PERÇİNLİ ÇELİK KÖPRÜ ELEMANLARININ YORULMA ÖMRÜ TESPİTİ ÇALIŞMALARI
Öz
Çatlak veya çatlak benzeri süreksizlikler birçok mühendislik yapısında hasara neden olan önemli
bir olgudur. Bu çatlakların oluşmaması için izlenecek yollardan en önemlisi boyutlandırma sırasında
yorulma ile ilgili etkileri göz önüne almak, imalat sırasında da çatlak oluşumuna neden olabilecek detay
ve işçilik hatalarından kaçınmaktır. Ayrıca servis hayatı boyunca periyodik olarak yapının muayene
edilmesi de gerekmektedir. Buna rağmen, çatlak veya çatlak benzeri süreksizliklerin oluşumu
kaçınılmazdır. Bunların varlığını gevrek kırılma ve yorulma açısından değerlendirmek, mühendislerin
sorumluluğundadır.1856 -1866 yılları arasında İzmir Aydın, 1865 yılında İzmir Turgutlu-Afyon, 1873
Haydarpaşa-İzmit, 1888 İstanbul-Edirne, Kırklareli-Alpullu hatlarının yapılmasıyla Türkiye perçinli
çelik demiryolu köprüleri ile tanışmıştır. Yapım yılları dikkate alındığında bu köprülerin 100 yaşının
üzerinde olduğu, sürekli dinamik yüklere maruz kaldığı ve bunların neticesinde bu tip köprülerde
yorulma probleminin ne seviyede olduğunun belirlenmesi ve gerekmesi durumunda önlemler alınması
kaçınılmazdır. Bunun için gerekli nümerik yöntemlerin varlığı yanında gerçek boyutlu köprü eleman ve
birleşimlerini test edebilecek bir yorulma laboratuvarının ve bu konuda tecrübe kazanmış bir araştırma
grubunun varlığı da çok önemlidir. Bu çalışmada, ülkemizdeki perçinli çelik demiryolu köprüleri için
başlatılan yorulma deneyleri ve ömür tayin yöntemi anlatılacak ve bu çalışmanın üzerine yapılması
gerekli çalışmalar hakkındaki fikirler paylaşılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AASHTO, American Association of State Highway and Transportation Officials, Standartd Specifications for Highway Bridges, 1989- 2014 14th-17th Edition, Washington D.C.
- American Society for Testing and Materials, 1986, Annual Book of ASTM Standarts, Section 3, Vol.03.01, Philadelphia
- AREA, American Railway Engineering Association, Specifications for Steel Railway Bridges, 1991, Manual for Railway Engineering, Chapter 15, Washington D.C.
- AREMA Amerikan Demiryolu Mühendisleri Birliği, 1997
- Baker, K.A., Kulak, G.L., 1985, “Fatigue of Riveted Connections”, Canadian J. Civil Engineering, Vol. 12
- Barsom,J.M. and Rolfe,S.T, 1987, Fracture and Fatigue Control in Structures, Prentice Hall Inc., Englewood cliffs, New Jersey
- BE Çelik Demiryol Köprüleri İçin Hesap Esasları 1960
- Brühwıler,E., Smıth,I.F.C. and Hırt,M.A., 1988, “Fatigue and Fracture of Riveted Bridge Members”, Journal of Structural Engineering, Vol. 116 No 1,
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2016
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2016
Kabul Tarihi
14 Kasım 2016
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 4 Sayı: 4