DEPREM KUVVETLERİ ETKİSİ ALTINDAKİ ŞEVLERİN STABİLİTESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Öz

Statik olarak dengede olan şevler dinamik kuvvetlerin etkisi altında stabilitelerini kaybedebilmektedirler. Bu çalışmada farklı magnitüd değerlerine sahip, olması muhtemel depremlerin şev stabilitesi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Depremler esnasında şevin güvenlik sayısını belirleyebilmek amacıyla Basitleştirilmiş Bishop Dilim yöntemi temel alınarak Fortran dilinde bir bilgisayar yazılımı hazırlanmıştır. Bu yazılımda deprem etkisi; şev üzerinde meydana gelen ek yatay deprem kuvvetleri, boşluk suyu basıncında meydana gelen artışlar ve zeminin kayma mukavemeti açısında meydana gelen azalmalar dikkate alınarak stabilite analizine ilave edilmiştir. Depremler esnasında şev geometrisi ve zemin özelliklerinin de stabiliteye etkisinin belirlenebilmesi amacıyla, hazırlanan bilgisayar yazılımı kullanılarak 2 farklı şev kesiti ve 2 farklı zemin türü için örnek analizler yapılmış ve sonuçları değerlendirilmiştir. Analizlerin sonucunda; özellikle şevin fay hattına yakın olduğu, yüksek magnitüdlü depremlerde düşük güvenlik sayıları bulunmuştur. Aynı dinamik şartlar altında kohezyonlu zeminde tekrarlı kayma gerilmelerine bağlı olarak meydana gelen ilave boşluk suyu basıncı artışları diğer zemindekinden çok fazla olmuş ve daha küçük güvenlik sayıları bulunmuştur. Deprem etkilerinin yanı sıra şev yüksekliğinin artması ve zemin içerisinde yer altı suyunun varlığı da şevin stabilitesini çok önemli oranda azaltmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Şev Stabilitesi, Deprem Kuvveti, Boşluk Suyu Basıncı, Güvenlik Sayısı.

Investigation of Factors Affecting The Stability of Slopes Subjected to Earthquake Forces

Abstract

The slopes can lose their stabilities under the effects of dynamic forces although they were known to be in equilibrium statically. In this study, the effects of possible earthquakes of various magnitudes on the slope stability were investigated. A computer program based on Simplified Bishop Method was prepared using Fortran programming language in order to determine the safety factor of the slope during earthquakes. This program also provided the inclusion of earthquake effect into the stability analysis by considering the additional horizontal earthquake forces acting on the slope, the increases in pore water pressure and the decreases in the angle of shearing resistance of the soil. Moreover, to determine the effects of slope geometry and soil properties on the slope stability during earthquakes, model analyses were performed for two different slope cross‐sections and two different soil types by using the prepared computer program, and their results were evaluated. As a result of the analyses, low safety factors were obtained for the earthquakes with high magnitudes when the slope was closer to the fault line. Under the same dynamic conditions, the increases in pore water pressure due to cyclic shear stresses were observed higher and lower safety factors were calculated for the cohesive soil when compared to the other soil type. Besides the earthquake effects, the increase in slope height and the existence of ground water also decreased the slope stability by considerable amount.

Keywords

• Slope Stability, Earthquake Force, Pore Water Pressure, Factor of Safety