Teorik Makale

Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme

Sayı: 51 31 Ağustos 2023
PDF İndir
TR EN

Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, günümüzde ve bütün dünyada önemli konulardan biri olan engellilik meselesini ele alan teorik bir çalışmadır. Çalışmada engellilere yönelik tutumlar ve görüşler sosyolojik açıdan incelenir. Bu bağlamda bedenin ötekileştirilmesi ve yeniden inşa edilmesi üzerine konuşulan sosyal teorisyenlerin düşünceleri ele alınmıştır. Teorik kavramlarla ilgili literatür taraması yapılarak gerçekleştirilen bu çalışma, engellilere yönelik olumsuz tutumların her zaman olduğunu öne sürmüş ve bu durumu yönetim, üretim ve tüketim konuları ile ilgili değerlendirmiştir. Engelli, bedeninde belli bozuklukların olmasıyla ve bu bozukluklar sebebiyle toplumsal hayatta arka plana itilen birey olarak tanımlanmaktadır. Engellilik, her zaman insan bedeniyle ilişkili olarak yorumlandığından beden, yönetim ve üretim gibi konularla beraber, insanlığın bütün yaşam süreci boyunca tartışılan konuya dönüşmüştür. Ayrıca tarihe baktığımızda engelli kimseler hep ötekileştirilen, dışlanan, izole edilen, ölüme terk edilen bireyler olarak görünmektedir. Günümüzde ise engelli bireyler yasal olarak toplumun diğer üyeleriyle eşit haklara sahip olsa bile, engellilere yönelik olumsuz tutumlardan dolayı günlük yaşamda zorluklar çekmektedir. “Engelliler, hiçbir şey yapamayan, başkalarına bağımlı insanlar” gibi olumsuz görüşler nedeniyle engelli bireyler topluma aktif olarak katılamamakta ve yoksullukta yaşayan dezavantajlı grup içerisinde yer almaktadır. Engellilerin bu durumda yaşamasının sebebi de hasta bedenin ötekileştirilmesidir. Makalenin amacı da engelliliği bedenin ötekileştirilmesine dair tartışılan düşünceler üzerinden açıklamaktır.

Anahtar Kelimeler

Beden, Engelli, Öteki, Ötekileştirme, Modernite, Postmodernizm, Tüketim.

Kaynakça

  1. Baudrillard, J. (2008). Tüketim toplumu. (H. Deliceçaylı ve F. Keskin Çev.). Ayrıntı Yayınları (Kitap 1970 yılında basıldı).
  2. Bauman, Z. (2003). Modernlik ve müphemlik. (İ. Türkmen Çev.). Ayrıntı (Kitap 1991 yılında basıldı).
  3. Bauman, Z. (2007). Modernite ve Holocaust. (S. Sertabiboglu Çev.). Versus Kitap (Kitap 1989 yılında basıldı).
  4. Bauman, Z. (2017). Yasa koyucular ile yorumcular. (K. Atakay Çev.). Metis Yayınları (Kitap 1987 yılında basıldı).
  5. Bingöl, O. (2019). Foucault’da iktidar, beden ve özne üçlüsü. Asia Minor Studies, 7(2), 327-334. https://doi.org/10.17067/asm.579970
  6. Bourdieu, P. (2015). Ayırım: Beğeni yargısının toplumsal eleştirisi. (D. F. Şannan ve A. G. Berkkurt Çev.). Heretik Yayınları (Kitap 1979 yılında basıldı).
  7. Bourdieu, P. (2016). Eril Tahakküm. (Bediz Yılmaz Çev.). Bağlam Yayıncılık (Kitap 1998 yılında basıldı).
  8. Burlachuk, V. (2006). Vlast’ i telo: istoriya lyubvi [Güç ve beden: Bir aşk hikayesi]. Sotsiologya: Teoriya, Metody, Marketing [Sosyoloji: Teori, Yöntemler, Pazarlama], 2, 24-27.
  9. Eşiyok, E. (2018). Bedene ilişkin yaklaşımlar üzerine bir değerlendirme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 46, 112-122.
  10. Foucault, M. (1992). Hapishanenin doğuşu. (M. A. Kılıçbay Çev.). İmge Yayınevi (Kitap 1975 yılında basıldı).

Kaynak Göster

APA
Pangalıyeva, Z., & Güngörmez Akosman, B. (2023). Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 225-241. https://doi.org/10.52642/susbed.1287410
AMA
1.Pangalıyeva Z, Güngörmez Akosman B. Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme. SUSBED. 2023;(51):225-241. doi:10.52642/susbed.1287410
Chicago
Pangalıyeva, Zhanargul, ve Bengül Güngörmez Akosman. 2023. “Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 51: 225-41. https://doi.org/10.52642/susbed.1287410.
EndNote
Pangalıyeva Z, Güngörmez Akosman B (01 Ağustos 2023) Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 51 225–241.
IEEE
[1]Z. Pangalıyeva ve B. Güngörmez Akosman, “Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme”, SUSBED, sy 51, ss. 225–241, Ağu. 2023, doi: 10.52642/susbed.1287410.
ISNAD
Pangalıyeva, Zhanargul - Güngörmez Akosman, Bengül. “Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 51 (01 Ağustos 2023): 225-241. https://doi.org/10.52642/susbed.1287410.
JAMA
1.Pangalıyeva Z, Güngörmez Akosman B. Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme. SUSBED. 2023;:225–241.
MLA
Pangalıyeva, Zhanargul, ve Bengül Güngörmez Akosman. “Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 51, Ağustos 2023, ss. 225-41, doi:10.52642/susbed.1287410.
Vancouver
1.Zhanargul Pangalıyeva, Bengül Güngörmez Akosman. Ötekileştirilmiş Beden ya da Engelliler: Sosyolojik Bir Değerlendirme. SUSBED. 01 Ağustos 2023;(51):225-41. doi:10.52642/susbed.1287410