doğuran tıbbi nitelikte bir belgedir. Uygulamada bu raporlar, çoğunlukla işçinin devamsızlığı haklı kılan belgeler olarak kabul edilmekle birlikte, her durumda mutlak biçimde bağlayıcı olup olmadığı tartışmalıdır. Bu çalışmada iş göremezlik raporunun geçerlilik koşulları, hukuki niteliği ve iş yargılamasındaki ispat gücü değerlendirilmiştir. Raporun yetkili sağlık mercilerince usulüne uygun düzenlenmesinin önemi vurgulanmış; medeni usul hukuku bakımından resmî belge niteliği ve işçi lehine doğurduğu ispat karinesi incelenmiştir. Ayrıca sahte, gerçeğe aykırı, hatır ve fenne aykırı rapor kavramları karşılaştırılmış; raporun ispat gücünün somut olayın özellikleri ve hayatın olağan akışı birlikte dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İş Göremezlik
• İş Göremezlik Raporu
• Resmî Belge
• İspat
• Karine

MEDICAL INCAPACITY REPORTS: VALIDITY, EVIDENTIARY VALUE, AND REBUTTAL

Öz

A medical incapacity report is a medical document that certifies an employee is temporarily unable to perform their work due to a health condition. It has legal implications for the employment relationship. In practice, such reports are generally accepted as justifying for an employee’s absence, the extent to which they are universally binding remains controversial. This study evaluates the validity requirements, legal nature, and evidentiary value of medical incapacity reports in labour litigation. It emphasizes the importance of their proper issuance by authorised health authorities, examines the reports’ status as official documents under civil procedural law, and analyzes the rebuttable presumption that the reports create in favour of the employee. Furthermore, the study distinguishes between forged, false, courtesy, and medically improper reports. Finally, the study concludes that the evidentiary value of such reports should be determined in light of the specific circumstances of each case and the ordinary course of events.

Anahtar Kelimeler

• Incapacity for Work
• Medical Incapacity Report
• Official Document
• Evidence
• Presumption

Kaynakça

1. AKIN, Gülfer: “Belgede Sahtecilik Suçlarının Konusu Olarak Elektronik/Dijital Belge”, Bilişim Hukuku Dergisi, S. 1, 2021, s. 76-138.
2. ALİGBE, Patrick: “Die Krankmeldung im Arbeitsverhältnis”, Arb RAktuell, S. 11/12, 2013, s. 282-284, https://beck-online.beck.de, (15.11.2025).
3. ARSLAN ERTÜRK, Arzu: Türk İş Hukukunda İşçinin Sadakat Borcu, Onikilevha, İstanbul, 2010.
4. ATALAY, Oğuz: Medeni Usul Hukukunda Menfi Vakıaların İspatı, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayını, İzmir 2001.
5. ATALI, Murat/ERMENEK, İbrahim/ERDOĞAN, Ersin: Medeni Usul Hukuku, 7. Baskı, Yetkin, Ankara 2024.
6. ATEŞ, Merve: Türk Hukukunda Hastalık ve Analığın Hizmet Akdine Etkileri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2009.
7. BAYSAL, Ulaş: “Covid-19 Çalışanının Hastalığa Rağmen İş Görmesi (Presenteeism)”, EMO İzmir Şubesi Haber Bülteni, S. 359, 2020, s. 22-25.
8. BAYSAL, Ulaş: İşçinin Yetersizliğinden Kaynaklanan Geçerli Sebeple İş Sözleşmesinin Feshi, Adalet, Ankara 2011.

9. BARREİN, Anton/FUHLROTT, Micheal: “Folgen vorgetäuschter Arbeitsunfähigkeit, Auswirkungen der Rechtsprechungsänderung bei der Entgeltfortzahlung auf das Kündigungsrecht”, NZA, S. 20, 2024, s. 1377-1384, https://beck-online.beck.de, (05.03.2026).
10. BEER, Michel/FRİEMEL, Kilian: “Rückforderung von Entgeltfortzahlung: Handballspielen während Krankschreibung?”, ARP, 2025, s. 28-30, https://beck-online.beck.de, (24.03.2026).
