Araştırma Makalesi

İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri

Sayı: 55 30 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri

Öz

Bu makalede, İran toplumunda yaygın olan Ta‘âruf kültürünün dil üzerindeki etkileri incelenmiştir. İran, geçmişten günümüze sanatı, mimarisi, edebiyatı, musikisi, gelenek ve görenekleriyle sürekli bir değişim içinde olmuş olmasına rağmen, kültür ve medeniyetinin canlılığını muhafaza ederek uluslararası alanda ilgi odağı olmaya devam etmektedir. Ta‘âruf, İran toplumunun günlük yaşamında ve ikili ilişkilerinde karşımıza çıkmaktadır. Ta‘âruf en basit şekliyle nezaket kuralları olarak tanımlanabiliyor olsa da İran toplumuna özgü yönleriyle her millette bulunan nezaket kurallarından farklı yönlere sahiptir. Bu çalışmada, Ta‘âruf’un tanımı yapıldıktan sonra Farsçaya etkileri örneklerle ele alınmıştır. Bu şekilde Ta‘âruf’un Farsçada karşımıza çıkan söz varlığının anlaşılması amaçlanmıştır. Ta‘âruf kültürü, davetlerde, alışverişte ve sosyal etkileşimlere kadar birçok alanda belirgin bir şekilde kendini göstermektedir. Bu çalışmada atasözleri, ibareler ve mastarlar üzerinden Ta‘âruf’un dil ve kültür üzerindeki etkileri göz önüne serilmeye çalışılmıştır. Ta‘âruf'un sözlük anlamlarını ve kültürel bir terim olarak ne ifade ettiğini açıkladıktan sonra, İran kültürünün ayrılmaz bir parçası olan Ta‘âruf kültürü ve dil üzerindeki etkileri incelenmiştir. Farsça üzerinde derin etkiler bırakan Ta‘âruf, İran kültürünü anlamak için önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Çalışmamızda dilin kültürel bağlam içinde öğrenilmesi gerektiği vurgulanmış ve Ta‘âruf’un dil öğretimindeki önemine de değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İran, Ta‘âruf, Kültür, Dil, Söz Varlığı

Kaynakça

  1. Akalın, Ş. H., Toparlı, R., Argunşah, M., Bozdemir, N., Gözaydın, N., Özyetgin, A. M., Zülfikar, H., Tezcan Aksu, B., Durkun, A., Gültekin, B., Okkalı, B., Terzi, Â., Mete, Ş., Kaya, Ö., & Tekeli, S. (2011). Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  2. Âzâd Ermekî, T., & Bîkerân Bihişt, M. (1389). Ta’aruf Der Zîst-i Rûzmerre-yi İrânî. Berg-i Ferheng, 22, 196-209.
  3. Beeman, W. O. (2020). Ta’ārof Pragmatic key to Iranian social behavior. İçinde J.-O. Östman & J. Verschueren (Ed.), Handbook of Pragmatics (ss. 203-224). John Benjamins Publishing Company.
  4. Caferî, F., & Gıyasî Zârç, E.-K. (1397 Hş.). Taaruf ve Revâbit-i İctimâî-yi İrâniyan: Mutalaa-yi Movridî-yi Taaruf Der Âmuzeş-i Zebân-i Farsî be-unvan-i Zebân-i Dovvom. Zebân-i Farsî ve Gûyeş-Hâ-yi İranî, 5, 93-112.
  5. Dehhoda, A. E. (1364 Hş.). Emsal u Hikem (C. 1). İntişârât-i Emîr Kebîr.
  6. Dehhoda, A. E. (1377 Hş.). Ta’aruf. İçinde Lugatname-i Dehhoda (C. 5, s. 6793). Muessese-i İntişârât ve Çâp-i Daneşgâh-i Tahran.
  7. Demir, M. (2012). Gündelik Yaşamda Selamlaşma ve Yemek Görgü Kurallarının Toplumlardaki Farklılaşması. Folklor/Edebiyat, 18(70), 165-186.
  8. Enverî, H. (1379 Hş.). Ta’aruf. İçinde Ferheng-i Rûz-i Sohen (6. bs). İntişârât-i Sohen.
  9. Enverî, H. (1383 Hş.). Ta’aruf. İçinde Ferheng-i Kinayât-i Sohen-i Farsî (1-2). İntişârât-i Sohen.
  10. Gedik, Ü. (2020). Kültürel Unsurların Çevirisinde Eşdeğerlik Sorunu: Farsça Ta’âruf Cümleleri. İçinde E. Uluşahin (Ed.), Çeviriye Kültürel Bakış (ss. 273-300). Nobel Yayın Dağıtım.

Kaynak Göster

APA
Temiz, M. E. (2024). İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 55, 135-143. https://doi.org/10.52642/susbed.1533655
AMA
1.Temiz ME. İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri. SUSBED. 2024;(55):135-143. doi:10.52642/susbed.1533655
Chicago
Temiz, Mehmet Enes. 2024. “İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 55: 135-43. https://doi.org/10.52642/susbed.1533655.
EndNote
Temiz ME (01 Aralık 2024) İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 55 135–143.
IEEE
[1]M. E. Temiz, “İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri”, SUSBED, sy 55, ss. 135–143, Ara. 2024, doi: 10.52642/susbed.1533655.
ISNAD
Temiz, Mehmet Enes. “İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 55 (01 Aralık 2024): 135-143. https://doi.org/10.52642/susbed.1533655.
JAMA
1.Temiz ME. İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri. SUSBED. 2024;:135–143.
MLA
Temiz, Mehmet Enes. “İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 55, Aralık 2024, ss. 135-43, doi:10.52642/susbed.1533655.
Vancouver
1.Mehmet Enes Temiz. İran’da Ta‘âruf Kültürü ve Farsça Üzerine Etkileri. SUSBED. 01 Aralık 2024;(55):135-43. doi:10.52642/susbed.1533655