Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri

Sayı: 26 1 Ağustos 2011
Hasan Ali Polat
PDF İndir
TR EN

Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri

Öz

Mondros Mütarekesiakabinde Osmanlıtopraklarıüzerindeki planlarınıuygulamaya koymak için harekete geçen devletlerden birisi de Yunanistan’dır. Yunanistan, Marmara’ya dönük emelini yani “Megali İdea” dediği “büyük hedef”ini gerçekleştirmek adına Rum Patrikhanesi ile işbirliği içerisinde olmuştur. Yunanistan’ın emeli; İstanbul merkezli büyük bir Yunanistan ortaya çıkarmaktır. Tabii olarak bunu gerçekleştirmek için de OsmanlıDevleti’nin ortadan kaldırılması, bunun yanında da İtilaf Devletlerinin ikna edilmesi gerekmektedir. İşte bu noktada Yunanistan, İtilaf Devletleri nezdinde propaganda çalışmalarıyürütmüş, Marmara Bölgesi’nde, Rum nüfusun hâkim nüfusolduğunu iddia etmiştir. Yunanistan’ın Marmara’ya dönük faaliyetlerine İngilizler de azami ölçüde destek vermişlerdir. Yunanistan ve Rum Patrikhanesinin ortak çalışmalarıile başta İngilizler olmak üzere büyük devletlerin de yardımlarıneticesinde Marmara Bölgesi’nde pek çok Rum çetesi ortaya çıkarılmıştır. Mütareke döneminde Marmara Bölgesi’nde ortaya çıkan/çıkartılan Rum çetelerinden bazıları şunlardır: Todori, Bahari, Kommit, Apostol ve Apostolidis, Kirman ve Kırçaki, Paşaköylü Karaoğlan, Panayot, İstelyanus, Yeniköylü Yorgi, Pandeli, Andon, Karabıyık Dimitri, Vangel ve Vangelos, Çakır Yorgi, Anesti Kaplan Kaptan , Kör Vasil, Milto, Hrisantos, Zafiri ve Milki Milti Kaptan Çetesi. Bu Rum çeteleri, OsmanlıDevleti’ndeki asayişsorunundan istifade etmek suretiyle bölgede pek çok köyü yağmalamışlar, pek çok MüslümanTürk’ü de katletmişlerdir. Hatta Yunan askerleri içerisine katılmak suretiyle hem Osmanlıkuvvetlerine hem de Kuvâ-yıMilliye ve Düzenli Ordu’ya karşımücadele etmişlerdir. Marmara Bölgesi’ndeki çete hareketlerinin içerisinde Ermeni çeteleri de yerlerini almışlardır. Mütareke döneminin karışık ortamında, Fener Rum Patrikhanesi ile Ermeni Patrikhanesi, “ortak düşman” olarak gördükleri OsmanlıDevleti’ne karşıbirlikte hareket etmişler, her hususta birbirlerini desteklemişlerdir. Buna ilaveten Rum ve Ermeni basınıda birbirlerinin toprak taleplerini haklıbulup desteklemişlerdir. Rum ve Ermeni işbirliği Milli Mücadele’nin sonuçlanmasına kadar devam etmiştir. Milli Mücadele yıllarında Ermeniler, Doğu Anadolu’da bir Ermenistan’ın kurulabilmesi için Anadolu’da Yunanistan’ın kesin başarıyısağlamasıgerektiğine inanmışlardır: Bir nevi, “Büyük Ermenistan” yolunun “Büyük Yunanistan”dan geçeceği fikri Ermeniler üzerinde hâkim olmuştur. Bu yüzdendir ki Ermeniler, Yunanistan’ın kesin başarıyıelde edebilmesi için Ermeni çeteleri oluşturmak suretiyle sürece katkısağlamışlardır. Ermeniler tarafından ortaya çıkan/çıkartılan çetelerden bazıları şunlardır: YuvacıklıVahan, Donik Antranik , Hayzakor, Onnik, Dikran ve Ardaş. Bu çeteler de aynıRum çeteleri gibi Marmara Bölgesi’nde huzuru bozmuşlar, pek çok köyü yağmalayıp, pek çok Müslüman Türk’ü de katletmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

Çete,Rumlar,Ermeniler,Yunanistan,Megali İdea

Kaynakça

  1. Arşiv Belgeleri
  2. A) Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
  3. Babıâli Evrak Odası (BOA, BEO)
  4. Dâhiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye 3. Şube (DH. EUM. 3. ŞUBE)
  5. Dâhiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Asayiş Kalemi (BOA, DH. EUM. AYŞ)
  6. Dâhiliye Nezareti Kalem-i Mahsus Müdüriyeti (BOA, DH. KMS)
  7. Meclis-i Vükela Mazbataları (BOA, MV)
  8. B) Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Arşivi (TİTE)
  9. BOA, BEO, Umumî Nu: 345376.
  10. BOA, DH. KMS, 60–2/11.

Kaynak Göster

APA
Polat, H. A. (2011). Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 263-290. https://izlik.org/JA58TF25ND
AMA
1.Polat HA. Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri. SUSBED. 2011;(26):263-290. https://izlik.org/JA58TF25ND
Chicago
Polat, Hasan Ali. 2011. “Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26: 263-90. https://izlik.org/JA58TF25ND.
EndNote
Polat HA (01 Ağustos 2011) Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 263–290.
IEEE
[1]H. A. Polat, “Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri”, SUSBED, sy 26, ss. 263–290, Ağu. 2011, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58TF25ND
ISNAD
Polat, Hasan Ali. “Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 26 (01 Ağustos 2011): 263-290. https://izlik.org/JA58TF25ND.
JAMA
1.Polat HA. Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri. SUSBED. 2011;:263–290.
MLA
Polat, Hasan Ali. “Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26, Ağustos 2011, ss. 263-90, https://izlik.org/JA58TF25ND.
Vancouver
1.Hasan Ali Polat. Millî Mücadele Yıllarında Marmara Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Rum ve Ermeni Çeteleri. SUSBED [Internet]. 01 Ağustos 2011;(26):263-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58TF25ND