Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler

Sayı: 21 1 Şubat 2009
Mehmet Kurt
PDF İndir
TR EN

Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler

Öz

Asur kaynakları, Kilikya ile ilişkili olarak iki bölgeden söz etmektedirler. Adana ve çevresi Que olarak adlandırılırken, batısındaki dağlık bölgenin en azından bir bölümü için Hilakku denilmiştir. Kilikya, jeopolitik konumu ve zengin doğal kaynaklarınedeniyle, Yeni Asur Devleti’nin Anadolu politikasında daima öncelikli bir yer tutmuştur. Asur Devleti’nin geleceğinin kuzey batıda olduğunu büyük bir ileri görüşlülükle fark eden III. Salmanassar, Que ile yakından ilgilenen ilk Asur kralıolmuştur. Kralın özellikle M.Ö. 833 yılında Que’ye düzenlemişolduğu sefer, bölgenin tarihî coğrafyasına ışık tuttuğu gibi, Asur yönetim tarzının esaslarınıgözler önüne sermesi açısından da anılmaya değer niteliktedir. Yeni Asur Devleti’ni M.Ö. VIII. yüzyılın ilk yarısında geçirdiği bunalımlardan kurtaran III. Tiglatpileser M.Ö. 745-727 , izlediği sistemli batıpolitikasıçerçevesinde bölgeyle yakından ilgilenen ikinci Asur kralıdır. III. Tiglatpileser dönemi belgelerinde, onun M.Ö. 738 yılında yendiği ve vergiye bağladığıkrallar arasında Que kralıUrikki’nin adıda geçmektedir. Sanherip döneminde, bölgenin yerel yöneticileri olan Azitawadda ve Kirua’nın Asur yönetimine karşıçıkarttıklarıisyanlar, bölgenin politik yapısıve yerel güçlerin bu politik teşkilâtlanmadaki etkisini bütün açıklığıyla gözler önüne sermiştir. Zira bölgede yapılan filolojik inceleme ve analizler, yerel güçlerle daha büyük güçler arasındaki politik ilişkiler konusunda önemli sonuçlar ortaya koymuşlardır. Öte yandan M.Ö. IX. yüzyıl ortalarında, Asur yayılmacılığına karşıUrartular’ın önderliğinde Muškiler, İyonyalılar ve Kilikyalılar’ın oluşturduklarıittifaklar sonucu, M.Ö. VIII. yüzyılın ortalarında Kilikya sahillerinde birçok koloni kurulmuştur. İşte bu makalenin amacı, Asur kaynaklarıve yerli hiyeroglif yazıtlar ışığında, Kilikya’nın politik durumu ve yerel güçlerin etkinliğini gözler önüne sermektir. Bu açıdan çalışma, bölgenin M.Ö. IX.-VII. yüzyıllar arasıtarihî coğrafyasıhakkında genel bir değerlendirmeyi de içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kilikya,Yeni Asur Devleti,Que,Hilakku,Yeni Asur Egemenliği,Yerel Güçler.

Kaynakça

  1. Alkım, U. Bahadır (1959). “Güney-Batı Antitoros Bölgesi’nde Eski Bir Yol Şebekesi”, Belleten, XXIII/ 89-92, 1959, 59-77.
  2. Alkım, U. Bahadır (1965). “The Road from Sam’al to Asitawandawa, Contributions to the Historical Geography of the Amanus Region”, Anadolu Araştırmaları, II/1-2, 1965, 1-45.
  3. Aslan, N. (2001). “Kilikia Bölgesindeki Grek Kolonizasyonu”, Olba, IV, 2001, 1-17.
  4. Astour, Michael C. (1963). “Palace-Names from the Kingdom of Alalah in the North Syrian List of Tutmose III: A Study in Historical Topography”, Journal of Cuneiform Studies, XXII, 1963, 220-241.
  5. Astour, Michael C. (1967). Hellenosemitica, An Ethnic and Cultural Study In West Semitic Impact On Mycenaean Greece, Leiden: E. J. Brill.
  6. Bahar, Hasan (1994), “M.Ö. II. Binyıl Başlarında Anadolu-Mezopotamya Arasındaki Ticaret Hayatı”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3, 307-311.
  7. Bahar, Hasan (1999). Demirçağında Konya ve Çevresi, Konya: S. Ü. Yaşatma ve Geliştirme Vakfı Yayınları.
  8. Bing, J. D. (1987). A History of Cilicia During the Assyrian Period, Michigan.
  9. Borgia, Emanuela; Casabonne, Olivier ve Egetmeyer, Marcus (2002). “Notes Ciliciennes”, Anatolia Antiqua, X, 2002, 177-195.
  10. Borgia, Emanuela ve Casabonne, Olivier (2004). “Notes Ciliciennes”, Anatolia Antiqua, XII, 2004, 43- 55.

Kaynak Göster

APA
Kurt, M. (2009). Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 327-337. https://izlik.org/JA35UD84HK
AMA
1.Kurt M. Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler. SUSBED. 2009;(21):327-337. https://izlik.org/JA35UD84HK
Chicago
Kurt, Mehmet. 2009. “Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 21: 327-37. https://izlik.org/JA35UD84HK.
EndNote
Kurt M (01 Şubat 2009) Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 21 327–337.
IEEE
[1]M. Kurt, “Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler”, SUSBED, sy 21, ss. 327–337, Şub. 2009, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35UD84HK
ISNAD
Kurt, Mehmet. “Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 21 (01 Şubat 2009): 327-337. https://izlik.org/JA35UD84HK.
JAMA
1.Kurt M. Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler. SUSBED. 2009;:327–337.
MLA
Kurt, Mehmet. “Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 21, Şubat 2009, ss. 327-3, https://izlik.org/JA35UD84HK.
Vancouver
1.Mehmet Kurt. Kilikya’da Yeni Asur Egemenliği ve Yerel Güçler. SUSBED [Internet]. 01 Şubat 2009;(21):327-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35UD84HK