Terör Suçlarıyla Mücadelede Yeni Konsept: Önalan Suçları - BGH Kararları Işığında Almanya Örneği

Öz

Bir fiilin cezalandırılabilmesi için belirli bir nitelik ve niceliğe ulaşması gere-kir. Bu bakımdan, bir suçun hazırlık hareketi evresi kural olarak ceza hukuku sorumluluğunu gerektirmez. Buna karşılık, bazı hazırlık hareketleri müstakil suçlar olarak düzenlenerek cezalandırılması amaçlanmaktadır. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme, üye olma, yardım etme fiilleri de esasında işlenmesi amaçlanan suçlar bakımından birer hazırlık hareketi niteliğindedir. Ancak korudukları hukuki değer göz önüne alınarak ilgili fiiller, hem Alman hem de Türk kanun koyucular tarafından müstakil birer suç olarak düzen-lenmiştir. Böylece esasında hazırlık hareketi niteliğindeki söz konusu fiillerin cezalandırılması mümkün olmaktadır. Bu çalışmada, “önalan suçları” olarak ifade edilen ve özellikle terör (örgüt) suçları bakımından “hazırlık hareketi” oluşturan bazı fiillerin cezalandırılmasına yönelik devam eden eğilim, konuya ilişkin BGH kararları ışığında suç genel teorisi ve ceza hukuku temel ilkeleri bakımından incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• önalan suçları
• hazırlık hareketi
• terör suçları
• örgütlü suçlar
• teşebbüs

NEUES KONZEPT IN DER BEKÄMPFUNG DES TERRORISMUS: VORFELDSDELIKTE - BEISPIELE AUS DEUTSCHLAND UNTER BERÜCKSICHTIGUNG EINIGER BGH -ENTSCHEIDUNGEN

Öz

Eine Tat ist dann strafbar, wenn sie eine bestimmte Qualifikation erlangt hat. In diesem Zusammenhang wird angenommen, dass die Vorbereitungshandlungen keiner Strafbarkeit bedürfen. Allerdings sind einige Vorbereitungshandlungen strafbar, wenn sie als eigenständige Straftaten gesetzlich vorgesehen sind. Gründung einer Vereinigung, deren Zweck in der Begehung von Straftaten liegt, das Mitgliedwerden in dieser sowie deren Unterstützung sind insofern Vorbereitungshandlungen als es um die Begehung von bezweckten Straftaten geht. Sowohl in Deutschland als auch in der Türkei sind sie jedoch mit der Begründung unter Strafdrohung gestellt, dass Schutz von einschlägigen Rechtsgüter dies erfordere. Dabei wird dem ansonsten angenommen Grundsatz, dass Vorbereitungshandlungen nicht strafbar sind, eine Ausnahme gemacht. Im vorliegenden Beitrag wird die Tendenz, weitere Vorbereitungshandlungen insbesondere im Bereich der Terrorismusbekämpfung als sog. Vorfeldsdelikte unter Strafe zu stellen, unter Berücksichtigung einiger BGH-Entscheidungen vor dem Hintergrund der Verbrechenslehre und der Strafgerechtigkeit untersucht.

Anahtar Kelimeler

• Vorfeldsdelikte
• Vorbereitungshandlung
• Terrorismusdelikte
• Vereinigungsdelikte
• Versuchsstrafbarkeit

Kaynakça

1. ARSLAN, Mehmet, Alman Ceza Hukukunda Suç ve Terör Örgütleriyle Bağlantılı Suçlar ve İştirak Hükümleriyle İlişkileri, Ankara 2020.
2. ARSLAN, Mehmet, “Recent Developments in Law of Intelligence and Crime Control with regard to Terrorism in Germany”, Allahmeh Tabataba’i University Tehran, 05.03.2018, https://www.mpicc.de/de/home/arslan.html, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
3. BÜTZLER, Volker, Staatsschutz mittels Vorfeldkriminalisierung. Eine Studie zum Hochverrat, Terrorismus und den schweren staatsgefährdenden Gewalttaten, Baden - Baden 2017.
4. ÇAKMUT, Özlem Yenerer, “Ceza Hukukunda Propaganda ve Düşünce Özgürlüğü”, Prof. Dr. Sahir Erman’a Armağan, İstanbul 1999.
5. DÖNMEZER, Sulhi, “Organize Suçlulukla Mücadele”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Kemal Oğuzman’a Armağan, Ocak 2002, sa. 1, y.1, s. 3 - 10.
6. ENGELHART, Marc / ARSLAN, Mehmet, Security Architecture in Germany, Freiburg 2019.
7. EVİK, Vesile Sonay, Çıkar Amaçlı Örgütlenme Suçu, 1. Bası, İstanbul 2004.
8. FIORENTINI, Gianluca / PELTZMAN, Sam, The Economics of Organised Crime, Cambridge University Press, 2005.

