Türkiye’de Reklamcılık Biliminin Evrimi: Doktora Tezleri Üzerine Bir İnceleme

Bu çalışma, Türkiye'de reklamcılık alanında yazılmış doktora tezlerini tematik ve disiplinlerarası bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 1985-2024 yılları arasında tamamlanmış 435 doktora tezi analiz edilmiştir. Çalışma, tezlerin yıllara, üniversitelere ve tematik kategorilere göre dağılımını değerlendirerek, reklamcılık disiplinindeki akademik eğilimler, bölgesel farklılıklar ve literatürdeki boşlukları tespit etmeyi hedeflemiştir. Dijitalleşme, yapay zekâ ve veri analitiği gibi teknolojik yeniliklerin tezlerde sıklıkla ele alınan temalar olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra halkla ilişkiler, işletme ve sosyoloji gibi farklı disiplinlerle olan bağlantılar, reklamcılığın disiplinlerarası yapısını güçlendirdiğini göstermektedir. Bulgular, akademik üretimin büyük ölçüde büyükşehirlerdeki üniversitelerde yoğunlaştığını ve Marmara Üniversitesi'nin 92 tezle en yüksek üretimi gerçekleştirdiğini ortaya koymaktadır. Etik ve sosyal sorumluluk gibi alanlar sınırlı sayıda tezle temsil edilirken, tüketici davranışları ve marka yönetimi gibi temaların daha geniş bir şekilde ele alındığı görülmektedir. Özellikle dijitalleşmenin akademik çalışmalara etkisi, sektörel yenilikleri yansıtan önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Ancak, hukuki düzenlemeler ve sağlık iletişimi gibi alanların literatürde yeterince temsil edilmediği tespit edilmiştir. Bu çalışma, reklamcılık alanındaki akademik üretimi disiplinlerarası bir bakış açısıyla değerlendirerek hem mevcut literatüre hem de gelecekteki araştırmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır. Dijitalleşme ve etik temalarının daha fazla çalışılması gerektiği belirtilmiş ve özellikle bölgesel dengesizliklerin giderilmesi için akademik altyapıların geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

This study aims to examine doctoral theses in the field of advertising in Turkey through a thematic and interdisciplinary framework. A total of 435 doctoral theses completed between 1985 and 2024 were analyzed. The study evaluates the distribution of theses by years, universities, and thematic categories, identifying academic trends, regional disparities, and gaps in the literature. It was found that technological innovations such as digitalization, artificial intelligence, and data analytics are frequently addressed themes. Additionally, connections with disciplines such as public relations, business, and sociology highlight the interdisciplinary nature of advertising studies. Findings reveal that academic production is heavily concentrated in universities in metropolitan areas. While ethics and social responsibility are underrepresented, themes like consumer behavior and brand management are extensively studied. The impact of digitalization on academic research emerges as a critical factor reflecting sectoral innovations. However, areas such as legal regulations and the healthcare sector remain underexplored in the academic literature. This study aims to contribute to the literature by assessing academic production in advertising from an interdisciplinary perspective and offering insights for future research. It emphasizes the need for further exploration of digitalization and ethical issues and proposes enhancing academic infrastructures to address regional imbalances.