11. BENKERT, Daniel: “Meldepflichten des Arbeitnehmers bei Krankheit und Unfall”, NJW-Spezial, 2023, s. 178-179, https://beck-online.beck.de, (09.02.2026).
12. BOECKEN, Winfried: “Probleme der Entgeltfortzahlung im Krankheitsfall”, NZA, 1999, s. 673-683, https://beck- online.beck.de, (10.12.2025).
13. BROLL, Matthias: “Schutz vor Missbrauch im System der Entgeltfortzahlung im Krankheitsfall”, NZA-RR, 2024, s. 633-640, https://beck-online.beck.de, (19.12.2025).
14. CANİKLİOĞLU, Nurşen: Hastalık ve Sakatlığın Hizmet Akdine Etkisi, Beta, İstanbul 2002.
15. CANİKLİOĞLU, Nurşen: “İş İlişkisinin Sona Ermesi ve Kıdem Tazminatı” içinde Yargıtay’ın İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi Semineri 2017, Onikilevha, İstanbul 2019, s. 185-368. (İş İlişkisinin Sona Ermesi)
16. CİVAN, O. Ersin: İşçinin Yan Yükümlülükleri, 1. Baskı, Beta, İstanbul 2021.
17. ÇELİK, Nuri/CANİKLİOĞLU, Nurşen/CANBOLAT, Talat/ÖZKARACA, Ercüment: İş Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 36. Baskı, Beta, İstanbul 2023.
18. ÇİÇEK, Niyazi: “Hukuksal Geçerlilik Bakımından Resmi Belgelerin Biçimsel Özellikleri”, Amme İdaresi Dergisi, C. 40, S. 4, 2007, s. 133-153.
19. ÇİL, Şahin: İş Hukuku Yargıtay İlke Kararları 2019-2021 Yılları, 9. Baskı, Yetkin, Ankara 2022.
20. DEMİR, C. Arif: Hastalığın İş İlişkisine Etkisi, Filiz Kitapevi, İstanbul 2021.
21. DOĞAN, Koray: “Ceza Hukukunda Belge Kavramı”, CHD, S. 14, 2010, s. 51-66.
22. DURAL, Mustafa/SARI, Suat: Türk Özel Hukuku C. I Temel Kavramlar ve Medeni Kanunun Başlangıç Hükümleri”, Filiz Kitabevi, İstanbul 2018.
23. DÜLGER, M. Volkan: “Belgede Sahtecilik Suçlarının Konusu Olarak Elektronik Belge”, Belgede Sahtecilik Suçları Sempozyumu, TOBB ETÜ Sosyal Tesisleri Ankara 21-23 Ekim 2019, Melek Metbaa&Promosyon Hizmetleri, Ankara 2020, s. 155-190.
24. EDİS, Seyfullah: Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri, 6. Baskı, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, Ankara 1997.
25. ERBAŞ, Rahime: “Kamu Görevlisi Olmayan Sağlık Mesleği Mensuplarının Gerçeğe Aykırı Belge Düzenlemesi Suçu (TCK m.210/2)”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 71, S. 1, 2013, s. 331-352.
26. ERDAĞ, A. İhsan: “Tıp Ceza Hukukunda Belgede Sahtecilik Suçu (Sağlık Mesleği Mensupları Tarafından İşlenebilecek Olan Belgede Sahtecilik Suçu)”, içinde Tıp Ceza Hukukunun Güncel Sorunları V. Türk Alman Tıp Hukuku Sempozyumu 28 Şubat- 1 Mart 2008, Türkiye Barolar Birliği, Ankara 2008, s. 534-564.
27. ERGİN, Hediye: Türk ve Alman Hukukunda İş Sözleşmesinin Sağlık Nedeniyle Sona Ermesi, 1. Baskı, Beta, İstanbul 2009.
28. ERMAN, Sahir: “Evrakta Sahtekârlık Suçlarında “Varaka” Mefhumu”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 15, S. 1, 2011, s. 167-197. (Varaka)
29. ERMAN, Sahir: Sahtekârlık Suçları, Ticari Ceza Hukuku – III, İstanbul 1981.
30. GÖK, Ertuğrul: “Hekimlerin Yükümlülükleri”, içinde Karın Ağrısı, (ed. Şen, Ahmet), Nobel Tıp Kitabevi, İstanbul 2019, s. 475-487.
