Araştırma Makalesi

A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü

Sayı: 45 29 Nisan 2021
PDF İndir

A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü

Öz

Bu çalışmanın temel amacı örgütler açısından sapkın ve yıkıcı davranış biçimleri olarak görülen kariyerizm eğilimi ve ahlaki çözülme eğilimlerinin A tipi kişilik özelliği kapsamında etkilerinin analiz edilmesidir. Bu doğrultuda sosyal bilişsel teori ve kontrol odağı ilkesi teorileri kapsamında kariyerizm eğiliminin birey bazında öncüllerini belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırmada kariyerizm eğilimi kavramının A tipi kişilik özelliği ve ahlaki çözülme eğilimi kavramlarıyla etkileşimi ele alınmaktadır. Araştırma kapsamında önce konular hakkında kuramsal ve kavramsal çerçeve oluşturulmuş daha sonra özel bir banka çalışanlarına yönelik uygulama yapılmıştır. Bu çerçevede araştırma örneklemini Konya’da faaliyet gösteren özel bir bankanın çalışanları oluşturmaktadır (n=360). Araştırma örnekleminden soru formu aracılığıyla veriler elde edilerek bu veriler AMOS ve SPSS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz kapsamında doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre A tipi kişilik özelliğinin kariyerizm eğilimi üzerinde pozitif yönlü anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan A tipi kişilik özelliğinin ahlaki çözülme eğilimi üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte kariyerizm eğiliminin ahlaki çözülme eğilimini pozitif yönlü anlamlı olarak etkilediği belirlenmiştir. Araştırmanın son bulgusu olan A tipi kişilik özelliğinin kariyerizm eğilimine etkisinde ahlaki çözülmenin aracı etkisi tespit edilememiştir. Araştırma bulgularına göre ahlaki çözülme eğiliminin kariyerizm eğilimini güçlendirdiği, A tipi kişilik özelliğinin de kariyerizm eğilimini arttırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

A tipi kişilik özelliği, kariyerizm, ahlaki çözülme eğilimi

Kaynakça

  1. Abubakar, A. M. ve Ilkan, M., (2016). Impact of online WOM on destination trust and intention to travel: A medical tourism perspective, Journal of Destination Marketing & Management, 5 (3); 192-201.
  2. Ağırbaş, Z. B., (2019), Nevrotik Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerindeki Etkisinde Ahlaki Çözülmenin Aracı Etkisi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Işletme Anabilim Dali Yüksek Lisans Tezi.
  3. Ak, M. ve Sezer, Ö., (2018a). Kamu Sektöründe Görevde Yükselme (Kariyer): 11 10 2011 Tarıh Ve 663 Sayılı KHK Kapsamında Yapılandırılan Kamu Sağlık Sektöründe Çalışanların Görevde Yükselme Sıstemıne İlişkin Adalet Algılarının Kıdeme Göre Analizi, Third Sector Social Economic Review, 53 (2); 678-709.
  4. Ak, M. ve Sezer, Ö., (2018b). Kamu Personel Sisteminde Çalışanların Görevde Yükselmesinde Kayırmacılık Sorunu, Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 23.
  5. Akdeniz, T., (2018). Boreout iş performans üzerindeki etkisinde işe bağlılık aracı rolü ve cinsiyet düzenleyici rolü, Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksel Lisans Tezi.
  6. Akgemci, T., Makharadze, I., ve Kiziloglu, E. (2019). The Effect of Careerism Orientation on Organizational Justice Perception and Job Stress: An Application on Academic Staff. In RSEP CONFERENCES (p. 39).
  7. Aksoy, Ö., (2009). Öğretmen ve Okul Yöneticilerinde A Tipi Kişilik Özellikleri İle Tükenmişlik İlişkileri ve Bayrampaşa İlçesinde İlköğretim Okullarında Yapılan Bir Uygulama, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Yönetimi Anabilim Dalı Eğitim Yönetim Denetimi Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  8. Al-Mashaan, O. S., (2001). Job stress and job satisfaction and their relation to neuroticism, type A behavior, and locus of control among Kuwaiti personnel, Psychological Reports, 88 (3_suppl); 1145-1152.
  9. Andersson, L. M. ve Pearson, C. M., (1999). "Tit for tat? The spiraling effect of incivility in the workplace", Academy of management review, 24 (3); 452-471.
  10. Austin, J. T. ve Vancouver, J. B., (1996). Goal constructs in psychology: Structure, process, and content, Psychological bulletin, 120 (3); 338.

Kaynak Göster

APA
Erdem, A. T. (2021). A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 47-62. https://doi.org/10.52642/susbed.897803
AMA
1.Erdem AT. A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü. SUSBED. 2021;(45):47-62. doi:10.52642/susbed.897803
Chicago
Erdem, Ahmet Tuncay. 2021. “A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 45: 47-62. https://doi.org/10.52642/susbed.897803.
EndNote
Erdem AT (01 Nisan 2021) A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 45 47–62.
IEEE
[1]A. T. Erdem, “A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü”, SUSBED, sy 45, ss. 47–62, Nis. 2021, doi: 10.52642/susbed.897803.
ISNAD
Erdem, Ahmet Tuncay. “A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 45 (01 Nisan 2021): 47-62. https://doi.org/10.52642/susbed.897803.
JAMA
1.Erdem AT. A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü. SUSBED. 2021;:47–62.
MLA
Erdem, Ahmet Tuncay. “A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 45, Nisan 2021, ss. 47-62, doi:10.52642/susbed.897803.
Vancouver
1.Ahmet Tuncay Erdem. A Tipi Kişilik Özelliğinin Kariyerizm Eğilimi Üzerine Etkisinde Ahlaki Çözülme Eğiliminin Aracı Rolü. SUSBED. 01 Nisan 2021;(45):47-62. doi:10.52642/susbed.897803

Cited By