İŞLETMELERDE DAĞITIM SİSTEMİMALİYETLERİ MİNİMİZASYONU İÇİN ÇÖZÜM MODELİ: BİR FİRMA UYGULAMASI

Artan rekabet şartlarıiçerisinde karlılıklarınıkorumak ve devamlılıklarınısağlamak isteyen firmalar için maliyetlerin en aza indirilmesi kaçınılmaz bir zorunluluktur. Firmaların toplam maliyetleri içerisinde yer alan önemli kalemlerden olan dağıtım maliyetlerinin minimizasyonu bu açıdan özel önem arz etmektedir. Bununla birlikte, dağıtım maliyetlerinin minimizasyonu, çok farklıboyutlar içermesi ve haliyle bir çok belirsizliği içerisinde taşıyor olmasısebebiyle çözümü oldukça karmaşık bir konudur. Ülkemizdeki firmaların büyük bir çoğunluğu bu problemi, belirsizliğinin ortadan kaldırılmasıişlemini, önceki tecrübelerinden yararlanarak çözmeye çalışmaktadırlar. Fakat, bu yaklaşımda, dağıtımın bütün boyutlarının aynıanda ele alınmasımümkün olamamakta ve haliyle tecrübe konunun çözümünde yetersiz kalmaktadır. Literatürde, TamsayılıDoğrusal Programlama TDP yönteminin bu belirsizliği aşmanın en etkin yollarından birisi olduğu sıkça vurgulanmaktadır. Bu makalede, teorik altyapısıoldukça karmaşık olan TDP modelinin formülasyonu, farklısektörlerde faaliyet gösteren firma yöneticilerinin kendi işlerine kolayca uyarlayabileceği şekilde basamaklar halinde açıklanmıştır. Ve geliştirilen genel kapsamlıTDP modeli gıda sektöründe faaliyet gösteren, 24 distribütörü olan bir firmaya uygulanmış, tecrübeye dayalıdağıtıma oranla TDP modeli ile yapılan dağıtımın firmanın dağıtım maliyetlerini yaklaşık olarak %6 oranında azaltacağıgörülmüştür.

It is crucial for the firms, which aim to sustain their profitability and to survive, to reduce their operational costs within an environment where competition kept rising. For this reason, minimisation of distribution costs has attracted a special interest as it explains a large share of total costs. However, minimisation of distribution costs is a very complex problem to solve because of the fact that distribution costs have various dimensions and thus carry a high level of uncertainty. A large number of firms in our country try to overcome this uncertainty using their previous experience. But, this approach does not allow to capture all the dimensions of the distribution at the same time and therefore, experience is an inadequate method to use in this matter. Nevertheless, in the literature, the use of the Integer Linear Programming ILP is often emphasised to be one of the most efficient way to overcome this problem. In this article, the practical formulation of the ILP model that normally involves a very complex theoretical structure has been shown step by step, thereby top management of firms operating different industries can easily adapt for their firms. In addition, a general ILP model developed in this article has applied to the data obtained from a firm operating in food industry with 24 distributing agent and the results indicated that distribution cost of the firm can be reduced about 6% using the ILP model compared to the experience based distribution costs