9. GÖKCEN, Ahmet, Halkı Kin ve Düşmanlığa Açıkça Tahrik Cürmü, Ankara 2001.
10. HASSEMER, Winfried, “Sicherheit durch Strafrecht”, HRRS 4/2006, s. 130 - 143.
11. KAZAKER, Gözde, Ceza Hukukunda Elverişsiz Teşebbüs, Ankara 2019.
12. KOCA, Mahmut / ÜZÜLMEZ, İlhan, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. 13. Baskı, Ankara 2020.
13. KÖROĞLU, Hasan, Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele ve Cürüm İşlemek İçin Teşekkül Oluşturmak. Ankara 2001.
14. KÜLÇÜR, İzzet Erdem, “Avrupa Konseyi Bünyesinde Oluşturulan Terörizmin Bastırılması Sözleşmelerine İlişkin Düzenlemeler”, Dr. Silvia Tellenbach’a Armağan, Ankara 2018, s. 361 - 386.
15. MOSENHEUER, Andreas, “Urteilsanmerkung BGH, Urt. v. 14.6.2005 - 1 StR 503/04”. ZIS 2/2006, s. 99 - 104.
16. NISCO, Attilio, “Organized Crime In Italian Criminal Law and Practice: An Overview of Some Current Problems”, Dr. Silvia Tellenbach’a Armağan, Ankara 2018, s. 445 - 458.
17. ORAL, Mehmet, “Teşebbüs”, Ceza Hukuku Günleri - 70. Yılında Türk Ceza Kanunu Genel Hükümler, İstanbul 1997 (26 - 27 Mart), s. 197 - 207.
18. ÖZBEK, Veli Özer, "Organize Suçlulukla Mücadelede Ön Alan Soruşturmaları", Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sa. 4, y. 2002, s. 57 - 88.
19. ÖZGENÇ, İzzet, Suç Örgütleri, 13. Bası, Ankara 2020.
20. ÖZGENÇ, İzzet, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 16. Bası, Ankara 2020.
21. ÖZGENÇ, İzzet / YURTLU, Fatih, “Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama Suçları Bakımından Teori ve Uygulamada Ortaya Çıkabilecek Sorunlara İlişkin Bir Değerlendirme”. 5. Türk - Kore Ceza Hukuku Günleri Karşılaştırmalı Hukukta Ekonomik Suçlar Uluslararası Sempozyumu Tebliğler Kitabı, Editörler: İzzet ÖZGENÇ / Cumhur ŞAHİN / Faruk TURHAN, Ankara 2020, c. I, s. 447 - 471.
22. RADTKE, Henning / STEINSIEK Mark, “Bekämpfung des internationalen Terrorismus durch Kriminalisierung von Vorbereitungshandlungen? - Zum Entwurf eines Gesetzes zur Verfolgung der Vorbereitung von schweren Gewalttaten (Referentenentwurf des BMJ vom 21.4.2008)”, ZIS 9/2008, s. 383 - 396.
23. RAHMDEL, Mansour, “Organized Crimes and Organized Criminal Groups In the Iranian Criminal Law”, Dr. Silvia Tellenbach’a Armağan, Ankara 2018, s. 583 - 599. SANCAR, Türkan Yalçın, Çok Failli Suçlar. Ankara 1998.
24. SIEBER, Ulrich, “Der Paradigmenwechsel vom Strafrecht zum Sicherheitsrecht in: Tiedemann/Sieber/Burchard/Brodowski (Hrsg.)”, Die Verfassung moderner Strafrechtspflege, Erinnerung an Joachim Vogel, Baden-Baden 2016, 349 - 372.
25. SÖZÜER, Adem, Suça Teşebbüs, İstanbul 1994.
26. Terörle Mücadele Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, TBMM, Dönem: 18, Yasama Yılı 4, sa. 554.
27. Türk Ceza Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/593), Dönem: 22, Yasama Yılı: 2, T.B.M.M. (S. Sayısı: 664).
28. WEIßER, Bettina, “Der “Kampf gegen den Terrorismus” - Prävention durch Strafrecht?”, JZ 2008, s. 388 - 395.
29. WEIßER, Bettina, “Über den Umgang des Strafrechts mit terroristischen Bedrohungslagen”, ZStW 121/2009, s. 131 - 161.
30. YENİSEY, Feridun / PLAGEMANN Gottfried, Alman Ceza Kanunu Strafgesetzbuch (StGB), 2. Baskı, İstanbul 2005.
31. YURTLU, Fatih, İhmali Suçlar, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ekim 2020.
32. YURTLU, Fatih, Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma, Kurulmuş Örgütü Yönetme veya Bu Örgüte Üye Olma, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2013.
33. YURTLU, Fatih, “Suç Örgütünün Propagandasını Yapma Suçu ve Türkiye Açısından AİHM Kararlarına Yansıması”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. xx, sa. 3, y. 2016 (Temmuz), s. 411 - 435.
34. ZWEIGLE, Thiemo Alexander, Gesetzgeber im Konflikt zwischen Rechtsstaatlichkeit und Terrorismusbekämpfung, Eine Untersuchung zu § 89a Abs. 2a StGB, Baden-Baden 2020.
35. Frankfurter Allgemeine (online), 14.4.2016, “Koalition verständigt sich auf Integrationsgesetz und Sicherheitspake”, http://www.faz.net/aktuell/politik/inland/koalitionsgipfel-zu-fluechtlingen-anti-terror-kampf-14177429.html, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
