Türkiye ve Seçilmiş Ülkelerin Tıbbi Ürünlerde İhracat Performanslarının İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada, 1991-2019 dönemi içerisinde Türkiye, Almanya, İsviçre, ABD ve Japonya’nın tıbbi ürün endüstrisi ihracat performanslarını belirleyen etmenlerin araştırılması ve ülkelerin endüstri ihracat performanslarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle sabit pazar payı analizi yardımıyla 1991-2019 döneminde ülkelerin tıbbi ürün endüstrisi ihracat performanslarındaki değişimin kaynakları belirlenmeye çalışılmıştır. Sanayileşmiş ülkeler ile Türkiye arasında ihracat performanslarının karşılaştırılması ve endüstride sahip olunan ihracat avantaj ve dezavantajlarının belirlenebilmesi amacıyla açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksi elde edilmiştir.
Sabit pazar analizinden elde edilen bulgulara göre; çoğu dönemde ülkelerin tıbbi ürün endüstrisindeki ihracat performanslarını belirleyen ana etmen endüstride dünya ticaretindeki artıştır. Çoğu dönemde ülkeler endüstride artan dünya ticaretine kolay ve esnek biçimde uyum sağlayamamışlardır. Türkiye, son dönemlerde endüstride rekabet edilebilirlik düzeyini önemli ölçüde arttırmaktadır. RCA endeksi sonuçlarından elde edilen bulgulara göre; Türkiye ve Japonya tıbbi ürünlerde ihracat dezavantajına sahipken; Almanya, İsviçre, ABD endüstride ihracat avantajına sahiptir. Sonuç olarak, ar-ge çalışmaları ile konunun aydınlatılmasına gereksinim olduğu ve etik açıdan sağlık bakımı ve tedavisinde kalite için sağlık ekonomisine daha fazla pay ayrılması gerektiği önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksi (RCA), ihracat performansı, sabit pazar payı analizi, tıbbi ürünler
Kaynakça
- Arshad, F. M. & Radam, A. (1997). Export performance of selected electrical and electronic products. Towards Management Excellence in 21st Century Asia, 1-22.
- Atış, A. G., Saygılı, F. ve Kaya, A. (2013). The determınants of turkey’s export performance: Constant market share analysis. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (42), 41-66.
- Balassa, B. (1965). Trade liberalization and revealed comparative advantage. The Manchester School, 33, 99-123.
- Baldwin, R. E. (1958). The commodity composition of trade: selected industrial countries, 1900-1954. The Review of Economics and Statistics, 50-68.
- Biswas, B. (1982). Constant-market-share analysis of export performance: The case of India. Indian Economic Journal, 29(3), 41.
- Bowen, H. P. & Pelzman, J. (1984). US export competitiveness: 1962–77. Applied Economics, 16(3), 461-473.
- Dalum, B., Laursen, K. & Villumsen, G. (1998). OECD ihracat uzmanlığı modellerinde yapısal değişiklik: Uzmanlaşma ve 'yapışkanlık'. International Review of Applied Economics, 12(3), 423-443.
- Demir, M. A. (2020). Türkiye’nin farmakoloji sanayindeki mukayeseli üstünlüğünün sektörün ihracatı üzerine etkisi: Zaman serisi analizi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20), 509-530.
- Erkan, B. ve Bozduman, E. T. (2020). Analysis of Turkey’s foreign trade of medical and pharmaceutical products in the perspective of specialization and competition. International Social Sciences Studies Journal, 6(65), 2871-2878.
- Erlat, G. ve Erlat, H. (2012). Türkiye'nin Orta Doğu Ülkeleri ile olan ticareti, 1990-2002. (No. 2012/26). Discussion Paper.