Medya ve İdeoloji İlişkisi: Ayasofya Haberlerinin Türk Basınında Sunumu

Media organizations can reproduce events in line with their own economic, political, and ideological determinations in order to present news. As a result, ideologies can have an impact on the representation of newspapers and lead to the emergence of different perceptions of reality. In this study, the aim was to determine how ideological determinations are concealed in the discourse of newspapers when reporting the reopening of Ayasofya for worship after many years, in the context of national print media. In this regard, news articles on "Ayasofya" in Cumhuriyet, Sözcü, Hürriyet, and Yeni Şafak newspapers, which have different ideological perspectives, were examined using van Dijk's Critical Discourse Analysis. The analysis was limited to the front pages of the newspapers during the period from July 24th to 30th, including the day Ayasofya was reopened for worship. As a result of the examination, a total of 32 articles were obtained, with 9 in Yeni Şafak and Hürriyet newspapers, 7 in Sözcü, and 7 in Cumhuriyet. The findings indicate that the newspapers conveyed their news about Ayasofya in line with their own ideologies and continued the ideological struggle with their discourse.

Medya kuruluşları, olayları kendi ekonomi politik ve ideolojik belirlenimleri doğrultusunda yeniden üreterek haberleştirebilmektedir. Böylelikle ideolojiler gazetelerin temsilinde etkili olmakla birlikte farklı gerçeklik algılarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Bu araştırmada da Ayasofya’nın uzun yıllar sonra tekrar ibadete açılması olayının ulusal yazılı basında haberleştirilirken ideolojik belirlenimlerin gazetelerin söylemlerinde nasıl gizlendiği tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada farklı ideolojik görüşlere sahip olan Cumhuriyet, Sözcü, Hürriyet ve Yeni Şafak gazetelerinde yer alan “Ayasofya” konulu haberler Van Dijk Eleştirel Haber Söylem Analizi temel alınarak incelenmiştir. Analizler, Ayasofya’nın ibadete açıldığı gün dahil olmak üzere 24 – 30 Temmuz tarihleri aralığında gazetelerin ilk sayfaları ile sınırlı tutulmuştur. İnceleme sonucunda Yeni Şafak ve Hürriyet gazetelerinde 9, Sözcü’de 7, Cumhuriyet’te 7 olmak üzere toplam 32 habere ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, gazetelerin Ayasofya ile ilgili haberleri kendi ideolojileri doğrultusunda aktardığı ve ideolojik mücadeleyi oluşturdukları söylemlerle sürdürdükleri gözlemlenmiştir.