36. “Interview Bundesanwalt Rainer Griesbaum / Dschihad-Werbung ist strafbar”, 24.02.2009, von Christian Rath, http://www.taz.de/!5167298/, siteye erişim tarihi: 12.01.2021. Süddeutsche Zeitung (Online), “Allgemeine Aufrufe zum Dschihad nicht mehr strafbar”, 17.05.2010, https://www.sueddeutsche.de/politik/bgh-allgemeine-aufrufe-zum-dschihad-nicht-mehr-strafbar-1.318482, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
37. Türk Dil Kurumu (Online) Güncel Türkçe Sözlük , https://sozluk.gov.tr/, siteye erişim tarihi: 07.12.2020.
38. Welt (online), 10.09.2014, “Offene Sympathie für Terror soll strafbar werden”, von Martin Lutz, https://www.welt.de/politik/deutschland/article132063910/Offene-Sympathie-fuer-Terror-soll-strafbar-werden.html, siteye erişim tarihi: 12.01.2020.
39. Welt (online), 16.02.2018, “NRW bringt neues Sicherheitspaket gegen Terror auf den Weg”, https://www.welt.de/regionales/nrw/article173664358/NRW-bringt-neues-Sicherheitspaket-gegen-Terror-auf-den-Weg.html, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
40. “Werbung für Terrororganisationen: Muss Sympathie strafbar sein?”, 30.09.2014, von Christian Rath, http://www.taz.de/!5032135/, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
41. YCGK, E. 1999/9-33, K. 1998/38, T. 16.3.1999, Kazancı İçtihat Bankası, http://www.kazanci.com/kho2/ibb/giris.htm, siteye erişim tarihi: 07.12.2020.
42. ZİMMERMANN, Frank, “NS-Propaganda im Internet, § 86a StGB und deutsches Strafanwendungsrecht”, https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/archiv/15-11/index.php?sz=7, siteye erişim tarihi: 10.12.2020.
43. BGH - 3 StR 182/79 (S), Urt. v. 25.07.1979, https://research.wolterskluwer-online.de/document/c6c8d84a-e74a-474f-83fd-19a39170a751, siteye erişim tarihi: 07.12.2020.
44. BGH - 3StR 613/98, 26.02.1999 Urteil (LG Bochum), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/98/3-613-98.php3, siteye erişim tarihi: 10.12.2020.
45. BGH - 3 StR 495/01 - 31. 07. 2002 (KG Berlin), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/01/3-495-01.php3, siteye erişim tarihi: 10.12.2020.
46. BGH - 3 StR 602/14, 14.04.2005 (LG Berlin), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/14/3-602-14.php, siteye erişim tarihi: 10.12.2020.
47. BGH - AK 18/11, Beschluss vom 15. November 2011, https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/2/11/ak-18-11.php, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
48. BGH - 3 StR 314/12, 20.09.2012, https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/12/3-314-12.php, siteye erişim tarihi: 13.01.2021.
49. BGH - 3 StR 109/13, 28.07.2013 Urteil (LG Berlin), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/13/3-109-13.php, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
50. BGH - 3 StR 265/13, Beschluss vom 6. Mai 2014 (OLG Hamburg), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/13/3-265-13.php, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
51. BGH - 3 StR 407/13, Beschluss vom 6. Mai 2014 (KG Berlin), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/13/3-407-13.php, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
52. BGH - 3 StR 33/15, 09.07.2015 Urteil (LG Bochum), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/15/3-33-15.php, siteye erişim tarihi: 06.12.2020.
53. BGH - 3 StR 218/15, 27.10.2015 Urteil (LG München I), https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/3/15/3-218-15.php, siteye erişim tarihi: 10.01.2021.
54. BGH - AK 52/16, Beschluss vom 6. 10. 2016, https://lexetius.com/2016,3316, siteye erişim tarihi: 13.01.2021.
55. BGH - AK 3/18, Beschluss v. 8. Februar 2018, http://juris.bundesgerichtshof.de/cgi-bin/rechtsprechung/document.py?Gericht=bgh&Art=en&az=AK%203/18&nr=81294, siteye erişim tarihi: 12.01.2021.
56. BGH - StB 13/19, Beschluss v. 13.06.2019 OLG (Celle), HRRS 2019 nr. 819, kn. 37. https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/2/19/stb-13-19.php , siteye erişim tarihi: 14.01.2021.
57. BGH - 3 StR 88/14, HRRS 2014 Nr. 1113, https://www.hrr-strafrecht.de/hrr/archiv/15-11/index.php?sz=7 , siteye erişim tarihi: 10.12.2020.