Araştırma Makalesi

TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Cilt: 34 Sayı: 3 24 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Demokrasi, siyasal iktidarın kaynağını halk iradesinden alan ve karar alma süreçlerine halkın katılımını öngören bir yönetim biçimidir. Nüfus yoğunluğu, coğrafi genişlik ve idari kararların teknik niteliği doğrudan demokrasinin yaygın uygulanmasını güçleştirdiğinden temsili demokrasi esas model hâline gelmiş; ancak halkın yönetime yalnızca seçimlerde katılması yeterli görülmeyerek referandum gibi araçları içeren yarı doğrudan demokrasi modelleri gelişmiştir. Bu çalışma, "idari referandumu" İsviçre, Almanya ve Türkiye örnekleri üzerinden incelemektedir. İsviçre’de yaygın biçimde uygulanan bu mekanizma, karar alma süreçlerini yavaşlatabilmekte ve bazı kararları yargı denetimi dışında bırakabilmektedir. Almanya’da idari referandum ancak eyalet ve yerel düzeyde, sınırlı hâllerde mümkündür; Türk hukukunda ise ulusal düzeyde halkoylaması esas olarak anayasa değişiklikleriyle sınırlıdır. Çalışmada, genel ve bağlayıcı bir idari referandum mekanizmasının hukuk devleti, kuvvetler ayrılığı ve seçmen çevresinin belirlenmesi bakımından doğuracağı sorunlar ortaya konulmakta ve mevcut anayasal çerçevede uygulanabilir olmadığı ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKYILMAZ, Bahtiyar: “Milli Egemenlik Kavramının Gelişimi”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 2, S. 2, 1998.
  2. AKYILMAZ, Bahtiyar: “Takdir Yetkisinin Yargısal Denetimi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, C. 1, S. 1, 2014, s. 23-57.
  3. AKYILMAZ, Bahtiyar/SEZGİNER, Murat/KAYA, Cemil: Türk İdare Hukuku, 19. Baskı, Ankara 2025.
  4. ANAYURT, Ömer: Anayasa Hukuku Genel Kısım: Temel İlkeler, Kavram ve Kurumlar, 2. Baskı, Ankara 2019.
  5. ATAR, Yavuz: Türk Anayasa Hukuku: Cumhurbaşkanlığı Sistemi ve Diğer Değişikliklere Göre Güncellenmiş, 13. Baskı, Ankara 2019.
  6. AUER, Andreas/ARX, Nicolas VON: “Direkte Demokratie ohne Grenzen? Ein Diskussionsbeitrag zur Frage der Verfassungsmässigkeit von Einbürgerungsbeschlüssen durch das Volk”, Aktuelle Juristische Praxis (AJP), 2000, s. 923-935.
  7. AVCI, Adem: Karşılaştırmalı Hukuk Bağlamında İdari Yargıda Dava Ehliyeti, 2024.
  8. BAĞÇECİ, Hamide: Siyasal Katılım Aracı Olarak Referandum: Türkiye ve Avrupa Birliği Uygulamaları, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İdare Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

24 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

2 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 34 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çelik, D. (2026). TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 34(3), 1415-1491. https://doi.org/10.15337/suhfd.2003891
AMA
1.Çelik D. TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;34(3):1415-1491. doi:10.15337/suhfd.2003891
Chicago
Çelik, Dursun. 2026. “TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 34 (3): 1415-91. https://doi.org/10.15337/suhfd.2003891.
EndNote
Çelik D (24 Eylül 2026) TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 34 3 1415–1491.
IEEE
[1]D. Çelik, “TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 3, ss. 1415–1491, Eyl. 2026, doi: 10.15337/suhfd.2003891.
ISNAD
Çelik, Dursun. “TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 34/3 (24 Eylül 2026): 1415-1491. https://doi.org/10.15337/suhfd.2003891.
JAMA
1.Çelik D. TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;34:1415–1491.
MLA
Çelik, Dursun. “TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 3, Eylül 2026, ss. 1415-91, doi:10.15337/suhfd.2003891.
Vancouver
1.Dursun Çelik. TÜRK HUKUKUNDA İDARİ KARARLARIN HALKOYLAMASINA SUNULMA İMKÂNI: İSVİÇRE VE ALMAN HUKUKU EKSENİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 24 Eylül 2026;34(3):1415-91. doi:10.15337/suhfd.2003891

 

Our journal's publisher website address:  https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

 

Address and e- mail


Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE


press@selcuk.edu.tr
 


Coordinator


Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr


Support Contact
 

Dr. Selahattin ALAN

salan@selcuk.edu.tr


Phone

0 (332) 223 14 12