Osmanlı Ceza Muhakemesinde Sulh (Uzlaştırma)
Öz
İslam hukukunda yaptırımı naslarla belirlenmiş altı suç tipi vardır. Bunlardan kişilere karşı işlenen kasten öldürme ve yaralama suçlarında kısas cezası verilebilmesi için kısas talebi olmalıdır. Bu talepten önce veya sonra (infazın tamamlanmasına kadar) uzlaşma ve kısas talebinden vazgeçilmesi halinde kısas cezası düşer.
Hem topluma hem de kişilere karşı işlenen ancak kişi haklarının baskın olduğu suç tipleri olan kazif ve hırsızlık suçlarının takibi de şikayete bağlıdır. Bu suçlarda uzlaşma/şikayetten vazgeçme hükmün verilmesine kadar mümkündür ve asli cezayı düşürür. Topluma karşı işlenen hırabe ve zina suçlarında resen takibat yapılır ve uzlaşmanın asli cezanın verilmesine etkisi olmaz.
Tazir suçlarından devlete yönelik olan ridde ve bağy suçları ile kamu sağlığına yönelik olan şürb suçunda da takibat resen yapılır ve uzlaşma düşünülemez.
Kişilere karşı işlenen çocuk düşürme, taksirle öldürme ve taksirle yaralamada takibat şikayete bağlıdır, uzlaşma cezayı düşürebilir.
Osmanlı ceza muhakemesinde İslam hukukunun esaslarına bağlı kalınmış, uzlaşma kapsamındaki suçların çoğu uzlaşma ile sonuçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- İÇEL-SOKULLU-AKINCI-ÖZGENÇ-SÖZÜER-MAHMUTOĞLU-ÜNVER, İçel Yaptırım Teorisi, İst.2000. BİLMEN, Ö. Nasuhi (ö.1971): Hukuk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kamusu, İst.1975, VIII/89, No:30.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hukuk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mustafa Avcı
0000-0002-7453-8431
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
10 Ağustos 2017
Gönderilme Tarihi
19 Haziran 2017
Kabul Tarihi
27 Temmuz 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 25 Sayı: 1
Cited By
FAİL-MAĞDUR UZLAŞTIRMASINDA AYIRT ETME GÜCÜNE SAHİP ÇOCUĞUN KATILIM HAKKI VE KANUNî TEMSİLİ
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1006494İslam-Osmanlı ve Modern Türk Hukuku'nda Sulh Sözleşmesi ve Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarına Mukayeseli Bir Bakış
Hitit İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.14395/hid.953936ŞERİYE SİCİLLERİ IŞIĞINDA GALATA’DA BORÇLAR HUKUKU VE UYGULAMALARI (17. YÜZYILIN İKİNCİ YARISI)
History Studies
https://doi.org/10.9737/historystudies.1327804XVIII. Yüzyıl Amasya’sında Hukuk, Kadın ve Şiddet
Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1417531UZLAŞTIRMA KURUMUNUN AŞİL TOPUĞU: MÜZAKERELERİN GİZLİLİĞİ İLKESİ
Türkiye Adalet Akademisi Dergisi
https://doi.org/10.54049/taad.1751108