31. GÖKCAN, H. Tahsin: “Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m. 204)”, Ankara Barosu Dergisi, S. 3, 2009, s. 93-126. (Resmî Belge).
32. GÖKCAN, H. Tahsin: “Özel Belgede Sahtecilik Suçu (TCK m. 207)”, Ankara Barosu Dergisi, S. 1, 2010, s. 209-236.
33. GÖKCEN, Ahmet: Belgede Sahtecilik Suçları (m. 204-212), 4. Baskı, Adalet, Ankara 2016.
34. GÖKSU, Mustafa: “6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Senetle İspat Kuralları ve Bunların İstisnaları”, Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 1, 2011, s. 53-65.
35. GÖKSU, Mustafa: Hukuk Yargılamasında Elektronik Delil (1086 Sayılı HUMK ve 6100 Sayılı HMK Çerçevesinde), Adalet, Ankara 2011. (Elektronik Delil).
36. GÖZEL, Arif: “Belgede Sahtecilik Suçlarının Konusu Olarak Belge ve Elektronik Belge”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 5, S. 1, 2015, s. 143-201.
37. GÜNER, Sedat: “Belgede Sahteciliğin 213, 4208, 5237 ve 5607 Sayılı Kanunlar Yönünden İrdelenmesi”, Gümrük Ticaret Dergisi, S. 4, 2014, s. 38-52.
38. GÜNEY TUNALI, Işıl: Hekimin Tıbbi Müdahalede Bulunma Yükümlülüğünün Sınırları, Seçkin, Ankara 2020.
39. HAKERİ, Hakan: Tıp Hukuku, 11. Baskı, Seçkin, Ankara 2016.
40. HAKERİ, Hakan: Tıp Ceza Hukuku, 2. Baskı Güncellenmiş, Seçkin, Ankara 2022.
41. HEİDER, Benjamin: “Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung per WhatsApp, Auswirkungen der Aufhebung des Fernbehandlungsverbots auf die Erteilung von Arbeitsunfähigkeitsbescheinigunge”, NZA, S. 5, 2019, s. 288-290, https://beck-online.beck.de, (03.01.2026).
42. HROMADKA, Wolfgang/MASCHMANN, Frank: Arbeitsrecht Band 1 Individuarbeitsrecht, 8. Baskı, Springer, Berlin 2023.
43. İTİŞGEN, Rezzan: “Resmi Belgede Sahtecilik Suçu”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 8, S. 84, 2013, s. 49-61.
44. JUNKER, Abbo: Grundkurs Arbeitsrecht, 22. Baskı, C.H.BECK, Münih 2023.
45. KABAKÇI, Mahmut: “Haklı Fesih Nedeni Olarak İstirahat Raporu”, Hukuk ve Adalet Eleştirel Hukuk Dergisi, C. 15, S. Özel Sayı, 2023, s. 137-138.
46. KALE, Serdar/KESER, Salih: “Medeni Yargılama Hukukunda Delil Sistemi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın’a Armağan, C. 21, S. 2, 2015, s. 701-725.
47. KESER, Salih: Medeni Yargılama Hukukunda Delil Başlangıcı, Onikilevha, İstanbul 2016.
48. KILINÇ, Ayşe: “Hukuk Muhakemeleri Kanunundaki Düzenlemeler Çerçevesinde Belge ve Delil Başlangıcının Delil Değeri”, Başakşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 15, S. 187-188, 2020, s. 197-220.
49. KIZILARSLAN, Hakan: Ceza muhakemesi, Adli Tıp, Adli Bilimlerde Vücudun Muayenesi ve Örnek Alma, Ankara 2007.
50. KİTAPÇIOĞLU YÜKSEL, Tülay: “Kamu Görevlisi Sağlık Mesleği Mensubu Tarafından İşlenen Resmi Belgede Sahtecilik Suçu (Türk Ceza Kanunu m. 204/2)”, 7. Uluslararası Asos Congress Hukuk Sempozyumu, s. 753-798.
51. KLEİNEBRİNK, Wolfgang: “Der richtige Umgang mit dem hohen Beweiswert der Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung”, Arbeitsschutz in Recht und Praxis, S. 2, 2024, s. 42-46, https://beck-
52. online.beck.de, (15.02.2026).
