Araştırma Makalesi

Andriake'de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları

Sayı: 46 20 Ekim 2021
PDF İndir
TR EN

Andriake'de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları

Öz

Andriake, Antalya İli, Demre İlçesi’nde yer alan Myra antik kentinin liman yerleşimidir. Liman, günümüzde Kokarçay (Andriakos) olarak adlandırılan çayın denize döküldüğü Çayağzı mevkiinde kurulmuştur. Andriake limanındaki kazılar 2009 yılından bu yana geniş katılımlı bir ekip tarafından sürdürülmektedir. Şarap İşlikleri, 2015 Yılı İşlik Kazısı Atık Toprağı, Horrea Hadriani/Granarium, Sinagog, Horrea Hadriani/Granarium Önü ve Liman Yapılarındaki kazılarda ortaya çıkarılan 12 adet pişmiş toprak mortar bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Farklı dillerde birçok değişik isimle anılan mortarlar antikçağ mutfağının vazgeçilmez araç-gereçlerindendir. Mortarlar mutfakta ekmek, kek, yulaf lapası, püre, çorba ve peynir yapımı, çeşitli tahıl, bitki ve baharatları ezme/öğütme ve etlerin marinasyonunun yapılması gibi birçok alanda kullanılmıştır. Bunlar dışında kutsal törenlerde, kuru gıdaların ölçümünde, tıp ve kozmetikte, cam ve bazı metallerin ezilmesinde, boya yapımında, urne olarak ölü gömme ritüellerinde, mezar hediyesi, pithos ve amphora kapağı olarak birçok farklı alanda da kullanılmışlardır. Andriake’de ele geçen Roma Dönemi’ne ait mortarlar ağız profillerine göre altı farklı tipte incelenmiştir. Bunlardan Tip 1 ve Tip 4 İtalyan mortarları olarak adlandırılmıştır. Tip 2’ye ait mortarın benzeri yoktur. Bu tipin Myra’da üretilen yerel bir tip olduğu düşünülmektedir. Tip 3 mortarının benzerine Suriye’de rastlansa da kökeni belirsizdir. Tip 5 ve Tip 6 örnekleri ise Suriye mortarları olarak bilinmektedir. Fakat bu iki tipin Suriye de mi? yoksa Myra da mı? üretildikleri konusu şu an için netlik kazanmamıştır. Tip 5’e ait mortarlardan ikisi üzerinde Grekçe yazıt yer alır. Bir örneğin üzerindeki yazıt iyi şans dileği belirtirken, diğerindeki muhtemelen atölye/üretici veya hediye edenin ismini veriyor olmalıdır. Çalışmada değerlendirilen mortarlar MÖ 1. yüzyılın sonu ile MS 6. yüzyıl arası gibi geniş bir tarih aralığına aittir. Andriake’de ele geçen mortarların oldukça farklı tipte çeşitlilik arz ettiği görülmektedir. Andriake mortarların incelendiği bu çalışma sonucunda kent ve bölge mortar tipolojisine ve seramik çalışmalarına yeni katkılar sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Myra (Likya), Andriake Limanı, Roma Dönemi, Mortar, Havan

Kaynakça

  1. Antik Kaynaklar Oribasius, Collectiones medicae: Oribasii collectionum medicarum reliquiae, Vol. I-IV, (Ed. I. Raeder), Lipsiae-Berolini, 1928-1933.
  2. Modern Kaynaklar Akyürek, T. E. (2014). Andriake. Geç Antik Çağ’da Myra’nın Limanı. Toplumsal Tarih, 246, 52-57.
  3. Amit, D., & Adler, Y. (2018). The Stone Vessels, İçinde O. Tsuf, Ancient Jaffa from the Persian to the Byzantine Period Kaplan Excavations (1955-1981) (ss. 538-572), The Jaffa Cultural Heritage Project Series Vol. 3, Münster: Zaphon.
  4. Aygün, Ç. A. (2018). Myra’nın Limanı Andriake’nin Yerleşim Planı. Yayınlanmamış doktora tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji Anabilim Dalı, Antalya.
  5. Bellelli, V., & Botto, M. (2002). I bacini di tipo fenicio-cipriota: considerazioni sulla diffusione di una forma ceramica nell’italia medio-tirrenica nel periodo compreso fra il VII e il VI secolo a.C. In O. Paolette, L. T. Perna (Eds.), Etruria e Sardegna centro-settentrionale tra l’età del bronzo finale e l’arcaismo. Atti del XXI Convegno di studi etruschi ed italici, Sassari, Alghero, Oristano, Torralba, 13-17 ottobre 1998 (ss. 277-307), Pisa.
  6. Berden, T., Čufar, K., & Horvat, J. (2019). Selected Early Imperial Contexts from Nauportus: Breg Area. In H. Dolenz, K. Strobel (Eds.), Chronologie und vergleichende Chronologien zum Ausgang der Römischen Republik und zur Frühen Kaiserzeit: Tagungsband des internationalen Kolloquiums anlässlich 70 Jahre Archäologische Ausgrabungen auf dem Magdalensberg: zugleich Festgabe für Eleni Schindler Kaudelka (ss. 35-62), Kärnten: Landesmuseums für Kärnten.
  7. Buckland, P. C., Magilton, J. R., & Dolby, M. J. (1980). The Roman Pottery Industries of South Yorkshire: A Review. Britannia, 11, 145-164.
  8. Bulut, S., & Şengül, M. (2010). 2009-2010 Yılı Andriake Kazılarında Bulunan Sikkeler Hakkında Ön Rapor. İçinde N. Çevik (Ed.), Arkeolojisinden Doğasına Myra/Demre ve Çevresi (ss. 119-125), Antalya: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  9. Bulut, S., & Şengül, M. (2014). 2009-2012 Yılları Andriake Kazı Sikkeleri ve Yerleşim Tarihine Katkıları. İçinde K. Dörtlük, O. Tekin, R. Boyraz Seyhan (Eds.), Birinci Uluslararası Anadolu Para Tarihi ve Numismatik Kongresi – Bildiriler (ss. 79-110), Antalya: AKMED.
  10. Cramp, L. J. E., Evershed, R. P., & Eckardt, H. (2011). What was a mortarium used for? Organic residues and cultural change in Iron Age and Roman Britain. Antiquity, 85, 1339-1352.

Kaynak Göster

APA
Öz, C. (2021). Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 46, 295-314. https://doi.org/10.52642/susbed.918613
AMA
1.Öz C. Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları. SUSBED. 2021;(46):295-314. doi:10.52642/susbed.918613
Chicago
Öz, Cüneyt. 2021. “Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 46: 295-314. https://doi.org/10.52642/susbed.918613.
EndNote
Öz C (01 Ekim 2021) Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 46 295–314.
IEEE
[1]C. Öz, “Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları”, SUSBED, sy 46, ss. 295–314, Eki. 2021, doi: 10.52642/susbed.918613.
ISNAD
Öz, Cüneyt. “Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 46 (01 Ekim 2021): 295-314. https://doi.org/10.52642/susbed.918613.
JAMA
1.Öz C. Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları. SUSBED. 2021;:295–314.
MLA
Öz, Cüneyt. “Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 46, Ekim 2021, ss. 295-14, doi:10.52642/susbed.918613.
Vancouver
1.Cüneyt Öz. Andriake’de Ele Geçen Roma Dönemi Mortarları. SUSBED. 01 Ekim 2021;(46):295-314. doi:10.52642/susbed.918613