Kadın 1908–1909 : Selanik'te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme

Sayı: 22 1 Ağustos 2009
Hakan Aydın
PDF İndir
TR EN

Kadın 1908–1909 : Selanik'te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme

Öz

Osmanlı’da kadınların kendilerini ifade etmeleri, tanıtmaları, eylem ve taleplerini duyurmalarıilk kez basın aracılığıyla gerçekleşmiştir. Basında kadınlara ait imzalara, dönem gazetelerinde, bazıgazetelerin çıkardıklarıkadına dair sayfa ve eklerde, özellikle de kadın dergilerinde rastlamak mümkündür. Türkiye’de kadın dergiciliği alanındaki ilk girişimler, Tanzimat Dönemi’nde gerçekleşmiştir. Kadın dergileri, Tanzimat’la başlayan modernleşme ve yenileşme sürecinde, “kadın” konusunda yaşanan sosyal ve kültürel gelişmelerin bir sonucudur. Bu dergiler, her kesimden kadının yazma konusundaki çekimserliğini gidermede, taleplerini duyurmada önemli işlev görmüştür. II. Meşrutiyet döneminde kadın dergilerindeki artış; II. Meşrutiyet’le gelen ve İmparatorluğun birçok bölgesinde çok sayıda gazete-derginin yayın hayatına atılmasınısonuçlandıran özgürlük ortamının yanında, II. Meşrutiyet’in, kadın konusunda tartışmaların arttığı, kadının ilerlemesi, toplumsal yaşama daha aktif olarak katılmasıdüşüncesi etrafında gerçekleşen örgütlenmelere dair önemli deneyimlerin elde edildiği bir dönem olmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışma, II. Meşrutiyet’in ilânınımüteakip ilk aylarda yayınlanan kadın dergilerinden biri olan Kadın’ıkonu edinmektedir. Selanik menşe’li dergi aynızamanda bu kentte yayınlanan ilk kadın dergisidir. İdari kadrosu ve yazıkurulu önemli isimlerden oluşan dergi, yayın hayatıboyunca, İttihat ve Terakki Cemiyeti ve yardım dernekleri ile yakın ilişki içinde olmuştur. Kadınların eğitimi, toplumsal yaşama katılması, örgütlenmesi derginin önem verdiği konuların başında gelir. Niteliksel tarihsel tasarım karakterini taşıyan çalışma, derginin yayın politikasınıve Türkiye’de kadın dergiciliği tarihindeki yerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kadın,Selanik,Kadın Dergileri,II. Meşrutiyet

Kaynakça

  1. Akpolat, Yıldız (2004). Sosyoloji Araştırmaları Osmanlı’da Kadın Dergileri ve Sosyoloji Dergileri. Erzurum: Fenomen Yayını.
  2. Çakır, Serpil (1996). Osmanlı Kadın Hareketi (2. Baskı). İstanbul: Metis Yayını.
  3. Çapanoğlu, Münir S. (1962). Basın Tarihine Dair Bilgiler ve Hatıralar. İstanbul: (Hür Türkiye) Dergisi Yayını.
  4. Doğan, Abide (1989). Aka Gündüz. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayını.
  5. (Es), Hikmet F. (1932). Bugün de Diyorlar ki... İstanbul: Remzi Kitaphanesi.
  6. (Gerçek), Selim N. (1931). Türk Gazeteciliği (1831–1931). İstanbul: Devlet Matbaası.
  7. İlyasoğlu, Aynur ve İnsel, Deniz (1984). Kadın Dergilerinin Evrimi. Türkiye’de Dergiler Ansiklopediler (1849–1984) içinde. İstanbul: Gelişim Yayını.
  8. İstanbul Kütüphanelerindeki Eski Harfli Türkçe Kadın Dergileri Bibliyografyası (1869–1927)(1993). Zehra Toska, Serpil Çakır, Tülay Gençtürk, Sevim Yılmaz, Selmin Kurç, Gökçen Art, Aynur Demir Direk (Hz.), İstanbul: Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Yayını: 5, Metis Yayını.
  9. Kadın, 13 Teşrin-i Evvel 1324–25 Mayıs 1325.
  10. Kurnaz, Şefika (2007a). Siyasal Tarihimizin İsimsiz Kahramanlarından: İttihatçı Seniye Hanım.

Kaynak Göster

APA
Aydın, H. (2009). Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 147-156. https://izlik.org/JA98CB63LB
AMA
1.Aydın H. Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme. SUSBED. 2009;(22):147-156. https://izlik.org/JA98CB63LB
Chicago
Aydın, Hakan. 2009. “Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 22: 147-56. https://izlik.org/JA98CB63LB.
EndNote
Aydın H (01 Ağustos 2009) Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22 147–156.
IEEE
[1]H. Aydın, “Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme”, SUSBED, sy 22, ss. 147–156, Ağu. 2009, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98CB63LB
ISNAD
Aydın, Hakan. “Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 22 (01 Ağustos 2009): 147-156. https://izlik.org/JA98CB63LB.
JAMA
1.Aydın H. Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme. SUSBED. 2009;:147–156.
MLA
Aydın, Hakan. “Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 22, Ağustos 2009, ss. 147-56, https://izlik.org/JA98CB63LB.
Vancouver
1.Hakan Aydın. Kadın 1908–1909 : Selanik’te Yayınlanan İlk Kadın Dergisi Üzerine Bir İnceleme. SUSBED [Internet]. 01 Ağustos 2009;(22):147-56. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98CB63LB