YERALTI LİNYİT KÖMÜR MADENİNDE TERMAL KONFOR ŞARTLARININ İNCELENMESİ

Öz

Yeraltı kömür madenciliğinde termal konfor, iş verimliliğine ve çalışanların sağlığına etki eden önemli bir faktör olmasına rağmen daha az dikkat çekmektedir. Termal konfor, günümüzde yeraltı kömür ocaklarının daha derinlere inmesiyle, artan sıcaklığa bağlı olarak önemini daha da artıracaktır.

Bu çalışmada, linyit kömürü üretimi yapan bir yeraltı ocağında termal konfor şartlarına bağlı olarak ocak ortamının çalışanlara zararlı etkileri araştırılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda; çalışma ortamlarının PMV (Predicted Mean Vote) değerleri hesaplanmıştır. Ölçümlerin yürütüldüğü yeraltı ocağında aşırı sıcak ve aşırı soğuk bölgelerin olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak termal konforun çalışanların sağlığına zarar vermeyecek düzeyde olması için alınacak tedbirlerden bahsedilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeraltı kömür madenciliği
• İş sağlığı ve güvenliği
• Termal konfor

Investigation of Thermal Comfort Conditions in an Underground Lignite Coal Mine

Öz

Although thermal comfort in underground coal mining, is a major factor affecting the health of the occupants and the work productivity, it attracts less attention. The idea of thermal comfort will increase its significance today as the underground collieries exploit the deeper reserves depending on the temperature also increasing in parallel with the geothermic gradient.

In the present work, the detrimental effect of the temperature of the mine air on the mine workers depending on the thermal comfort conditions in underground collieries was investigated. The factors influencing the thermal load and the climatic conditions in underground working places were discussed. It was seen that the changes in the mine environment caused by these factors adversely affect the mine workers. The precautions to be taken for the maximum comfort level for the occupants were also mentioned. The rules and the standards to be obeyed when taking the measurements for the thermal comfort were additionally given.

Anahtar Kelimeler

• Underground coal mining
• Occupational health and safety
• Thermal comfort

Kaynakça

1. ASHRAE, ANSI/AHSRAE Standard 55-2010, Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy, ASHRAE Publications.
2. Berkowitz, N., 1979, An Introduction to Coal Technology, Academic Press Inc., New York.
3. Ekici, C., 2013, “PMV Metodu ile Isıl Konfor Ölçümü ve Hesaplanması”, VIII. Ulusal Ölçüm Bilim Kongresi, Kocaeli, 1-5, 26-28 Eylül 2013.
4. Ergun, A.R., 2007, Yeraltı Maden İşletmelerinde Gaz ve Toz Patlamaları ve Önlemler, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Ankara.
5. Fanger, P. O., 1967, “Calculation of Thermal Comfort: Introduction of a Basic Comfort Equation”, ASHRAE Transactions, 73 (2), 1-20.
6. Fanger, P. O., 1972, Thermal Comfort: Analysis and Applications in Environmental Engineering, McGraw-Hill, New York.
7. Güyagüler, T., “Yeraltı Kömür Ocaklarında Yüksek Sıcaklık ve Rutubet Sorunu”, Türkiye 6. Kömür Kongresi, Zonguldak, 133-141, 23-27 Mayıs 1988.
8. Güyagüler, T., 2005, Occupational Health & Safety, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. ILO, 2011, Safety and Health in Underground Coal Mines, ILO, Cenevre.

9. İmancı, C., 2014, Döküm Atölyelerinde Termal Konfor Şartlarının İncelenmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Ankara.
10. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, 2013, 28710 Sayılı Resmi Gazete, Ankara.
11. Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, 2013, 28770 Sayılı Resmi Gazete, Ankara.
12. Önder, M. ve Saraç, S., 2003, “Yeraltı Ocaklarındaki İklimsel Koşulların Önceden Belirlenmesi”, DEÜ Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, Cilt. 5, 137-146.
13. Parsons, K. C., 2005, Human Thermal Environments, Taylor & Francis, New York.
14. Saltoğlu, S., 1983, Madenlerde Havalandırma ve Emniyet İşleri, İTÜ Maden Fakültesi Ofset Baskı Atölyesi, İstanbul. TS EN 27243, 2002, Sıcak Ortamlar - WBGT (Yaş - Hazne Küre Sıcaklığı) İndeksine Göre Isının Çalışan Üzerindeki Baskısının Tahmini, Ankara.
15. TS EN ISO 7730, 2006, Termal Çevrenin Ergonomisi – Analitik Termal Konforun Belirlenmesi ve Yorumlanması PMV ve PPD Endekslerinin Hesaplanması ve Yerel Termal Konfor Kriterleri, Ankara.
16. Berkeley University. Thermal Comfort Tool. Center for the Built Environment. www.smap.cbe.berkeley.edu/comforttool, ziyaret tarihi: 09 Ocak 2017.