Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010

Sayı: 31.1 1 Ocak 2014
Semiye Oruç , Ahmet Turgut
PDF İndir
TR EN

Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010

Öz

Finansal derinleşme, bir ülkede kullanılan finansal araç türlerinin artmasıve bu araçların daha yaygın kullanılabilir hale gelmesidir. Ekonomik büyüme ise bir ülkede üretim kapasitesinin, üretimin ve dolayısıyla millî gelirin artmasıolarak tanımlanmaktadır. Büyüme için ya üretim faktörleri kullanımının artmasıya da teknolojinin gelişmesi gerekmektedir. Fonksiyonlarınıetkin bir biçimde yerine getiren gelişmişfinansal sistemler, bireylerin ellerindeki küçük tasarruflarıbüyük yatırımlara yönlendirerek, yatırımların çeşitliliğinin artmasınısağlayarak, riskleri minimize ederek ve yatırımcılara bilgi sağlama yoluyla ekonomik büyümeyi artırmaktadır. Bu çalışmada finansal derinleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri test edilmiştir. Bu nedenle finansal derinleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi 1990-2010 dönemi üçer aylık veriler hesaplanarak hata düzeltme modeli ile Türkiye ekonomisi için incelenmiştir. Çalışmada, finansal derinleşme ile büyüme ilişkisinin varlığınıve yönünü tespit etmek amacıyla, literatürde yaygın olarak kullanılan Hata düzeltme modeli çerçevesinde Granger nedensellik testleri uygulanmıştır. Yapılan testte Türkiye için 1990 – 2010 yıllarıçeyrek dönemler itibariyle ekonomik büyüme ve finansal derinleşmeyi gösteren veriler tespit edildikten sonra ekonometrik analiz yapılmıştır. Ekonomik büyüme göstergesi olarak, GSYİH kullanılmıştır. Finansal derinleşmenin ölçülmesinde ise, para arzlarının M2 ve M3 GSYİH’ ye oranıile banka mevduat yükümlülüklerinin ve yurtiçi kredi hacminin GSYİH’ ye oranıgöstergeleri kullanılmıştır. Daha sonra finansal derinleşme göstergeleri ile ekonomik büyüme göstergeleri için VAR modeli oluşturularak, uygun gecikme uzunluklarıçeşitli testler aracılığıyla belirlenmiştir. Kullanılan seriler düzey bazında durağan olmayıp 1. farklarında durağan olduklarıiçin hepsi I 1 bunlar arasında uzun dönemli ilişkinin yönünü araştıran eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Eşbütünleşme bulunan modellerde vektör hata düzeltme ECM elde edilmiştir. Bulunan gecikme uzunluklarıda dikkate alınarak, Türkiye için Granger nedensellik testleri yapılmıştır. Kısa dönem analizinde, hata düzeltme teriminin katsayısıistatistiksel olarak anlamlıve negatif olduğu görülmüştür. Dolayısıyla değişkenler arasında ortaya çıkan sapmalar uzun dönemde denge düzeyine yakınsamaktadır. Test sonuçlarına göre, Türkiye’ye ait veriler için yapılan analiz sonucunda elde edilen bilgiler finansal derinleşme ve ekonomik büyüme arasındaki tutarsızlığın kısa dönemde ortadan kalkacağıgörülmüştür. Finansal derinleşme ölçülerinden Banka Kredileri/GSYİH Çıktı , M3[M2+Resmi Mevduat+TCMB Mevduatları]/GSYİH Çıktı , M2[M1 Dolaşımdaki Para+Vadesiz Mevduat +Vadeli Mevduat]/GSYİH Çıktı olduğu ve bu oranların ekonomik büyümeyi etkilediği yapılan ekonometrik analiz sonucunda ortaya çıktığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Finansal Derinleşme,Ekonomik Büyüme,Birim Kök Analizi,Eşbütünleşme,Hata Düzeltme Modeli

Kaynakça

  1. AĞIR, Hüseyin (2010), Türkiye’de Finansal Liberalizasyon Ve Finansal Gelişme İlişkisinin Ekonometrik Analizi, BDDK Kitapları, No: 8, Ankara.
  2. ASLAN, Özgür ve KÜÇÜKAKSOY, İsmail (2006), “Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, Sayı:4.
  3. BDDK (2006), Finansal Sektör Değerlendirmesi, Finansal Piyasalar Raporu, BDDK Yayınları, İstanbul.
  4. DARICI, Havva, K. (2009), Finansal Derinleşme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Gelişmekte Olan Piyasalar Örneği, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak
  5. ENDERS, W. (2004). Applied Econometric Time Series. USA
  6. ERİM, Neşe ve TÜRK, Armağan (2005), “Finansal Gelişme ve İktisadi Büyüme,” Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (10) / 2.
  7. ERTEK, T., 1996. Ekonometriye Giriş, Beta Yayınları, İkinci Basım, İstanbul
  8. GUJARATİ, D.N. (1999). Temel Ekonometri. Literat8ür Yayıncılık, İstanbul
  9. KAR, Muhsin (2001), “Finansal Kalkınma Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisi, Türkiye Örneği,” Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt 22.
  10. KAR, Muhsin ve AĞIR H. (2005), “Finansal Derinleşme Göstergeleri Üzerine Bir Değerlendirme,” Finans-Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, Cilt 42, Sayı 496.

Kaynak Göster

APA
Oruç, S., & Turgut, A. (2014). Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 31.1, 109-118. https://izlik.org/JA74JJ36WN
AMA
1.Oruç S, Turgut A. Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010. SUSBED. 2014;(31.1):109-118. https://izlik.org/JA74JJ36WN
Chicago
Oruç, Semiye, ve Ahmet Turgut. 2014. “Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 31.1: 109-18. https://izlik.org/JA74JJ36WN.
EndNote
Oruç S, Turgut A (01 Ocak 2014) Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 31.1 109–118.
IEEE
[1]S. Oruç ve A. Turgut, “Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010”, SUSBED, sy 31.1, ss. 109–118, Oca. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74JJ36WN
ISNAD
Oruç, Semiye - Turgut, Ahmet. “Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 31.1 (01 Ocak 2014): 109-118. https://izlik.org/JA74JJ36WN.
JAMA
1.Oruç S, Turgut A. Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010. SUSBED. 2014;:109–118.
MLA
Oruç, Semiye, ve Ahmet Turgut. “Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 31.1, Ocak 2014, ss. 109-18, https://izlik.org/JA74JJ36WN.
Vancouver
1.Semiye Oruç, Ahmet Turgut. Finansal Derinleşme, Ekonomik Büyüme ve Türk Finans Sistemi 1990-2010. SUSBED [Internet]. 01 Ocak 2014;(31.1):109-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74JJ36WN