Finansal Gelişimin Tarımsal Verimlilik Üzerindeki Uzun Vadeli Etkisi: Türkiye Örneği
Öz
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de finansal gelişme ile tarımsal verimlilik arasındaki uzun dönemli etkileşimi, tarımsal verimliliğin iki farklı ölçütünü kullanarak incelemektir. İyi işleyen ve gelişmiş bir finansal piyasa, çiftçilerin fonlara daha düşük maliyetlerle erişimini mümkün kılar ve bu da tarımsal verimliliği artırır. Bu kapsamda çalışmada ilgili değişkenlere ilişkin yapılan analizler, 1980-2021 yılları arasındaki Türkiye’ye ait yıllık zaman serisi verilerine dayanmaktadır. İlk olarak, her bir değişkenin durağanlık durumu Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin (KPSS) testi kullanılarak kontrol edilmiştir. İkinci olarak, değişkenlerin uzun dönemde birlikte hareket edip etmediğini görmek amacıyla ARDL sınır testi ile eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Son olarak, kısa dönem ve uzun dönem katsayıları ARDL tahmin tekniğiyle hesaplanmıştır. Finansal gelişme değişkeni için pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı uzun dönem katsayısı elde edilmiştir. Tahmin sonuçlarına göre, finansal gelişme endeksi %1 arttığında, işçi başına tarımsal verimlilik %1,75, kişi başına tarımsal verimlilik ise %0,87 artmaktadır. Ayrıca, kontrol değişkenleri olan gübre tüketimi ve kayıtlı traktör sayısı için de pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı uzun dönem katsayıları bulunmuştur. Finansal gelişme ile tarımsal verimlilik arasındaki pozitif ilişkinin tespit edilmesi, bir ekonomide tarımsal verimliliğin artırılması için gelişmiş bir finansal piyasanın önemini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, tarımsal verimliliği artırmayı hedefleyen politika yapıcılar, diğer politikaların yanı sıra finansal piyasaların gelişimini destekleyen politikalara da öncelik vermelidir.
Anahtar Kelimeler
Tarımsal Verimlilik, Finansal Kalkınma, Fintek, ARDL, Co-integration
The Long-Run Impact of Financial Development on Agricultural Productivity: The case of Türkiye
Öz
The objective of this study is to figure out how financial development and agricultural productivity interacts in the long-run in Türkiye by using two distinct measures of agricultural productivity. Well-established and developed financial market enables farmers to reach funds at lower funding costs and in turn enhance agricultural productivity. The analyses are based on annual time series data of Türkiye for the years between 1980 and 2021. Firstly we checked the stationarity status of each variable by using Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin stationarity test. Secondly we conducted co-integration analysis by employing ARDL bounds test to see if our variables move together in the long-run. Lastly we estimated short-run and long-run coefficients by utilizing ARDL estimation technique. Positive statistically significant long-run coefficient estimation was obtained for financial development variable. According to the estimation results, if financial development index goes up by 1% then agricultural productivity per worker increases by 1.75% and agricultural productivity per capita augments by 0.87%. We also obtained positive statistically significant long-run coefficient estimations for control variables of fertilizer consumption and number registered tractors. The finding of positive association between financial development and agricultural productivity reveals the importance of developed financial market for enhancement of agricultural productivity in an economy. Therefore policy makers aiming to improve agricultural productivity should prioritize policies supporting the development of financial markets besides the other policies.
Anahtar Kelimeler
Agricultural Productivity, Financial Development, Fintech, ARDL, Co-integration
Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Konya Selçuk Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Dergisinin şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim.