ERMENİ KOMİTELERİ HINÇAK VE TAŞNAKSÜTUN Rus Adalet BakanıY. Muravyev’in Ermeni Komitelerine İlişkin Raporu
Öz
XIX. yüzyılın ikinci yarısında kurulan Ermeni cemiyetleri, zamanla güç kazanarak Ermeni toplumu üzerinde etkili olmaya başladılar. Bu Ermeni cemiyetlerinden Hınçak ve Taşnaksütun cemiyetleri, Ermeni toplumunu yönlendiren birer partiler haline geldiler. Parti programlarıincelendiğinde, amaçlarına ulaşmak için terör, isyan, tedhişvb. yöntemleri kullanmayıilke edinmişolan bu cemiyetler, bir taraftan terör eylemlerini gerçekleştirirken diğer taraftan da Osmanlıİmparatorluğu içinde yaşayan Ermeni toplumunu Osmanlıya karşıtoplu isyanlara teşvik etmek için ellerinden gelen her yönteme başvurdular. Hınçak ve Taşnaksütun cemiyetlerinin bu yöndeki faaliyetleri zamanla başarıya ulaştıve OsmanlıErmenileri arasında toplu isyanlar başgösterdi. Bu çalışmamızda sunduğumuz Rus Adalet BakanıY. Muravyev’in “Rusya, Avrupa ve Türkiye’de Ermeni Milliyetçilik Hareketinin Özellikleri” başlığınıtaşıyan 26 Aralık 1895 tarihli raporu, Ermeni komitelerinin kuruluşamaçlarıve zararlıfaaliyetleri hakkında önemli bilgiler içermektedir. Ermeni Komiteleri, Hınçak, Taşnaksütun, Ermeniler, OsmanlıDevleti, Rusya.
Anahtar Kelimeler
Ermeni Komiteleri, Hınçak, Taşnaksütun, Ermeniler, Osmanlı Devleti, Rusya.
Kaynakça
- ARMAOĞLU, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1789-1914 ), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2003.
- Armyanskiy Vestnik, No: 44, Moskva, 1916.
- Armyane i Boyna, S. 6, Ağustos 1916.
- ÇAYCI, Abdurrahman, Türk-Ermeni ilişkilerinde gerçekler, Ankara, 2000
- GÜRÜN, Kamuran, Ermeni Dosyası, İstanbul, Nisan 1988.
- GAİBOV, B., Daşnaki, Baku, 1990.
- GURKO-KRYAJİN, V. A., Blijniy Vostok i Derjavı, Moskva, 1924.
- HOCAOĞLU, Mehmet, Arşiv Vesikalarıyla Tarihte Ermeni Mezalimi ve Ermeniler, Anda Dağıtım, İstanbul, 1976.
- KOÇAŞ, Sadi, Tarih Boyunca Ermeniler ve Selçuklulardan Beri Türk- Ermeni İlişkileri, Ankara, 1967.
- NALBANDİAN, Louıse, The Armenian Revolutionary Movement, University Of California Pres, Berkeley and Los Angeles, 1963.