1990’lı Yılların Kültürel İkliminde Sinemaya Gitme ve Seyir Deneyimleri: Konya Örneği
Öz
Bu çalışma Yeni Sinema Tarihi Yaklaşımı çerçevesinde 1990’lı yıllarda Konya’da sinemaya gitme ve seyir deneyimlerine odaklanan nitel bir izleyici araştırmasıdır. Yeni Sinema Tarihi Yaklaşımı filmlere ilişkin metinsel yorumlamalar yapılmasını, yönetmen veya aktörlerle ilgilenilmesini yeterli bulmamakta, sinemayı sadece film izlenen bir mekân olarak da görmemektedir. Yeni Sinema Tarihi Yaklaşımı’na göre seyir mekânları içinde birçok belirleyiciyi barındıran film tüketiminin sosyal alanlarıdır. Sinemaya gitmenin sadece perdedeki içeriğiyle değil, aynı zamanda gösterimlerin gerçekleştiği sonsuz çeşitlilikteki zaman ve mekânlarda nasıl şekillendiğinin ortaya koyulması gerektiği Yeni Sinema Tarihi yaklaşımının çıkış noktasını oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada 1990’lı yıllarda Konya’da yaşayan farklı sosyoekonomik statülerdeki bireylere olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılarak ulaşılmıştır. 5 kadın 7 erkekten oluşan 12 kişilik örneklem grubuna farklı araştırmaların bulguları göz önünde tutularak hazırlanmış sorular yöneltilerek yarı yapılandırılmış tek turlu görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerden elde edilen veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak bulgulanmıştır. Analiz boyunca sürekli olarak ileri geri hareket edilmiş; kodlamalar ve kategoriler sürekli olarak kontrol edilmiştir. Böylece zengin ayrıntılar ve betimlemeler yapılarak 17 farklı temaya ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
1990’lı Yıllar, Konya Sinemaları, Yeni Sinema Tarihi, Seyir Deneyimleri
Kaynakça
- Akbulut, H. (2014). Sinemaya gitmek ve seyir: bir sözlü tarih çalışması. Elektronik Mesleki Gelişim ve Araştırma Dergisi, 2,1-16.
- Allen, R. (2011). Reimagining the History of the experience of cinema in a post-cinemagoing age. R. Maltby, D. Biltereyst and P. Meers in (41-57). Explorations in New Cinema History: Approaches and Case Studies. Oxford: Wiley- Blackwell.
- Allen, R. (1990). From film exhibition to the history of film reception: Reflections on the audience in film history. Screen , 31 (4), 347–56.
- Atam, Z. ( 2011). .Yakın plan yeni Türkiye sineması. . İstanbul: Cadde Yayınları. .
- Aydın, H. (2008). Sinema taşrada gelişim süreci: Konya’da ilk sinemalar ve gösterilen filmler 1910–1950. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 61-74.
- Biltereyst, D., Lotze, K. & Meers, P. (2012). Triangulation in historical audience research: Reflections and experiences from a multimethodological research project on cinema audiences in Flanders. Participations: journal of Audience And Reception Studies, 9(2), 690-715.
- Braun, V., Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, (3) 2. 77-101.
- Çam, A., Şanlıer Yüksel, İ. (2020). Türkiye sinema mekânları, seyir ve seyirci araştırmaları bibliyografyası: Yaklaşımlar, kaynaklar ve yöntemler. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 18(36), 593-692.
- Erkılıç, H. (2009). Düş şatolarından çoklu salonlara değişen seyir kültürü ve sinema. Kebikeç, 27, 143-162.
- Esen, Ş. (2010). Türk sinemasının kilometre taşları. İstabul: Agora Yayıncılık.