Management Accounting Practices of 4 and 5 Star Hotels in Konya Province

Günümüzde rekabetin yoğun olarak hissedildiği, yüksek risk ve belirsizliğin bulunduğu turizm sektöründe işletmeler, varlıklarını sürdürebilmeleri adına kaynaklarını etkin ve verimli kullanmaları gerekmektedir. Yüksek sermayelerle kurulan otel işletmeleri, bu zorlu piyasa koşullarında maliyetleri kontrol altına alarak karlılıklarını arttırabilmeyi hedeflemektedir. Bilhassa, talepte meydana gelen mevsimsel dalgalanmalar ve değişen müşteri istek ve beklentileri gibi durumlarla karşı karşıya kalan otel işletmeleri gerek performans değerlendirme gerekse de stratejik planlama için iyi bir yönetim ve muhasebe sistemlerine ihtiyaç duymaktadır. Bu noktada yönetimlerin ihtiyaç duyduğu finansal ve finansal olmayan tüm bilgileri sağlayarak, kararların alınmasında etkili olan yönetim muhasebesinin varlığı otel işletmeleri için büyük önem arz etmektedir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, Konya ilinde faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin yönetim muhasebesi uygulamalarını inceleyerek mevcut durumlarının tespit edilmesidir. Elde edilen araştırma bulgularına göre, otel işletmelerinin %50’sinin ayrı yönetim muhasebesi bölümüne, %58,3’nün ise, ayrı maliyet muhasebesi bölümüne sahip olduğu belirlenmiştir. Maliyetleme yaklaşımları açısından bakıldığında ise, %66,7’sinin faaliyete dayalı maliyetleme, %58,3’nün tam maliyetleme yaklaşımını benimsedikleri, %33,3 oranı ile standart maliyetleme yaklaşımın ise, nispeten diğerlerine göre düşük olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca işletmelerin, fiili maliyet, bütçeleme faaliyetleri, performans değerleme yöntemleri ve stratejik yönetim muhasebesi uygulamalarının kullanılmasının fayda düzeyinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.

In the tourism sector today, where competition is intensely felt and high risk and uncertainty are present, businesses need to effectively and efficiently use their resources to sustain their existence. Hotel busineses, established with high capitals, aim to increase their profitability by controlling costs in these challenging market conditions. Especially, hotel businesses facing situations such as seasonal fluctuations in demand and changing customer needs and expectations, need good management and accounting systems for both performance evaluation and strategic planning. At this point, the presence of management accounting, which provides all the financial and non-financial information needed by the managements and affects decision-making, is of great importance for hotel businesses. Thus, the aim of this study is to examine the management accounting practices of 4 and 5-star hotel businesses in Konya province and to determine their current situation. According to the findings of the research, it has been determined that 50% of the hotel businesses have a separate management accounting department, and 58.3% have a separate cost accounting department. In terms of costing approaches, 66.7% have adopted activity-based costing, 58.3% have adopted full costing approach, and the standard costing approach, at 33.3%, is relatively lower compared to others. Moreover, it has been found that the use of actual costing, budgeting activities, performance evaluation methods, and strategic management accounting practices have a high level of benefit for the businesses.