Türkiye’de Göç Çalışmaları Üzerine Bir Alanyazın Taraması

Beyond physical displacement, migration has a multidimensional structure including social, cultural, legal, economic and political. Migration offers insights into all areas of social life. Although migration studies in Turkey started late, important steps are being taken in this field. In this study, a literature review of theses on migration was conducted. In this context, it is aimed to determine the current status of migration studies by revealing the topics addressed, the concepts focused on, the methods and techniques used. Qualitative research method was used in this study. The data were obtained from the National Thesis database and document analysis technique was used. It is not possible to analyze all studies on migration. For this reason, purposive sampling was used and theses on migration in the field of sociology between 2010 and 2022 were included in the sample. The data obtained were subjected to content analysis. It has been determined that the number of studies in the field of migration has increased, mostly dealing with forced migration to Turkey, and predominantly using qualitative methods and interviews. With all these results, new studies should be conducted both in the field of migration and in the field of methodology.

Göç, fiziksel olarak yer değiştirmenin ötesinde sosyal, kültürel, hukuki, ekonomik, politik olmak üzere çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu açıdan göç, toplumsal yaşamın her alanına dair bilgiler sunmaktadır. Türkiye’de göç çalışmaları geç bir dönemde 2000’lerde başlasa da bu alanda önemli adımlar atılmaktadır. Bu çalışmada göç konulu tezlerin alanyazın taraması yapılmıştır. Bu kapsamda ele alınan konular, odaklanılan kavramlar, kullanılan yöntem ve teknikler ortaya konularak göç çalışmalarının mevcut durumunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışmada yorumlayıcı yaklaşıma dayanan nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada veriler Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edilmiş ve doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Göç alanında yapılan tüm çalışmaların analiz edilmesi mümkün olmamaktadır. Bu nedenle amaçlı örnekleme gidilmiş ve 2010-2022 yılları arasında sosyoloji ana bilim dalında yapılmış olan göç konulu tezler örnekleme dâhil edilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan tarama sonucunda Suriye göçüyle birlikte göç alanında yapılan çalışmaların arttığı, çoğunlukla Türkiye’ye yönelen zorunlu göçlerin ele alındığı belirlenmiştir. Çalışmalarda ağırlıklı olarak nitel yöntemin kullanıldığı, veri toplama tekniği olarak mülakatın tercih edildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte özellikle metodoloji alanında önemli hataların yapıldığı saptanmıştır. Tüm bu sonuçlarla birlikte hem göç alanında hem de metodoloji alanında yeni çalışmaların yapılması bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır.