İslam Hukuku Açısından Kripto Paralar ve Blockchain Şifreleme Teknolojisi
Öz
Para kavramı ihtiyaçlara ve teknolojideki gelişmelere bağlı olarak tarih boyunca değişim göstermiştir. Elektronik para kavramından sonra şimdi de kripto para kavramı küçük tasarruf sahiplerinden büyük devletlere varıncaya kadar hepimizin gündemine girmiş durumda. Kripto para kavram ve sistemi, bilişim ve ekonominin yanı sıra din ve hukuk tarafından da irdelenmeye muhtaçtır. Kripto para sistemine peşinen taraftar veya karşı olmak yerine, borsa, bankacılık, kredi gibi kavram ve sistemlerin geçirdiği dönüşümü dikkate alarak konuya dair çok boyutlu değerlendirmeler yapılması zaruret arz etmektedir. Bu çalışmada farklı yaklaşımlar arasında karşılaştırmalarda bulunarak İslam hukuku cephesinden konuya temas etmeye gayret göstereceğiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ACAR Ali, “İslami İktisadın Esasları İsimli Kitabın Para ve Faiz İle İlgili Kısımların İncelenmesi”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sayı XVI.ADIAN Sam, İslam İktisat Teorisi ve Toplumsal Mekanizmalar, Hongkong 2016.el-AKÎL Abdullah b. Muhammed b. Abdülvehhab, el-Ahkâmu’l-Fıkhiyyetü’l-Muteallika bi’l-Amelâti’l-Elektruniyye, el-Memleketu’l-Arabiyyetü’s-Suûdiyye Vezâretü’t-Ta’lîm el-Câmiatü’l-İslâmiyye bi’l-Medîneti’l-Münevvere http://iefpedia.com/arab/wp-content/uploads/2018/01/Bitcoin4.pdfAKGÜNDÜZ Ahmed, Karşılaştırmalı Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye (Mecelle Ta’dilleri ve Gerekçeleri İle Birlikte), Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul 2013.ALİ HAYDAR Hocaefendizade, Dureru’l-Hukkâm Şerhu Mecelleti’l-Ahkâm, Dâru Alemi’l-Kütüb, Beyrut 2003.ARAZ Yunus, “İslam Hukuku Açısından Menfaat ve Menfaat İçerikli Bazı Tasarruflar”, İLTED, Erzurum 2016/2, Sayı 46.AREN Sadun Aren, İstihdam, Para ve İktisadi Politika, Bilgi Yayınevi, Ankara 1968.ALLÂM Şevki İbrahim, “Tedâvül Umleti’l-Bitkoin ve Teâmül bihâ”http://www.dar-alifta.org/ar/ViewFatwa.aspx?sec=fatwa&ID=14139 ALTAN Mikail, “Faizsiz Bankacılığın Temelleri”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sayı XVI, 2010. ARAL Namık Zeki, Para Meselesi ve Bretton Woods Konferansı, Alaattin Kral Matbaacılık, Ankara (t.y.).ATEŞ Ateş, “Bitcoin: Sanal Para ve Vergileme”, Vergi Sorunları Dergisi, Yıl 37, Sayı 308, Mayıs 2014.AYDIN Mehmet Âkif, “Cuâle” Maddesi, TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt VIII.BAGUS Philipp Bagus, “The Quality of Money”, The Quarterly Journal of Austrian Economics 12, No 4 (2009).BOZDOĞANOĞLU “Sanal Para Birimi Bitcoin’in Kayıtdışı Ekonomi ile Karapara Faaliyetlerine Etkisi ve Vergilendirilmesi”, Mali Hukuk Dergisi, Cilt 10, Sayı 111, Mart 2014.