İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi

Sayı: 22 1 Ağustos 2009
Salih Özenici
PDF İndir
TR EN

İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi

Öz

Bu makalenin amacı, işleyen belleğin okuma anlamadaki işlevini ve rolünü ortaya koymaktır. Eğitimde bilişsel öğrenme kuramlarının etkin kullanımı, son yıllarda düzenli olarak artmaktadır. Bilişsel öğrenme araştırmalarıöncelikle, anlamlısözel öğrenmede içsel bilişsel süreçleri anlamaya ve tanımlamaya çalışmaktadır. İnsan zihni bilgiyi alır, işler, biçim ve içeriğini değiştirir, depolar, gerektiği zaman geri getirir ve tepkiler üretir. Duyusal kayıttan dikkat ve algısüreçleri sonunda ayrılan bilgi, sistemin ikinci öğesi olan kısa süreli veya işleyen belleğe geçer. İşleyen belleğin hem bilgi tutma süresi, hem de kapasitesi sınırlıdır. Kısa süreli belleğin kısa bir süre içinde bilgiyi depolamak ve zihinsel işlemleri yapmak olmak üzere iki önemli işlevi vardır. Bilgiyi işleme kuramıve bilişsel psikolojinin ortaya çıkıp gelişimiyle birlikte, okuma anlamaya yönelik bakışaçılarıda değişmiştir. Okuma anlama sürecinde dilbilimsel beceriler ve zihinsel süreçler arasında karşılıklıbir etkileşim vardır. Bu karşılıklıetkileşim sonucunda metnin anlamıortaya çıkar. Okuma anlama sürecindeki bireysel farklılıklar ve başarısızlıklar sadece dilbilimsel becerilerle açıklanamaz, bu süreçte önemli bir rol oynayan zihinsel süreçler de bu farklılıklara ve başarısızlıklara neden olabilir. Okuma anlamayla ilgili yeni bakışaçılarına göre, okuma bilişsel düzeyde meydana gelen ve değişik becerileri ve süreçleri içeren karmaşık ve bir bu kadar da zor bir etkinliktir. Okuma anlama sürecinde, metindeki kelimelerin işlenip çözümlenmesi ve metinden gelen bilginin, bireyin daha önceden edinip uzun süreli belleğinde depolamışolduğu art alan bilgisiyle uyumlu hale getirilmesi ve ortaya çıkacak uyumsuzlukların giderilmesi gibi süreçler işleyen bellek içerisinde meydana gelmektedir. İşleyen bellek kapasitesindeki yetersizlikler ve işlevindeki eksiklikler okuma anlamayıolumsuz düzeyde etkileyecektir.

Anahtar Kelimeler

Okuma Anlama,İşleyen Bellek,Zihinsel Süreçler,Bilişsel Psikoloji,Depolama ve İşleme

Kaynakça

  1. Abu-Rabia, S. (2003): The Influence of Working Memory on Reading and Creative Writing Processes in a Second Language, Educational Psychology, 23: 2, 209- 222
  2. Alexander, P. A; Winne, P. H. (2006) : Handbook of Educational Psychology. Editörler Patricia, A. A.; Winne, P. H. Winne . (2. Baskı). USA: Routledge.
  3. Aoron, P.G., Joshi, R. M. (1989): Reading and writing disorders in different orthographic systems (ed.): P. G. Aaron, R. Malatesha Joshi, NATO a s ı serıes serıes , behavıoral and socıal scıences , 52. USA: Springer Science & Business.
  4. Baddeley, A.D., Hitch, G.J.L (1974). Working Memory In: G.A. Bower (1974) (Ed.): The psychology of learning and motivation: advances in research and theory (Vol. 8, pp. 47-89), New York:http://en.wikipedia.org/wiki/ Working_ memory (Erişim tarihi, 20.11.2009)
  5. Berliner, D. C., Calfee, R. (1996) : Handbook of Educational Psychology (ed.): David, C. B.; Robert, C. Philadelphia: Lawrence Erlbaum Associates.
  6. Bower, G. H.(1975): The Psychology of Learning and Motivation: Advances in Research and Theory, Cilt 9/The Psychology of Learning and Motivation (ed.): Gordon H. Bower. USA: Academic Pres.
  7. Cain, K. (2006): Childeren’s Reading Comprehension: The Role of Working memory in Normal and Impaired Development. In: Pickering, S. J. (2006): Working memory and Education Educational psychology series (ed.): Pickering, S. J. USA: Academic Press
  8. Cain, K., Oakhill, J. (2004): Reading Comprehension Difficulties. In: Terezinha Nunes, Peter Bryant (2004): Handbook of Children's Literacy (ed.): Terezinha Nunes, Peter Bryant. USA: Springer.
  9. Carpenter, P., Just. M.A (1989): The Role of Working Memory in Language Comprehension. In: Simon, H. A.; Klahr D.; Kotovsky, K. (1989): Complex information processing: The Impact of Herbert A. Simon, Carnegıe Mellon Symposıa On Cognıtıon, (ed.): Simon, H. A.; Klahr D. ; Kotovsky, K.. USA: Routledge.
  10. Chiappe, P., Siegel, L. S., Hasher, L. (2002): Working Memory , Inhibition and Reading Skill. In: Shobov, Serge P. (2002): Perspectives on Cognitive Psychology (ed.): Shobov, Serge P. Hauppauge NY: Nova Publishers.

Kaynak Göster

APA
Özenici, S. (2009). İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 467-476. https://izlik.org/JA47WC68TZ
AMA
1.Özenici S. İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi. SUSBED. 2009;(22):467-476. https://izlik.org/JA47WC68TZ
Chicago
Özenici, Salih. 2009. “İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 22: 467-76. https://izlik.org/JA47WC68TZ.
EndNote
Özenici S (01 Ağustos 2009) İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 22 467–476.
IEEE
[1]S. Özenici, “İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi”, SUSBED, sy 22, ss. 467–476, Ağu. 2009, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47WC68TZ
ISNAD
Özenici, Salih. “İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 22 (01 Ağustos 2009): 467-476. https://izlik.org/JA47WC68TZ.
JAMA
1.Özenici S. İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi. SUSBED. 2009;:467–476.
MLA
Özenici, Salih. “İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 22, Ağustos 2009, ss. 467-76, https://izlik.org/JA47WC68TZ.
Vancouver
1.Salih Özenici. İşleyen Belleğin Okuma Anlama Sürecindeki Rolü ve İşlevi. SUSBED [Internet]. 01 Ağustos 2009;(22):467-76. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47WC68TZ