Konya’nın Sosyal İşareti: Şivlilik

The aim of this study is to reveal the forms of social relations produced by the tradition of shivlilik. The study reveals the tradition of shivlilik, the changes in the tradition and the experiences of the people participating in shivlilik. Qualitative research method was adopted to reveal these situations. In the study where phenomenological design, one of the qualitative research methods, was adopted, 26 people were interviewed. The interviewees were asked questions about the experiences of shivlilik, the lost customs of the tradition, the new forms added to the tradition, and the effects of shivlilik on the individual and society. The interviews were analysed with MAXQDA Analytics Pro 2022 software. Four themes were arrived at in the analysis of the findings. These themes are as follows: shivlilik from the past to the present, shivlilik day, shivlilik consumption and the social function of shivlilik. The first theme describes the changes that people experienced in their childhood and the changes in the tradition. The second theme focuses on the customary rituals on the day of shivlilik. Under this title, situations such as torchlight procession, shivlilik morning, shivlilik bag, "p(b)isi", which are associated with shivlilik, are described. The third theme elaborates on the changes in the tradition of shivlilik and reveals the influence of the family on shivlilik. In the last theme, the changes that shivlilik creates on the individual, family, neighbourhood and city are mentioned. In summary, shivlilik is a non-routine day that children and families celebrate like a holiday and get away from the stress of life.

Bu çalışmanın amacı, şivlilik geleneğinin ürettiği toplumsal ilişki biçimlerinin ortaya konulmasıdır. Çalışma; şivlilik geleneği, geleneğin yaşadığı değişimler ve şivliliğe katılan kişilerin deneyimlerini ortaya koymaktadır. Söz konusu durumların ortaya konulması için nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Nitel araştıma yöntemlerinden fenomenolojik desenin benimsendiği çalışmada 26 kişiyle görüşülmüştür. Görüşülen kişilere; şivlilik deneyimleri, geleneğin kaybolan adetleri, geleneğe yeni eklenen formlar, şivliliğin kişi ve toplum üzerindeki etkileri hakkında sorular sorulmuştur. Görüşmeler MAXQDA Analytics Pro 2022 programıyla analiz edilmiştir. Bulguların analizinde dört temaya ulaşılmıştır. Bunlar; geçmişten günümüze şivlilik, şivlilik günü, şivlilik tüketimi ve şivliliğin sosyal işlevidir. İlk tema kişilerin kendi çocukluk döneminde yaşadıkları ve gelenek üzerinde yaşanan değişimleri aktarmaktadır. İkinci tema şivlilik günü yaşanan mutat ritüeller üzerinde durmaktadır. Bu başlıkta fener alayı, şivlilik sabahı, şivlilik çantası, “p(b)işi” gibi şivlilikle özdeşleştirilen durumlar anlatılmaktadır. Üçüncü temada şivlilik geleneğinde yaşanan değişimler detaylandırılmakta ve ailenin şivlilik üzerindeki etkisi ortaya konulmaktadır. Son tema ise şivliliğin kişi, aile, komşuluk ve kent üzerinde oluşturduğu değişimlere değinilmektedir. Kısacası şivlilik, çocukların ve ailelerin bir bayram gibi kutladığı ve hayatın stresinden uzaklaştığı rutin dışı geçirilen bir gündür.