Türkiye’de Cinsiyete Dayalı İşsizlik Histerisinin Sınanması

İşsizlik ile makroekonomik değişkenler arasındaki etkileşim literatürde yoğun şekilde araştırma konusu olmuştur. İşsizlik ile enflasyon arasındaki ilişki iktisadi literatürde Philips eğrisi yardımıyla formüle edilirken, işsizlik oranları ile şoklar arasındaki ilişki ise doğal işsizlik oranı ve histeri etkisi teorileri ile formüle edilmektedir. Doğal işsizlik oranı teorisine göre işsizlikte yaşanacak bir şok uzun dönemde işsizlik oranlarında etkili olmayarak işsizlik oranı doğal işsizlik oranına geri dönecektir. Histeri etkisi teorisine göre ise işsizlikte meydana gelen bir şok sonucunda işsizlik oranları eski seviyesine gerilemeyecek ve süreklilik arz edecektir. Çalışmada Ocak 2021- Ocak 2024 dönemi mevsim etkilerinden arındırılmış cinsiyete göre işsizlik verileri Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleriyle analiz edilmiştir. TÜİK’in işsizlik tanımında en son güncelleme 2021 yılında gerçekleşmesi nedeniyle çalışma analizine 2021 sonrası işsizlik verileri dahil edilmiştir. Analizde, verilerin birim kök yapıları test edilmiştir. Analiz sonucunda kadın ve erkek işsizlik oranlarının birim kök içerdiği ve bu nedenle histeri etkisinin iki değişkende de etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Verilere uygulanan birim kök testleri olasılık değerleri dikkate alındığında ise kadınların erkeklere kıyasla histeri etkisini daha fazla hissettiği tespit edilmiştir. Referans dönemde Türkiye’de yaşanan şokların işsizlik oranları üzerinde kalıcı etki bıraktığı sonucuna varılmıştır. İşsiz oranlarında görülebilecek kalıcı etkileri ortadan kaldıracak politikalar önem arz etmektedir.

The interaction between unemployment and macroeconomic variables has been the subject of intense research in the literature. While the relationship between unemployment and inflation is formulated with the help of the Philips curve in the economic literature, the relationship between unemployment rates and shocks is formulated with the natural unemployment rate and hysteresis effect theories. According to the natural unemployment rate theory, a shock to unemployment will not have an effect on unemployment rates in the long run and the unemployment rate will return to the natural unemployment rate. According to the hysteresis effect theory, as a result of a shock in unemployment, unemployment rates will not fall to their previous levels and will remain permanent. In the study, seasonally adjusted gender-based unemployment data for the period January 2021-January 2024 was analyzed with Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests. Since the last update in TURKSTAT's definition of unemployment was in 2021, unemployment data after 2021 were included in the study analysis. In the analysis, unit root levels of the data were tested. As a result of the analysis, it was concluded that female and male unemployment rates contain unit roots and therefore the hysteresis effect is effective in both variables. It is concluded that the shocks experienced in Türkiye in the reference period had a permanent effect on unemployment rates. Policies to eliminate the permanent effects on unemployment rates are important.