53. KONURALP, Haluk: Medeni Usul Hukukunda İspat Kurallarının Zorlanan Sınırları, Yetkin, Ankara 2009.
54. LEPKE, Achim: Kündigung bei Krankheit, 16. Baskı, Erich Schmidt Verlag, Berlin 2018.
55. LEPKE, Achim: “Krankheitsbegriff im Arbeitsrecht”, NZA-RR, 1999, s. 57-63, https://beck-online.beck.de, (01.11.2025), Hastalık.
56. MİKA, Jakub/KOCH, Silva: “Beweiswert der Arbeitsunfähigkeits-bescheinigung und dessen Erschütterung: Die aktuelle Entwicklung der Rechtsprechung”, ARP, 2025, s. 79-83, https://beck-online.beck.de, (25.03.2026).
57. MOLLAMAHMUTOĞLU, Hamdi/ASTARLI, Muhittin/BAYSAL, Ulaş: İş Hukuku, 7. Baskı, Lykeion, Ankara 2022.
58. NOTZON, Matthias: “Krankmeldung und Abmeldepflichten – Pflich ten des Arbeitnehmers im Krankheitsfall”, öAT, 2014, s. 134-137, https://beck online.beck.de, (21.12.2025)
59. OCAK, Saim/DUMAN, Barış/ÖZER, H. Duygu/YILMAZ, Dursun: Yargı Kararları Işığında Geçerli
60. Sebeple Feshe İlişkin İşçi Davranışları, 1. Baskı, Adalet, Ankara 2022.
61. ÖZALP, Tuba/ÖZALP, Faruk: Hekimin Cezai Sorumluluğu, 2. Baskı, Seçkin, Ankara 2016.
62. ÖZBEK, V. Özer/DOĞAN, Koray/BACAKSIZ, Pınar: Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 17. Baskı, Seçkin, Ankara 2022.
63. ÖZDEMİR, Hayrunnisa: “Hekimin Hukuki Sorumluluğu”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 1, 2016, s. 33-81, https://dergipark.org.tr, (04.11.2025).
64. ÖZDEMİR, Erdem: İş Uyuşmazlıklarında İspat C. 1, C. 2, C. 3, 1. Baskı, Onikilevha, İstanbul 2025.
65. ÖZER, Tülay: Medeni Usul Hukuku Bakımından Belge ve Adi Senette Sahtelik İddiası, Yayınlamamış Doktora Tezi,
66. İstanbul 2019.
67. ÖZKAN, Z. Aslı: “Hekim Raporlarının Türleri ve Düzenlenmesi”, Yaşar Hukuk Dergisi, C. 3, S. 1, 2021, s. 1-42.
68. ÖZKAYA FERENDECİ, H. Özden: “Yeni Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki Belge Terimi ve İspat Hukukundaki Yeri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 16, S. Özel Sayı, Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez’e Armağan, 2015, s. 813-830.
69. ÖZTEL, Ahmet: “Adli Belge İncelemesinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, TBBD, S. 50, 2004, s. 152-161.
70. ÖZTÜRK YILMAZ, Berna/ASTARLI, Muhittin: “İş Yargılamasında “Hayatın Olağan Akışı” Kavramının Rolü”, Çalışma ve Toplum, S. 1, 2025, s. 39-84.
71. PANCAROĞLU, Başar: “Sahte ve Gerçeğe Aykırı Belge Kavramlarının Ceza Hukuku Bağlamında
72. Değerlendirilmesi ve Sonuçları”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırmaları Dergisi, C. 28, S. 2, 2022, s. 806-847.
73. PEKCANITEZ, Hakan/ATALAY, Oğuz/ÖZEKES, Muhammet: Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 13. Baskı, Onikilevha, İstanbul 2025.
74. PEKCANITEZ, Hakan/ÖZEKES, Muhammet/AKKAN, Mine/TAŞ KORKMAZ, Hülya: Medeni Usul Hukuku Cilt II, 15. Baskı, Onikilevha, İstanbul 2017.
75. RBİB, Abdelkader: “Erschütterung des Beweiswerts von Arbeitsunfähigkeitsbescheinigungen”, NZA, 2025, s. 1286-1291, https://beckonline.beck.de, (24.03.2026).
76. SARIGÜL ATA, Bersun: “Belge ve Belgenin Delil Kuvveti”, Ankara Barosu Dergisi, S. 1, 2020, s. 1-40.
77. SARITAŞ, Hatice: Hasta Hakları Açısından Hekimin Sorumluluğu, Bilge Yayınevi, Ankara 2005.
78. SEEL, H. Alexander: “AU-Bescheinigungen – Wie weit reicht der Beweiswert?”, öAT 2025, s. 136-139, https://beck- online.beck.de, (25.03.2026).
79. SENYEN KAPLAN, Emine: “İşverenin Sağlık Gözetimi Yükümlülüğü ve Hekim Raporlarının Hüküm ve Sonuçları”, Çimento İşveren, C. 28, S. 3, 2014, s. 18-35.
80. SCHUNDER, Achim: “Kündigung wegen Krankheit”, NZA-Beilage, 2015, s. 90-96, https://beck-online.beck.de, (03.11.2025)
81. SÖZER, A. Nazım: Hasta İşçinin İş İlişkisi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İzmir 1981. (Hasta İşçi)
82. SÖZER, A. Nazım: İşçi, Bağımsız Çalışan ve Kamu Görevlileri Bakımından Türk Sosyal Sigortalar Hukuku, Güncellenmiş 6. Baskı, Beta, İstanbul 2023.
83. STEİN, Jürgen/ROTHE, Isabel/SCHLEGEL, Rainer: Gesundheitsmannagement und Krankheit im Arbeitsverhaltnis, 3. Baskı, C.H.BECK, Münih 2025.
84. STÜCKMANN, V. Roland: “„Krankfeiern” und „Krankschreiben” – Überlegungen zur Entgeltfortzahlung im
85. Krankheitsfalle”, NZS, S. 12, 1994, s. 529-537, https://beckonline.beck.de, (21.11.2025).
86. SÜMER, H. Hadi: İş Hukuku Uygulamaları, 7. Baskı, Seçkin, Ankara 2019. ŞAN, Sedat: “Resmi Belgede Sahtecilik”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 10, S. 106, 2015, s. 136-144.
87. TANRIVER, Süha: Medeni Usul Hukuku, Güncellenmiş 5. Baskı, Yetkin, Ankara 2024.
88. TAŞCI, B. İzzet: “Kamuda Çalışan Hekimlere Tabip Odalarınca Disiplin Cezası Verilmesi Sorunu”, Ombudsman Akademik, Y. 8, S. 16, 2022, S. 257-286, https://dergipark.org.tr, (25.12.2024).
89. TEKİN, Nurullah: “Resmi Belgede Sahtecilik Suçunda Bazı Özel Durumlar”, TAAD, S. 19, 2014, s. 903-941.
90. TÜTÜNCÜLER, Ebru: Sağlık Hukukunda İntörnlük, İstanbul Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2023.
91. TUNCAY, Can/EKMEKÇİ, Ömer: Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri, Yenilenmiş 19. Baskı, Beta, İstanbul 2017.
92. UFFMANN, Katharina: “Arbeitsunfähigkeit und deren Bescheinigung – ein Rechtsbereich im strukturellen Umbruch”, NZA, 2024, s. 217-228, https://beckonline.beck.de, (24.03.2026).
93. UMAR, Bilge: Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, 2. Baskı, Yetkin, Ankara 2014.
94. ÜNAL, Canan: Özürlülerin Sosyal Güvenlik Hakları, 1. Baskı, Beta, İstanbul 2012.
95. ÜNAL KAYA, Hilal: “Türk ve Alman Medeni Usul Hukukunda Karşı Tarafın Elindeki Belgeye Ulaşabilme İmkânları”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 67, S. 4, 2018, s. 783-806.
96. YILDIZ, Ferhat: “Belgede Sahtecilik ile VUK’da Düzenlenen Sahte Belge Düzenleme Suçlarının Aldatma Kabiliyeti Yönünden Karşılaştırılması”, TAAD, Y. 21, S. 48, 2021, s. 543-576.
97. YURTCAN, Erdener: Yargıtay Kararları Işığında Sahtecilik Suçları, 3. Baskı, Türkiye Barolar Birliği, Ankara 2018.