Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi

Sayı: 28 1 Ağustos 2012
Nurgül Özcan
PDF İndir
TR EN

Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi

Öz

Edebî metinlerin, estetik ve sanat işlevi yanında bir görevi de halkıeğitmektir. Her edebî metnin mutlaka muhatabına iletmek istediği bir mesaj vardır. Klasik Türk edebiyatıher ne kadar daha çok estetik ve sanat yönüyle öne çıkmışsa da bu edebiyat içinde, sosyal hayatla doğrudan ilişkili sayısız eser bulunmaktadır. Klasik Türk edebiyatına bu gözle baktığımızda, insan eğitiminde kullanılacak pek çok malzemenin var olduğu ve mahiyetinde birçok bilim dalıiçin incelenmeye değer sayısız malzeme barındırdığıgörülecektir. Şiir, özellikle tasavvufî metinlerde amaç olmaktan ziyade insanıeğitme maksadıyla kullanılan bir araç olarak karşımıza çıkar. Bu tür eserler incelendiğinde, kişisel ve toplumsal gelişim metotlarının da izah edildiği metinler olduğu görülecektir. Behiştî’nin tasavvufi bir metin olarak kaleme aldığı, okuyucuya baştan sona iyi insan olma konusunda öğütler verdiği Heşt Behiştadlımesnevisi klasik Türk edebiyatında eğitim bağlamında güzel bir örnektir. Behiştî, eserini bölümlere ayırırken insan eğitimde önemli gördüğü davranışlara göre bir tasnif yapmıştır. Bölümlerde verilmek istenen mesajlar İslâm tarihinden bazıhadiselerin tahkiye edilmesiyle aktarılmış; bu vesileyle anlam daha da güçlendirilmiştir. Şair, bölümlerin başında, anlatacağıhikâyeye girmeden önce, insan eğitiminde önemli gördüğü kavramlarıvurgulamak için kısa bir girişyapmayıuygun görmüştür. Bu makalede, Behiştî’nin Heşt Behiştadlımesnevisinin insan eğitimi açısından önemi üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Behiştî,Heşt Behişt,Mesnevi,Eğitim,Klasik Edebiyat

Kaynakça

  1. Aydemir, Yaşar. Behiştî Divanı: Behiştî, Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri ve Divanının Tenkitli Metni, Ankara MEB Yayınları, 2000.
  2. Bilgiseven, Amiran Kurtkan. Din Sosyolojisi, İstanbul Filiz Kitabevi, 1985.
  3. Bora, A. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi-Psikoloji Köşesi http:// www.biltek.tubitak.gov.tr/gelisim/psikoloji/insan.htm
  4. Canım, Rıdvan. Latîfî Tezkiretü’ş Şu’arâ ve Tabsıratü’n–Nuzamâ (İnceleme-Metin), Ankara A.K.M.Y., 2000.
  5. Cebecioğlu, Ethem. Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, İstanbul Ağaç Kitabevi Yayınları, 2009.
  6. Develioğlu, Ferit. Osmanlıca- Türkçe Ansiklopedik Lugat, Ankara Aydın Kitabevi, 1986.
  7. Doğan, M. N. (1999a). “Klâsik Edebiyatımızda Sanat ve Şiir Felsefesi (Poetika)”, Osmanlı Dünyasında Şiir Uluslararası Sempozyumu, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul.
  8. Doğan, M. N. (1999b). “Metin Şerhi Üzerine”. Osmanlı Divan Şiiri Üzerine Metinler. Haz. Mehmet Kalpaklı, İstanbul: YKY, 1999, 422-2.
  9. Eliot, T.S. (1971). “Şiirin Toplumsal Görevi”, Türk Dili, Eleştiri Özel Sayısı, Çev: Nur DERİŞ.
  10. Govan, Mc, T. ve Guzzetti, B. “Edebiyat Temelli Sosyal Bilgiler Öğretimi”, Çev: Ahmet Doğanay, Çukurova Ünv. Türkoloji Araştırmaları Merkezi http://turkoloji.cu.edu.tr.

Kaynak Göster

APA
Özcan, N. (2012). Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 135-146. https://izlik.org/JA23XM52XP
AMA
1.Özcan N. Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi. SUSBED. 2012;(28):135-146. https://izlik.org/JA23XM52XP
Chicago
Özcan, Nurgül. 2012. “Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin ‘Heşt Behişt’ Mesnevisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 28: 135-46. https://izlik.org/JA23XM52XP.
EndNote
Özcan N (01 Ağustos 2012) Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 135–146.
IEEE
[1]N. Özcan, “Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin ‘Heşt Behişt’ Mesnevisi”, SUSBED, sy 28, ss. 135–146, Ağu. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23XM52XP
ISNAD
Özcan, Nurgül. “Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin ‘Heşt Behişt’ Mesnevisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 28 (01 Ağustos 2012): 135-146. https://izlik.org/JA23XM52XP.
JAMA
1.Özcan N. Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi. SUSBED. 2012;:135–146.
MLA
Özcan, Nurgül. “Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin ‘Heşt Behişt’ Mesnevisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 28, Ağustos 2012, ss. 135-46, https://izlik.org/JA23XM52XP.
Vancouver
1.Nurgül Özcan. Eğitim Açısından Edebiyat ve Behiştî’nin “Heşt Behişt” Mesnevisi. SUSBED [Internet]. 01 Ağustos 2012;(28):135-46. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23XM52XP