Orta Çağ’da Sistersiyen Ekonomisi Üzerine Bir Değerlendirme
Öz
Çalışmamızda, Sistersiyen tarikatının Orta Çağ Avrupası’ndaki (1100-1450) ekonomik faaliyetlerini ele alacağız. Bu tarikat, bataklık, kumsal ve çalılıklardan oluşan atıl durumdaki arazileri değerlendirmesi ve yeni tarım teknikleri geliştirmesiyle adını duyurmuştur. Öyle ki ilerleyen dönemde, Avrupa’nın en önemli şarap ve yün üreticilerinden birisi olurken, elde ettikleri ürünlerin ticaretini de bizzat kendileri yapmışlardı. Sistersiyen ekonomisinin temel unsurlarından birisi laik biraderlerdir. Bunlar ruhban sınıfı dışından olup manastır bünyesinde hizmet eden dindar kişilerdir. Makalemizde Sistersiyen tarikatını bazen Benedikten ve Kluni tarikatları ile kıyaslayacağız. Bu kıyaslamada onların diğer tarikatlara göre ne kadar çalışkan oldukları anlaşılmaktadır. Ancak olumlu ifadelerin yanı sıra özellikle dönem kaynaklarında onlara yönelik yapılan eleştirilere de değineceğiz. Çünkü Sistersiyenler aşırı bir şekilde hırslı ve açgözlü olmakla suçlanmışlardı. O zamanki dini yapıların gösterişli yaşam sürmelerine tepki olarak ortaya çıkmış olmalarına karşın üç kuşak sonra kendileri de benzer bir duruma düşmüşlerdi. Bu eleştirilere rağmen Sistersiyen tarikatı Avrupa’daki tarımın iyileştirilmesinde ve Baltık bölgesinin kolonizasyonlaştırılmasında önemli misyonlar üstlenmişti. Makalemizin sonlarında, onların bu çalışmaları ile Anadolu’da Beylikler ve Osmanlı’nın kuruluş dönemindeki dervişlerin benzer faaliyetlerine değinip, bazı karşılaştırmalarda bulunacağız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, Haydar. (2005). Ortaçağ'dan Bilge Bir Kadın Bingenli Azize Hildegard. İstanbul: Dharma Yayınları.
- Ancic, Mladen. (1997). “Cistercians in Thirteenth Century Croatia”. Mediaevistik, Vol. 10, s. 205-218.
- Aşıkoğlu, Yücel. (2009). Aziz Bernard Ve Hıristiyanlık Tarihindeki Yeri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, İstanbul.
- Ay, Resul. (2008). Anadolu'da Derviş ve Toplum. İstanbul: Kitap Yayınevi.
- Baigent, Michael & Leigh, Richard. (2005). Tapınak Şövalyeleri Kutsal Kan Kutsal Kase. 20. Baskı, çev. Batur Özdinç - Yasemin Güneş Dulkadir. İstanbul: Nokta Yayıncılık.
- Barkan, Ömer Lütfi. (1942). “İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyerler”. Vakıflar Umum Müdürlüğü Neşriyatı. Sayı 2, Ankara, s. 279-386.
- Barrett, Michael. (1913). The Scottish Monasteries of Old. Edinburgh: Otto Schulze & Company.
- Bavel, Bas Van. (2010). Manors and Markets Economy and Society in the Low Countries 500-1600. Oxford: Oxford University Press.
- Bell, Adrian R.., Brooks, Chris & Dryburgh, Paul R.. (2007). The English Wool Market, c.1230-1327. Cambridge: Cambridge University Press.
- Berman, Constance Hoffman. (1986). Medieval Agriculture, the Southern French Countryside, and the Early Sistersiyens. Washington: American Philosophical Society.