ÇARKACIOĞLU, Abdurrahman, Kripto-Para Bitcoin, Aralık 2016, s.4-5 http://www.spk.gov.tr/SiteApps/Yayin/YayinGoster/1130DAS Amaresh, “Money as a Medium of Exchange: Then and Now: Can Technology be a Facilitator of Exchange?”, Global Journal of Management and Business Research: B Economics and Commerce Volume 15, Issue 11, Version 1.0, Year 2015.DEMİR Fahri Demir, İslam Hukukunda Mülkiyet Hakkı ve Servet Dağılımı, Medikomat, Ankara 1993.ed-DESSÛKÎ Şemsüddîn eş-Şeyh Muhammed Arafe, Hâşiyetü’d-Dessûkî alâ Şerhi’l-Kebîr, Îsâ el-Bâbî el-Halebî ve Şürakâuh, t.y. y.y.,DİB DİN İŞLERİ YÜKSEK KURULU https://kurul.diyanet.gov.tr/Karar-Mutalaa-Cevap/38212/dijital-kripto-paralarin-kullaniminin-dini-hukmu-nedir- DÜNYA Şevki Ahmed Dünya, el-Cuâle ve’l-Istısnâ’, el-Benku’l-İslâmî li’t-Tenmiye el-Ma’hedü’l-İslâmi li’l-Buhûs ve’t-Tedrîb, t.y. y.y.ECB (European Central Ban) Virtual Currency Schemes - A Further Analysis, Frankfurt 2015. https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/virtualcurrencyschemesen.pdfEGE Börteçin, “Sanal Dünyanın Gerçek Parası: Bitcoin”, Bilim ve Teknik, Kasım 2013 Sayısı.ERDOĞAN Mehmet, Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, İstanbul 2010.ERGİN Feridun, Para ve Faiz Teorileri, Beta Yayım Dağıtım, İstanbul 1983.ESKİCİOĞLU Osman, “İslam’da Ekonomik Sistem”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sayı 16, 2010.EVANS Charles W., “Bitcoin in Islamic Banking and Finance”, Journal of Islamic Banking and Finance, June 2015, Volum 3, No 1.GÖZÜBENLİ Beşir, “İslam Hukuk Literatüründe Para”, Para Faiz ve İslam, Çınar Matbaası, İstanbul 2015. ____________: “Semen” Maddesi, TDV İslam Ansiklopedisi, XXXVI.el-HASENÎ Ahmed, İslam’da Para, Çeviren Adem Esen, İz Yayıncılık, İstanbul 1996.İBN KUDÂME Muvaffakuddîn Ebû Muhammed Abdullah b. Ahmed Muhammed b. Kudâme el-Makdisî, el-Mukni’ fî Fıkhi’l-İmâm Ahmed b. Hanbel eş-Şeybânî, Mektebetü’s-Sevâdey, Cidde 1421/ 2000.İBN ÂBİDÎN Muhammed Emin, Reddü’l-Muhtâr ale’d-Dürri’l-Muhtâr, Dâru Âlemi’l-Kütüb, Riyad 2003.KARAMAN Hayrettin, “Sanal para (bitcoin, bitpara)” https://www.yenisafak.com/yazarlar/hayrettinkaraman/sanal-para-bitcoin-bitpara-2041314KELEŞ Ali, İslam’a Göre Para Kavramı, Doktora Tezi (Uludağ Üniversitesi), Bursa 1998.KEYDER, Nur, Para: Teori, Politika, Uygulama, Bizim Büro Yay., Ankara 1993.KİSBET Mustafa, “İslam Hukukuna Göre Satılan Malın Kabzı ve Hükümleri”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Sayı XVI, 2010.LO Stephanie- Christina Wang, “Bitcoin is a Money”, Current Policy Perspectives, Federal Reserve Bank of Boston, 14-4MÂLİK Mâlik, Muvatta’, (Kitâbu’l-Akdiye, Bâbu’l-Kadâ), Hadis No 1461.MAURER Bill, “The Anthropology of Money”http://www.anthro.uci.edu/~wmmaurer/bio/Maurer-AR.pdfMÜSLİM Ebû'l-Huseyn b. el-Haccâc, el-Câmiu's-Sahîh, Dâru Sahnûn-Çağrı Yay., İstanbul 1992.ORHAN Osman- Seyfettin Erdoğan, Para Politikası, Avcı Ofset, İstanbul 2002.ORMAN Sabri, “Modern İktisat Literatüründe Para Kredi ve Faiz”, Para Faiz ve İslam, Çınar Matbaası, İstanbul 2015.ÖZGÜVEN Ali, İktisat Bilimine Giriş, Filiz Kitabevi, İstanbul 1989ÖZTÜRK Nurettin- Asuman Koç, “Elektronik Para, Diğer Para Türleriyle Karşılaştırılması ve Olası Etkileri”, SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, XI, 2013.ÖZYETGİN Melek, “Eski Türklerde Ödeme Araçları, Kağıt para Çav’ın Kullanımı” , Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, Ankara 2004.PILKINGTON Marc, Blockchain Technology: Principles and Applications, Research Handbook on Digital Transformations, 2016.NAKAMOTO Satoshi, “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System”http://www.bitcoin.org/bitcoin.pdfes-SERAHSÎ Şemsüddîn, el-Mebsût, Dâru’l-Ma’rife, Beyrut t.y. eş-ŞÎRÂZÎ Ebû İshâk İbrâhim b. Ali b. Yûsuf, el-Mühezzeb fî Fıkhi'l-İmam eş-Şâfiî, Dârü'l-Ma’rife, Beyrut 2003.THORNTON Daniel L., “Money in a Theory of Exchange” https://files.stlouisfed.org/files/htdocs/publications/review/00/01/0001dt.pdfet-TÛSÎ Ebû Ca’fer Muhammed b. el-Hasen b. Ali, el-Mebsût fî Fıkhi’l-İmâmiyye, el-Mektebetü’l-Murtadaviyye, Tahran t.y.USLU Rıfat, “İslam Hukukunda Para Birimleri”, İslami Araştırmalar Dergisi, XXV-I, 2014.VON MISES Ludwig, The Theory of Money and Credit, İngilizceye Çev. H. E. Batson, Yale University Press, y.y. 1953
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hukuk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hasan Doğan
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
13 Eylül 2018
Gönderilme Tarihi
30 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
23 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 26 Sayı: 2
Cited By
Sanal (Kripto) Para Birimlerinin İslam Hukuku Açısından Değerlendirilmesi
Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.32711/tiad.964131FUNDAMENTALS OF NOVEL ISLAMIC MONETARY SYSTEM FOR THE CONTEMPORARY AGE
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)
https://doi.org/10.54863/jief.875849DİJİTAL GELİŞMELER KAPSAMINDA SOSYO-EKONOMİK YAŞAM VE DİN: KRİPTO PARA ÖRNEĞİ
ATEBE
https://doi.org/10.51575/atebe.1020766İSLÂM HUKUKUNA GÖRE SATIM SÖZLEŞMESİ AÇISINDAN NFT VE METAVERSE ÜRÜNLER
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.33415/daad.1117984MUHASEBE VE FİNANS PERSPEKTİFİNDEN KRİPTO PARA BİRİMLERİ
Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18221/bujss.1116790THE COMPARISON RETURN OF ISCOIN WITH THE OTHER RETURN OF ALTE<RNATIVE INVESTMENT INSTRUMENTS
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)
https://doi.org/10.54863/jief.1141613Çağdaş İslâm Hukukçularının Kripto Paraların Meşruiyetine Dair Görüşlerinin Analizi
Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35415/sirnakifd.894874Dijitalleşmenin Dini Hükümlere Etkisi: Metaverse Örneği
Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1227877İslâm İktisadında Kripto Paraların Yeri ve Zekâtı
Amasya İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.18498/amailad.1508130BLOCKHAIN TEKNOLOJİSİ VE KRİPTO VARLIKLARIN İSLAM FIKHINDAKİ YERİ
Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.29106/fesa.1656028Kripto Paranın Yasa Dışı Kullanımı ve Türkiye’nin Mücadele Süreci
Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1605360İslâm Hukuku’nda Paranın Devlet Otoritesi ile Bağlantısı -Metalden Dijitale Bir Değerlendirme-
Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58568/firatilahiyat.1148135