Çanakkale Muharebe Alanlarında Hatalı Bir Yer Adlandırması ve Tarihi Olayların Anlatımına Etkisi: Kudsi Bey Tepesi Örneği

Çanakkale Cephesi’nde Kerevizdere Muharebeleri, en şiddetli ve iki taraf için de ağır kayıplarla sonuçlanan çarpışmalardan sadece birkaçını teşkil etmektedir. Ancak kaynaklarda, bu muharebelerinin geçtiği önemli mevkilerden Kudsi Bey Tepesi ile Fransızların “Quadrilatère” (Dörtgen) adını verdiği Türk mevzisinin coğrafi konumlandırmasında ciddi bir karmaşa mevcuttur. Türk kaynaklarında, özellikle resmî tarih yayınlarında bu iki farklı noktanın aynı yer gibi gösterildiği ve bunun tarih yazımına da yansıyarak olayların anlatımında hatalara yol açtığı görülmektedir. Temel kaynaklarda dahi rastlanan bu sorun, 30 Haziran 1915 tarihindeki Fransız taarruzunun ve sonraki muharebelerin yanlış aktarılmasına neden olmaktadır. Fransız Kolordusunun 21 Haziran 1915'teki taarruzda ele geçiremediği "Quadrilatère" mevzisi, 30 Haziran günü gerçekleşen muharebenin neticesinde Fransız kontrolüne geçmiş ve bu tarihten itibaren Fransız tarafında kalmıştır. Türk resmî tarihinde ise Fransızların 30 Haziran’da “Kudsi Bey Tepesi'ne yani Quadrilatère mevzisine taarruz ettiği ancak hedefi elde edemediği” belirtilmektedir. Dolayısıyla, Kudsi Bey Tepesi ile Quadrilatère’in aynı yer olduğu zannıyla hatalı bir anlatım ortaya çıkmıştır. Hâlbuki Kudsi Bey Tepesi’ne yönelik Fransız taarruzları temmuz ve ağustos aylarındadır. Çalışmada tarafların kaynakları karşılaştırılarak söz konusu iki noktanın coğrafi olarak farklı noktalar olduğu ortaya konulmuştur. Böylece tarih yazımındaki hatanın giderilmesine ve muharebe kronolojisinin daha doğru anlaşılmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.

The Kereves Dere battles at Gallipoli were among the fiercest engagements of the campaign, resulting in heavy casualties on both sides. Nevertheless, significant confusion exists in the sources regarding the geographical identification of two key locations on the battlefield, namely Kudsi Bey Hill and the Turkish position known to the French as the “Quadrilatère.” In Turkish historiography, particularly in official military histories, these sites are often treated as identical, leading to inaccuracies in the narration of events and interpretations of the French attack of 30 June 1915. The “Quadrilatère,” which the French Corps failed to seize in the attacks of 21–22 June 1915, was captured on 30 June and remained under French control thereafter. The Turkish official account states that the French attacked the hill, identified as “Quadrilatère,” on 30 June and were repelled. Consequently, Kudsi Bey Hill and the Quadrilatère have been treated as the same location in historiography. However, French attacks on the hill occurred later, in July and August. By comparing sources from both sides, this study shows that the two locations are geographically distinct. The study aims to correct this historiographical error and clarify the battle chronology through document analysis as a qualitative research method.